آزمون های زیست سازگاری چسب دندانپزشکی (Dental Bonding Adhesive)
الزامات ارزیابی ایمنی برای تولیدکنندگان ملزومات پزشکی
مقدمه
چسب دندانپزشکی (Dental Bonding Adhesive) یکی از مواد پرکاربرد در دندانپزشکی ترمیمی است که برای ایجاد اتصال مناسب بین ساختار دندان و مواد ترمیمی مورد استفاده قرار می گیرد. این محصول نقش مهمی در افزایش استحکام اتصال، کاهش احتمال جدا شدن ترمیم و بهبود دوام درمان های دندانپزشکی دارد.
از آنجا که چسب های دندانپزشکی معمولا حاوی ترکیبات پلیمری، مونومرهای رزینی، آغازگرهای پلیمریزاسیون، حلال ها و افزودنی های شیمیایی هستند، ارزیابی ایمنی زیستی آنها اهمیت زیادی دارد. برخی از این ترکیبات ممکن است پس از پلیمریزاسیون به صورت باقیمانده در ماده باقی بمانند یا در محیط دهان آزاد شوند و با بافت های اطراف دندان تماس پیدا کنند.
تولیدکننده باید ایمنی محصول نهایی را در شرایط واقعی مصرف ارزیابی کند؛ زیرا ایمنی مواد اولیه به تنهایی تضمین کننده ایمنی چسب پس از فرمولاسیون، اعمال و پلیمریزاسیون نیست.
چسب دندانپزشکی چیست و چه کاربردی در پزشکی دارد؟
چسب دندانپزشکی یا Dental Bonding Adhesive ماده ای رزینی است که برای ایجاد اتصال بین ساختار دندان و مواد ترمیمی استفاده می شود. این محصول معمولا در سیستم های باندینگ دندانپزشکی به کار می رود و اتصال بین مینای دندان، عاج و مواد ترمیمی کامپوزیتی را تقویت می کند.
این چسب ها بسته به ترکیب شیمیایی و فناوری ساخت، ممکن است در گروه های مختلفی قرار بگیرند:
-
چسب های اچ و شستشو (Etch-and-Rinse): در این سیستم ابتدا سطح دندان با اسید اچ آماده می شود و سپس چسب روی سطح اعمال می گردد.
-
چسب های خود اچ (Self-Etch): دارای ترکیبات اسیدی هستند که آماده سازی سطح دندان و ایجاد شرایط اتصال را در یک فرایند انجام می دهند.
-
چسب های یونیورسال (Universal Adhesives): قابلیت استفاده در روش های مختلف باندینگ را دارند و بسته به دستورالعمل تولیدکننده می توانند با روش های اچ و شستشو، خود اچ یا اچ انتخابی استفاده شوند.
ترکیبات متداول در این محصولات عبارت اند از:
-
مونومرهای رزینی مانند Bis-GMA، HEMA و UDMA
-
مونومرهای عملکردی مانند 10-MDP
-
حلال هایی مانند اتانول، استون و آب
-
آغازگرهای نوری مانند کامفوروکینون
-
مواد پرکننده معدنی در برخی فرمولاسیون ها
-
پایدارکننده ها و افزودنی های شیمیایی
کاربردهای اصلی چسب دندانپزشکی عبارت اند از:
-
اتصال مواد کامپوزیتی به مینای دندان و عاج
-
استفاده در ترمیم پوسیدگی های دندانی
-
افزایش استحکام اتصال بین ساختار دندان و مواد ترمیمی
-
استفاده در ترمیم شکستگی های دندان
-
اتصال برخی مواد ترمیمی غیرمستقیم به ساختار دندان
-
کاهش احتمال جدا شدن ترمیم در اثر نیروهای مکانیکی و تغییرات محیط دهان
چرا بررسی زیست سازگاری چسب دندانپزشکی اهمیت دارد؟
چسب دندانپزشکی پس از استفاده در حفره دهان، در مجاورت ساختارهای دندانی و بافت های زنده قرار می گیرد. در برخی شرایط، ترکیبات آزاد شده از چسب می توانند از طریق عاج و توبول های عاجی به سمت پالپ حرکت کنند و بر سلول های پالپی اثر بگذارند.
مهم ترین نگرانی های زیستی در این محصولات عبارت اند از:
-
سمیت سلولی (Cytotoxicity): برخی مونومرهای آزاد مانند HEMA و Bis-GMA می توانند در غلظت های مشخص بر زنده مانی و عملکرد سلول ها اثر منفی داشته باشند.
-
تحریک بافتی (Irritation): ترکیبات آزاد شده از چسب ممکن است موجب تحریک بافت های دهانی یا بافت های مجاور محل استفاده شوند.
-
حساسیت زایی (Sensitization): برخی مونومرها و ترکیبات رزینی می توانند واکنش های حساسیتی ایجاد کنند.
-
ژنوتوکسیسیته (Genotoxicity): برخی ترکیبات یا محصولات حاصل از تجزیه آنها ممکن است دارای پتانسیل آسیب به ماده ژنتیکی سلول ها باشند.
-
سمیت سیستمیک (Systemic Toxicity): در صورت آزادسازی و جذب ترکیبات شیمیایی، احتمال مواجهه سیستمیک نیز باید متناسب با میزان مواجهه بررسی شود.
یکی از مهم ترین عوامل در ارزیابی ایمنی چسب دندانپزشکی، میزان مونومرهای باقی مانده پس از پلیمریزاسیون و ترکیباتی است که در محیط دهان آزاد می شوند.
چسب دندانپزشکی در چه دسته ای از لوازم پزشکی قرار می گیرد؟
چسب دندانپزشکی در گروه مواد و تجهیزات پزشکی مورد استفاده در دندانپزشکی (Dental Medical Devices) قرار می گیرد.
از نظر نوع تماس زیستی، این محصول معمولا در گروه وسایل با تماس خارجی ارتباطی (External Communicating Devices) و با تماس با بافت دندان و عاج قرار می گیرد.
با توجه به محل کاربرد، بخش هایی از محصول ممکن است به صورت مستقیم یا غیرمستقیم با عاج، مینای دندان و در شرایط خاص با بافت پالپ یا مخاط دهان در ارتباط باشند.
طبقه بندی دقیق باید بر اساس کاربرد مورد ادعای تولیدکننده، محل قرارگیری چسب در ساختار ترمیم و احتمال تماس مستقیم یا غیرمستقیم با بافت های زنده تعیین شود.
طبقه بندی چسب دندانپزشکی بر اساس استاندارد ISO 10993-1
برای تعیین آزمون های زیست سازگاری چسب دندانپزشکی، باید نوع تماس محصول با بافت های بدن و مدت این تماس مشخص شود.
در مورد چسب های باندینگ، برخلاف بسیاری از محصولات پزشکی که فقط با پوست تماس دارند، ارزیابی باید با توجه به تماس با ساختار دندان، عاج و احتمال مواجهه با بافت پالپ انجام شود.
از نظر ارزیابی زیستی، موارد زیر باید در پرونده محصول مشخص شوند:
| مشخصه | وضعیت قابل بررسی |
|---|---|
| نوع وسیله | ماده پزشکی مورد استفاده در دندانپزشکی |
| محل تماس | ساختار دندان، مینا و عاج |
| بافت هدف | عاج و در شرایط خاص پالپ |
| نوع تماس | تماس مستقیم یا غیرمستقیم با بافت های زنده |
| مدت تماس | وابسته به محل باقی ماندن چسب و عمر ترمیم |
نکته مهم در تعیین مدت تماس: اگر چسب پس از پلیمریزاسیون در زیر ترمیم باقی بماند، مدت تماس آن را نباید صرفا بر اساس چند دقیقه زمان اعمال چسب تعیین کرد. باید مدت باقی ماندن ماده در محل ترمیم و تماس احتمالی محصولات آزاد شده با بافت های زنده در نظر گرفته شود.
در برخی راهنماهای FDA، مواد رزینی ترمیمی دندانپزشکی با تماس با عاج و بافت های مرتبط، در گروه تماس دائمی در نظر گرفته شده اند. با این حال، این طبقه بندی را نباید بدون بررسی کاربرد و طراحی اختصاصی به تمام چسب های دندانپزشکی تعمیم داد.
استاندارد اختصاصی ارزیابی زیست سازگاری مواد دندانپزشکی
در کنار استانداردهای عمومی ISO 10993، استاندارد اختصاصی دندانپزشکی یعنی ISO 7405 نیز باید در ارزیابی این محصول مورد توجه قرار گیرد.
ISO 7405:2025 جایگزین ISO 7405:2018 شده و در حال حاضر نسخه منتشر شده و معتبر این استاندارد است. این استاندارد روش های ارزیابی اثرات زیستی وسایل پزشکی مورد استفاده در دندانپزشکی را مشخص می کند و باید همراه با مجموعه استانداردهای ISO 10993 استفاده شود.
چه آزمون های زیست سازگاری برای چسب دندانپزشکی الزامی است؟
انتخاب آزمون های زیست سازگاری چسب دندانپزشکی باید با توجه به نوع فرمولاسیون، میزان پلیمریزاسیون، ترکیبات آزادشونده، محل کاربرد و مدت تماس انجام شود.
برای این محصول، ارزیابی اثرات زیستی زیر اهمیت ویژه ای دارد.
آزمون سمیت سلولی (Cytotoxicity Test)
استانداردهای مرجع: ISO 10993-5 و ISO 7405
آزمون سمیت سلولی برای بررسی اثر ترکیبات آزاد شده از چسب دندانپزشکی بر سلول های زنده انجام می شود.
در این آزمون، اثر عصاره تهیه شده از محصول یا در روش های متناسب، اثر تماس مستقیم نمونه با سلول ها بررسی می شود.
در ارزیابی چسب دندانپزشکی، توجه به ترکیبات زیر اهمیت دارد:
-
مونومرهای باقی مانده مانند HEMA و Bis-GMA
-
ترکیبات رزینی پلیمریزه نشده
-
آغازگرها و محصولات حاصل از واکنش پلیمریزاسیون
-
حلال های باقی مانده مانند اتانول و استون
-
افزودنی های شیمیایی و مواد پایدارکننده
در روش های متداول آزمایشگاهی، می توان از رده سلولی L-929 برای ارزیابی سمیت سلولی استفاده کرد. با توجه به کاربرد اختصاصی دندانپزشکی، بررسی اثر مواد بر سلول های مرتبط با بافت دهان و پالپ نیز می تواند در طراحی ارزیابی تکمیلی مفید باشد.
نکته کاربردی برای تولیدکننده: نمونه آزمون باید نماینده محصول نهایی و شرایط واقعی استفاده باشد. در چسب های نوری، وضعیت پلیمریزاسیون، شدت نور، زمان تابش، ضخامت لایه و فاصله منبع نور از نمونه می توانند بر میزان مونومرهای باقی مانده و نتایج آزمون اثر بگذارند.
آزمون حساسیت زایی (Sensitization Test)
استاندارد مرجع: ISO 10993-10
هدف از این آزمون بررسی احتمال ایجاد واکنش حساسیتی در اثر مواجهه با ترکیبات شیمیایی چسب دندانپزشکی است.
برخی ترکیبات رزینی و مونومرهای مورد استفاده در چسب های دندانپزشکی می توانند باعث ایجاد حساسیت شوند. این موضوع علاوه بر بیمار، برای دندانپزشک و کارکنانی که به صورت مکرر با چسب پلیمریزه نشده تماس دارند نیز اهمیت شغلی دارد.
ترکیباتی که باید از نظر احتمال حساسیت زایی مورد توجه قرار گیرند عبارت اند از:
-
HEMA
-
سایر مونومرهای رزینی واکنش نداده
-
برخی ترکیبات آغازگر پلیمریزاسیون
-
افزودنی های شیمیایی و مواد کمکی فرمولاسیون
روش های ارزیابی حساسیت زایی باید متناسب با ماهیت محصول و ترکیبات آن انتخاب شوند.
هدف آزمون: بررسی احتمال ایجاد واکنش حساسیت ایمنی در اثر مواجهه با مواد آزاد شده از محصول.
آزمون تحریک (Irritation Test)
استاندارد مرجع: ISO 10993-23
این آزمون برای بررسی احتمال ایجاد اثرات تحریک کننده موضعی در اثر تماس با مواد آزاد شده از چسب انجام می شود.
در چسب های دندانپزشکی، محل تماس و مسیر مواجهه اهمیت زیادی دارد. ممکن است مواد آزاد شده از چسب از طریق عاج و توبول های عاجی به سمت پالپ حرکت کنند یا در شرایط کاربرد نامناسب با مخاط دهان تماس پیدا کنند.
بنابراین، در انتخاب روش ارزیابی باید به موارد زیر توجه شود:
-
محل واقعی استفاده از چسب
-
احتمال تماس با مخاط دهان
-
ضخامت و نفوذپذیری عاج باقی مانده
-
احتمال انتقال ترکیبات آزاد شده به سمت پالپ
-
ترکیبات شیمیایی آزاد شده در شرایط استفاده
نکته مهم: تحریک بافت پالپ و تحریک مخاط دهان دو موضوع متفاوت هستند. برای بررسی اثرات مواد دندانپزشکی بر پالپ، استفاده از روش های اختصاصی ارزیابی دندانپزشکی و آزمون های مرتبط با سد عاجی می تواند مناسب تر از تعمیم مستقیم آزمون تحریک پوستی باشد.
آزمون ژنوتوکسیسیته (Genotoxicity Test)
استاندارد مرجع: ISO 10993-3
این آزمون برای بررسی احتمال آسیب به ماده ژنتیکی سلول ها در اثر مواجهه با ترکیبات آزاد شده از چسب انجام می شود.
برخی مونومرها، محصولات جانبی واکنش های شیمیایی و ترکیبات حاصل از تجزیه مواد رزینی ممکن است نگرانی های ژنوتوکسیک ایجاد کنند.
آزمون های قابل بررسی عبارت اند از:
-
آزمون جهش زایی باکتریایی (Ames Test)
-
آزمون میکرونوکلئوس (Micronucleus Test)
-
آزمون ناهنجاری کروموزومی (Chromosomal Aberration Test)
انتخاب آزمون ژنوتوکسیسیته باید بر اساس ترکیبات شیمیایی، میزان مواجهه و ارزیابی خطر سم شناسی انجام شود. انجام هم زمان تمام آزمون های فوق برای همه فرمولاسیون ها الزامی نیست.
ارزیابی سمیت سیستمیک (Systemic Toxicity)
استاندارد مرجع: ISO 10993-11
در این ارزیابی، احتمال ایجاد اثرات سمی در اندام ها و بافت های مختلف بدن در اثر جذب ترکیبات آزاد شده از محصول بررسی می شود.
برای چسب دندانپزشکی، این موضوع به ویژه زمانی اهمیت پیدا می کند که ترکیبات آزاد شده قابلیت عبور از سد عاجی و ورود به گردش خون را داشته باشند.
عوامل مهم در این ارزیابی عبارت اند از:
-
نوع و غلظت مونومرهای باقی مانده
-
مقدار مواد آزاد شده از چسب
-
میزان جذب احتمالی از بافت های دهانی
-
دفعات و مدت مواجهه
-
اطلاعات سم شناسی مواد اولیه
ارزیابی سمیت سیستمیک می تواند ابتدا با استفاده از داده های شیمیایی و سم شناسی انجام شود و در صورت وجود نگرانی حل نشده، نیاز به آزمون های تکمیلی بررسی شود.
ارزیابی مشخصات شیمیایی (Chemical Characterization)
استاندارد مرجع: ISO 10993-18
شناسایی ترکیبات شیمیایی چسب دندانپزشکی یکی از مراحل مهم ارزیابی ایمنی این محصول است.
در این بررسی، مواد تشکیل دهنده محصول و ترکیباتی که ممکن است در شرایط استفاده از چسب آزاد شوند، شناسایی و در صورت نیاز اندازه گیری می شوند.
موارد مهم عبارت اند از:
-
شناسایی مونومرهای رزینی و مواد اولیه
-
اندازه گیری مونومرهای باقی مانده پس از پلیمریزاسیون
-
بررسی حلال های باقیمانده
-
شناسایی آغازگرها و محصولات واکنش
-
بررسی مواد استخراج پذیر (Extractables)
-
بررسی مواد قابل آزادسازی در شرایط مصرف (Leachables)
-
شناسایی ناخالصی ها و محصولات حاصل از تخریب شیمیایی
در صورت شناسایی ترکیبات دارای نگرانی سم شناسی، ارزیابی خطر آنها باید بر اساس ISO 10993-17 انجام شود.
برای تولیدکننده چسب دندانپزشکی، بررسی ترکیبات آزاد شده پس از پلیمریزاسیون اهمیت ویژه ای دارد؛ زیرا ماده ای که در نهایت در دهان باقی می ماند، از نظر ترکیب شیمیایی لزوما با ماده اولیه داخل بسته بندی یکسان نیست.
جدول جمع بندی آزمون های زیست سازگاری چسب دندانپزشکی
جدول زیر مهم ترین آزمون ها و ارزیابی های قابل بررسی برای چسب دندانپزشکی را نشان می دهد.
| آزمون | استاندارد مرجع | هدف ارزیابی |
|---|---|---|
| سمیت سلولی (Cytotoxicity) | ISO 10993-5 / ISO 7405 | بررسی اثر مواد آزاد شده بر سلول های زنده |
| حساسیت زایی (Sensitization) | ISO 10993-10 | بررسی احتمال ایجاد واکنش حساسیتی |
| تحریک (Irritation) | ISO 10993-23 / ISO 7405 | بررسی اثرات تحریک کننده موضعی |
| ژنوتوکسیسیته (Genotoxicity) | ISO 10993-3 | بررسی احتمال آسیب به ماده ژنتیکی |
| سمیت سیستمیک (Systemic Toxicity) | ISO 10993-11 | بررسی احتمال ایجاد اثرات سمی در بدن |
| مشخصات شیمیایی (Chemical Characterization) | ISO 10993-18 | شناسایی ترکیبات شیمیایی و مواد آزادشونده |
| ارزیابی خطر سم شناسی (Toxicological Risk Assessment) | ISO 10993-17 | ارزیابی خطر ترکیبات شناسایی شده |
توجه: این جدول فهرست آزمون های قابل بررسی در ارزیابی زیستی است و به معنی الزام انجام تمام آزمون ها برای هر نوع چسب دندانپزشکی نیست. تعیین آزمون های نهایی باید با توجه به محل تماس، مدت مواجهه، ترکیبات و نتایج ارزیابی خطر انجام شود.
آیا برای چسب دندانپزشکی انجام همه آزمون ها ضروری است؟
خیر. انجام تمام آزمون های زیست سازگاری برای همه چسب های دندانپزشکی ضروری نیست. انتخاب آزمون ها باید بر اساس ارزیابی خطر زیستی و ویژگی های اختصاصی محصول انجام شود.
برای مثال، چسبی که پس از پلیمریزاسیون در زیر ترمیم دندان باقی می ماند، از نظر شرایط مواجهه با محصولی که فقط برای یک کاربرد موقت استفاده می شود، تفاوت دارد.
مهم ترین عوامل مؤثر بر انتخاب آزمون عبارت اند از:
-
نوع مونومرهای مورد استفاده: استفاده از مونومرهایی مانند HEMA، Bis-GMA و UDMA باید از نظر سمیت و حساسیت زایی بررسی شود.
-
درصد پلیمریزاسیون: پلیمریزاسیون ناقص می تواند موجب باقی ماندن ترکیبات واکنش نداده و افزایش میزان مواد آزادشونده شود.
-
نوع کاربرد محصول: چسب مورد استفاده در ترمیم های سطحی ممکن است از نظر مواجهه پالپی با چسب مورد استفاده در حفره های عمیق متفاوت باشد.
-
ضخامت عاج باقی مانده: کاهش ضخامت عاج می تواند احتمال انتقال مواد آزاد شده به سمت پالپ را افزایش دهد.
-
نوع حلال: وجود اتانول، استون یا سایر حلال ها می تواند بر ویژگی های شیمیایی و عملکرد محصول اثر بگذارد.
-
مدت باقی ماندن ماده در محل ترمیم: چسبی که در ساختار ترمیم باقی می ماند، باید از نظر مواجهه طولانی مدت ارزیابی شود.
-
اطلاعات ایمنی مواد اولیه: داده های معتبر مربوط به ترکیبات و محصولات مشابه می توانند در توجیه علمی ارزیابی زیستی مورد استفاده قرار گیرند.
نکته مهم: در مواد دندانپزشکی، ارزیابی زیست سازگاری باید با در نظر گرفتن سد عاجی انجام شود. فاصله ماده از پالپ و ضخامت عاج باقی مانده می توانند بر میزان مواجهه سلول های پالپی با ترکیبات آزاد شده اثر بگذارند.
آزمون های پیشنهادی (تکمیلی) برای چسب دندانپزشکی چیست؟
علاوه بر آزمون های اصلی، برخی بررسی های اختصاصی می توانند اطلاعات مهمی درباره ایمنی و عملکرد چسب دندانپزشکی فراهم کنند.
آزمون سمیت سلولی با سد عاجی (Dentine Barrier Cytotoxicity Test)
این آزمون برای بررسی اثر ترکیبات آزاد شده از مواد دندانپزشکی بر سلول های پالپی از طریق یک سد شبیه ساز عاج طراحی شده است.
در این روش، یک سد عاجی بین ماده مورد آزمون و سلول های هدف قرار می گیرد تا شرایط انتقال ترکیبات از طریق عاج شبیه سازی شود.
این آزمون به ویژه برای چسب هایی که در ترمیم های نزدیک به پالپ استفاده می شوند، اهمیت دارد.
استاندارد مرجع: ISO 7405، پیوست B
این روش می تواند اطلاعات کاربردی تری درباره اثر مواد آزاد شده بر سلول های پالپی فراهم کند؛ زیرا در ارزیابی، نقش سد عاجی نیز در نظر گرفته می شود.
آزمون ارزیابی پالپ و عاج (Pulp and Dentine Usage Test)
این آزمون برای بررسی پاسخ بافت پالپ و عاج در شرایط کاربرد دندانپزشکی مورد استفاده قرار می گیرد.
در این روش، اثر ماده بر بافت های دندان و پاسخ زیستی پالپ بررسی می شود.
این ارزیابی در مواردی که چسب یا ماده دندانپزشکی در مجاورت عاج عمیق یا نواحی نزدیک به پالپ استفاده می شود، می تواند اهمیت داشته باشد.
استاندارد مرجع: ISO 7405
انتخاب این آزمون باید با توجه به کاربرد واقعی محصول و میزان مواجهه احتمالی پالپ انجام شود و نباید برای تمام چسب های دندانپزشکی به صورت روتین درخواست شود.
آزمون آزادسازی مونومرهای باقی مانده (Residual Monomer Release)
یکی از مهم ترین بررسی های تکمیلی برای تولیدکنندگان چسب دندانپزشکی، اندازه گیری مونومرهای باقی مانده پس از پلیمریزاسیون است.
در این بررسی، میزان مونومرهای آزاد یا باقی مانده در نمونه پلیمریزه شده ارزیابی می شود.
ترکیبات مورد توجه می توانند شامل موارد زیر باشند:
-
HEMA
-
Bis-GMA
-
UDMA
-
TEGDMA
-
سایر مونومرهای اختصاصی فرمولاسیون
برای اندازه گیری این ترکیبات می توان از روش های کروماتوگرافی مناسب مانند HPLC استفاده کرد؛ البته روش تحلیلی باید برای ترکیب مورد نظر اعتبارسنجی شود.
اهمیت این آزمون: شناسایی و اندازه گیری مونومرهای باقی مانده به تولیدکننده کمک می کند تا کیفیت پلیمریزاسیون، پایداری فرمولاسیون و احتمال مواجهه بیمار با ترکیبات واکنش نداده را ارزیابی کند.
آزمون استحکام اتصال (Bond Strength Test)
این آزمون برای بررسی توانایی چسب در ایجاد اتصال مناسب بین ساختار دندان و ماده ترمیمی انجام می شود.
در این ارزیابی، استحکام اتصال چسب به مینای دندان و عاج بررسی می شود.
پارامترهای مهم عبارت اند از:
-
استحکام اتصال به مینا (Enamel Bond Strength)
-
استحکام اتصال به عاج (Dentin Bond Strength)
-
مقاومت اتصال در برابر نیروهای مکانیکی
-
پایداری اتصال پس از پیرسازی
-
مقاومت در برابر تغییرات رطوبت و دما
این آزمون از نظر عملکرد محصول اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اتصال ضعیف می تواند موجب جدا شدن ترمیم، نفوذ مایعات و کاهش دوام درمان شود.
آزمون پایداری در شرایط شبیه سازی محیط دهان
چسب دندانپزشکی پس از استفاده در محیطی با رطوبت بالا و تغییرات دمایی قرار می گیرد. بنابراین، بررسی پایداری فیزیکی و شیمیایی محصول در شرایط شبیه سازی شده محیط دهان می تواند برای تولیدکننده مفید باشد.
برخی بررسی های قابل انجام عبارت اند از:
-
بررسی تغییرات استحکام اتصال پس از پیرسازی
-
ارزیابی مقاومت در برابر چرخه های حرارتی (Thermocycling)
-
بررسی میزان جذب آب
-
بررسی حلالیت و تخریب احتمالی
-
ارزیابی تغییرات سطحی و ساختاری ماده
-
بررسی آزادسازی ترکیبات شیمیایی در محیط شبیه سازی شده
این آزمون ها بیشتر برای ارزیابی عملکرد و دوام محصول کاربرد دارند و جایگزین آزمون های زیست سازگاری نیستند.
نتیجه گیری و توصیه به تولیدکنندگان
چسب دندانپزشکی به دلیل تماس با ساختار دندان و احتمال مواجهه با بافت پالپ، از جمله مواد پزشکی است که ارزیابی دقیق زیست سازگاری آن اهمیت زیادی دارد.
برای تولیدکنندگان این محصول، صرف انجام یک آزمون سمیت سلولی برای اثبات ایمنی کافی نیست. ترکیبات شیمیایی، میزان مونومرهای باقی مانده، حساسیت زایی، تحریک بافتی و احتمال اثرات ژنوتوکسیک باید در چارچوب ارزیابی خطر بررسی شوند.
پیشنهاد عملی برای تولیدکنندگان:
پیش از ارسال نمونه به آزمایشگاه، اطلاعات زیر را آماده کنید:
-
فرمولاسیون کامل محصول و مشخصات مواد اولیه
-
نوع مونومرها و حلال های مورد استفاده
-
نوع پلیمریزاسیون و شرایط تابش نور
-
دستورالعمل مصرف و ضخامت لایه کاربردی
-
محل استفاده محصول در ساختار دندان
-
مدت باقی ماندن چسب در محل ترمیم
-
اطلاعات مربوط به میزان مونومرهای باقی مانده، در صورت وجود
-
اطلاعات آزمون های کنترل کیفیت و عملکرد محصول
این اطلاعات به انتخاب آزمون های مناسب و جلوگیری از انجام آزمون های غیرضروری کمک می کند.
خدمات آزمون زیست سازگاری در سنجش ساناژن
آزمایشگاه سنجش ساناژن با ارائه خدمات تخصصی ارزیابی زیست سازگاری و سمیت مواد و تجهیزات پزشکی، آماده همکاری با تولیدکنندگان مواد دندانپزشکی برای ارزیابی ایمنی محصولات و انتخاب آزمون های متناسب با کاربرد آنها است.
برای دریافت مشاوره تخصصی درباره آزمون های سمیت سلولی، حساسیت زایی، ژنوتوکسیسیته، تحریک و ارزیابی شیمیایی چسب های دندانپزشکی می توانید با کارشناسان سنجش ساناژن در ارتباط باشید.
مشاوره و ثبت درخواست آزمون
اگر تولیدکننده تجهیزات پزشکی هستید و برای دریافت مجوز، تکمیل پرونده فنی یا ارزیابی ایمنی محصول خود به آزمون های زیست سازگاری نیاز دارید، کارشناسان سنجش ساناژن آماده ارائه مشاوره تخصصی هستند.
جهت مشاوره انتخاب آزمون های مورد نیاز محصول و دریافت اطلاعات درباره نحوه ارسال نمونه، با کارشناسان سنجش ساناژن تماس بگیرید.
روشهای ارتباط با ما:
📱 پیامرسان بله: 989900100182+
📞 تماس تلفنی: 982191010809+
📧 ایمیل: ssanagene@gmail.com
دیدگاه خود را بنویسید