آزمون سمیت سلولی LDH

 

الزام دریافت تأییدیه برای تجهیزات پزشکی، مواد اولیه، محصولات آرایشی و دارویی

خلاصه آزمون

زمینه و هدف: آزمون سمیت سلولی LDH یکی از روش‌های کمی و حساس ارزیابی سمیت سلولی است که بر پایه اندازه‌گیری آزادسازی آنزیم لاکتات دهیدروژناز از سلول‌های آسیب‌دیده انجام می‌شود. این آزمون به طور گسترده در مطالعات زیست‌سازگاری تجهیزات پزشکی، مواد زیستی، مواد اولیه پزشکی و محصولات دارای تماس با بدن مورد استفاده قرار می‌گیرد. بر اساس الزامات ISO 10993-5، ارزیابی سمیت سلولی یکی از مهم‌ترین مراحل بررسی ایمنی زیستی محصولات پزشکی محسوب می‌شود. زمانی که سلول‌ها در معرض مواد سیتوتوکسیک قرار می‌گیرند، یکپارچگی غشای سلولی آن‌ها مختل شده و آنزیم‌های داخل سلولی از جمله لاکتات دهیدروژناز به محیط کشت آزاد می‌شوند. اندازه‌گیری این آنزیم در محیط کشت امکان تعیین میزان آسیب سلولی و مرگ سلولی را فراهم می‌کند. هدف از آزمون LDH بررسی اثرات مخرب نمونه بر غشای سلولی و تعیین میزان سمیت احتمالی مواد آزادشونده از محصول است.

روش انجام: در تست سمیت سلولی لاکتات دهیروژناز ابتدا سلول‌های مناسب، معمولاً سلول‌های فیبروبلاستی پستانداران، در پلیت‌های کشت سلولی کشت داده می‌شوند تا به تراکم مناسب برسند. سپس سلول‌ها در معرض نمونه مورد آزمون یا عصاره تهیه‌شده از محصول قرار می‌گیرند. همزمان کنترل منفی، کنترل مثبت و کنترل حداکثر آزادسازی آنزیم جهت اعتبارسنجی آزمون مورد استفاده قرار می‌گیرند. پس از پایان دوره تماس، بخشی از محیط کشت که حاوی آنزیم آزادشده از سلول‌ها است جمع‌آوری می‌شود. سپس معرف اختصاصی LDH به نمونه‌ها اضافه می‌گردد. آنزیم موجود در محیط موجب انجام واکنش‌های آنزیمی متوالی شده و در نهایت یک محصول رنگی ایجاد می‌شود. شدت رنگ تولیدشده توسط دستگاه میکروپلیت‌ریدر اندازه‌گیری می‌شود. مقدار جذب نوری به دست آمده با میزان آنزیم آزادشده و در نتیجه با شدت آسیب سلولی ارتباط مستقیم دارد. نتایج حاصل به صورت درصد سمیت یا درصد زنده‌مانی سلولی نسبت به گروه کنترل محاسبه می‌شوند.

یافته‌ها و طبقه‌بندی: نتایج تست سمیت سلولی لاکتات دهیروژناز نشان می‌دهد که در نمونه‌های دارای زیست‌سازگاری مناسب، میزان آزادسازی آنزیم لاکتات دهیدروژناز مشابه کنترل منفی بوده و آسیب قابل توجهی به سلول‌ها مشاهده نمی‌شود. در مقابل، مواد دارای سمیت سلولی موجب تخریب غشای سلولی و افزایش آزادسازی آنزیم به محیط کشت می‌شوند. هرچه شدت سمیت بیشتر باشد، مقدار آنزیم آزادشده و جذب نوری اندازه‌گیری‌شده نیز افزایش می‌یابد. این افزایش بیانگر کاهش یکپارچگی غشای سلولی، آسیب سلولی و در موارد شدید مرگ سلولی است. بر اساس معیارهای پذیرش ISO 10993-5، در صورتی که زنده‌مانی سلولی بیشتر از70% کنترل منفی باشد، نمونه معمولاً غیرسیتوتوکسیک تلقی می‌شود. در مقابل، زنده‌مانی کمتر از70% می‌تواند نشان‌دهنده وجود سمیت سلولی باشد. نتایج آزمون LDH معمولاً در کنار سایر آزمون‌های زنده‌مانی و فعالیت متابولیکی سلول‌ها برای دستیابی به ارزیابی جامع‌تر از پاسخ سلولی تفسیر می‌شوند.

نتیجه‌گیری: آزمون سمیت سلولی LDH یک روش استاندارد، سریع و قابل اعتماد برای ارزیابی آسیب غشای سلولی و مرگ سلولی در مطالعات زیست‌سازگاری است. این آزمون با اندازه‌گیری آزادسازی آنزیم لاکتات دهیدروژناز از سلول‌های آسیب‌دیده، امکان شناسایی دقیق اثرات سیتوتوکسیک ناشی از مواد و تجهیزات پزشکی را فراهم می‌کند. استفاده از این روش مطابق الزامات ISO 10993-5 نقش مهمی در کنترل کیفیت، ارزیابی ایمنی زیستی و توسعه محصولات پزشکی ایمن‌تر ایفا می‌کند و یکی از ابزارهای ارزشمند در غربالگری سمیت سلولی محسوب می‌شود.

واژگان کلیدی: سمیت سلولی، LDH، ISO 10993-5، لاکتات دهیدروژناز، زیست‌سازگاری، آسیب غشای سلولی، مرگ سلولی، زنده‌مانی سلولی، سلول‌های فیبروبلاستی، کنترل مثبت، کنترل منفی، ارزیابی ایمنی زیستی

آزمون های مشابه

تصویر خلاصه آزمون

خلاصه-تست سمیت سلولی لاکتات دهیروژناز

⚠️ الزامات قانونی

انجام آزمون LDH برای اخذ پروانه ساخت، کد IRC و تاییدیه سازمان غذا و دارو جهت ورود به بازار ایران و بازارهای بین‌المللی الزامی است. این آزمون به عنوان یک روش کمی برای ارزیابی آسیب غشای سلولی در استاندارد ISO 10993-5 معرفی شده و نتایج آن برای اثبات عدم وجود سمیت سلولی تجهیزات پزشکی، مواد اولیه، محصولات آرایشی بهداشتی و دارویی مورد پذیرش مراجع قانونی قرار می‌گیرد. این آزمون بر اساس ISO 10993-5 و تحت نظارت ISO 17025 (آزمایشگاه همکار معتمد) انجام می‌شود. نتایج آن قابل استناد برای سازمان غذا و داروی ایران و قابل ارائه برای اخذ تاییدیه FDA و کد IRC می‌باشد.

تست سمیت سلولی LDH

در آزمون سمیت سلولی LDH، میزان آسیب غشای سلولی اندازه‌گیری می‌شود. آنزیم LDH به طور طبیعی در داخل سلول‌های زنده وجود دارد. هنگامی که غشای سلول آسیب ببیند یا سلول بمیرد، این آنزیم به محیط اطراف نشت می‌کند. با افزودن یک معرف مخصوص، آنزیم آزاد شده باعث تغییر رنگ محلول می‌شود. شدت رنگ با دستگاه الایزا ریدر اندازه‌گیری شده و درصد سمیت سلولی محاسبه می‌گردد. این روش برای مواد مایع، کرمی، عصاره‌ها و نانوذرات کاربرد دارد و جزء آزمون‌های الزامی برای اخذ تاییدیه از سازمان غذا و دارو می‌باشد. 

ISO 10993-5: این استاندارد مرجع اصلی برای انجام آزمون LDH می‌باشد. در این استاندارد، اندازه‌گیری آنزیم لاکتات دهیدروژناز به عنوان یک روش معتبر برای ارزیابی آسیب غشای سلولی معرفی شده است.

ISO 10993-12: این استاندارد به آماده‌سازی نمونه اختصاص دارد. نحوه آماده‌سازی نمونه‌های مختلف و همچنین شرایط عصاره‌گیری برای انجام آزمون LDH، مطابق با این استاندارد انجام می‌شود.

OECD: روش اندازه‌گیری LDH در مستندات OECD برای ارزیابی سمیت سلولی و آسیب غشای سلولی به عنوان یک روش معتبر معرفی شده است.

مواردی که تست لاکتات دهیروژناز الزامی است:

  • تمامی تجهیزات پزشکی که نیاز به ارزیابی آسیب غشای سلولی دارند
  • مواد جاذب آب مانند هیدروژل‌ها و پانسمان‌ها
  • عصاره‌های حاصل از تجهیزات پزشکی
  • مواد دندانپزشکی مانند سمان‌ها و کامپوزیت‌ها
  • محصولات آرایشی بهداشتی مانند کرم‌ها، لوسیون‌ها و شامپوها
  • مواد دارویی و بیولوژیک

مواردی که تست لاکتات دهیروژناز الزامی نیست:

  • موادی که با معرف‌های تشخیص LDH واکنش شیمیایی می‌دهند
  • موادی که خود دارای آنزیم LDH هستند

لاکتات دهیدروژناز (LDH): یک آنزیم پایدار که در داخل تمام سلول‌ها یافت می‌شود.

نکروز: نوعی مرگ سلولی که با آسیب به غشای سلولی همراه است و منجر به آزاد شدن محتویات درون سلولی به محیط خارج می‌شود.

آسیب غشای سلولی: وضعیتی که در آن یکپارچگی غشاء سلول به خطر می‌افتد و منجر به نشت آنزیم‌های درون سلولی به محیط خارج می‌گردد.

  • استاندارد مرجع: ISO 10993-5
  • نوع روش: کمی – آنزیمی رنگ سنجی
  • شرایط انکوباسیون سلول‌ها با عصاره: دمای ۳۷ تا ۳۸ درجه سانتی‌گراد همراه با رطوبت و ۵ درصد دی اکسید کربن به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت
  • شرایط واکنش آنزیمی: دمای اتاق، ۱۵ تا ۳۰ دقیقه
  • زمان و نحوه گواهی و گزارش‌دهی: ۱۰ تا ۱۵ روز کاری – گزارش کامل نتایج به زبان انگلیسی
  • دامنه تشخیص: اندازه‌گیری آسیب غشای سلولی

اصل عملکرد آنزیمی: آنزیم LDH آزاد شده از سلول‌های آسیب دیده، منجر به تولید یک ترکیب رنگی می‌شود.

اصل رابطه LDH با آسیب غشایی: در شرایط عادی، LDH در داخل سلول باقی می‌ماند. هنگامی که غشای سلولی آسیب می‌بیند، LDH از سلول خارج می‌شود. میزان LDH آزاد شده نشان دهنده میزان آسیب غشای سلولی است.

اصل رنگ سنجی: شدت رنگ تولید شده با میزان LDH آزاد شده و در نتیجه با تعداد سلول‌های آسیب دیده رابطه مستقیم دارد.

تجهیزات اصلی: هود لامینار، انکوباتور ۳۷ تا ۳۸ درجه با ۵ درصد دی اکسید کربن، میکروسکوپ وارونه، دستگاه الایزا ریدر، فریزر ۸۰- درجه، سانتریفیوژ، پیپت اتوماتیک چند کاناله، دستگاه شمارش سلول

مواد مصرفی: رده سلولی L-929 مطابق ISO 10993-5، محیط کشت دارای ۱۰ درصد سرم، پلیت ۹۶ خانه‌ای، کیت LDH، کنترل منفی، کنترل مثبت (سلول‌های لیز شده)، بافر لیز کننده

نمونه مطابق با ISO 10993-12 آماده می‌شود. برای روش الوشن، عصاره‌گیری در دمای ۳۷ تا ۳۸ درجه سانتی‌گراد به مدت ۲۴ تا ۷۲ ساعت انجام می‌شود. سپس رقت‌های مختلفی از عصاره تهیه می‌شود.

نکته مهم: در روش تماس مستقیم به دلیل اثر فیزیکی نمونه بر سلول‌ها، نتایج LDH ممکن است دچار خطا شوند. به همین دلیل روش الوشن برای آزمون LDH توصیه می‌شود.

کشت سلولی: سلول‌های L-929 در پلیت ۹۶ خانه‌ای کشت داده می‌شوند و به مدت ۲۴ ساعت در انکوباتور نگهداری می‌شوند.

تغییر محیط کشت: محیط کشت قدیمی با محیط کشت جدید جایگزین می‌شود.

اضافه کردن عصاره: عصاره با رقت‌های مختلف به سلول‌ها اضافه می‌شود. هر رقت در ۴ تا ۶ تکرار تست می‌شود.

کنترل‌ها: کنترل منفی (سلول‌های بدون عصاره) و کنترل مثبت (سلول‌های لیز شده)

انکوباسیون: پلیت‌ها به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت در انکوباتور با دمای ۳۷ تا ۳۸ درجه سانتی‌گراد و ۵ درصد دی اکسید کربن قرار می‌گیرند.

جمع‌آوری سوپ سلولی: پلیت‌ها سانتریفیوژ شده و سوپ رویی به پلیت جدید منتقل می‌شود.

اضافه کردن معرف LDH: معرف واکنش به هر خانه اضافه می‌شود.

توقف واکنش: محلول توقف به هر خانه اضافه می‌شود.

اندازه‌گیری: جذب نوری توسط دستگاه الایزا ریدر اندازه‌گیری می‌شود.

درصد آزادسازی LDH = (OD نمونه – OD کنترل منفی) ÷ (OD کنترل مثبت – OD کنترل منفی) × 100

درجه وضعیت درصد نکروز
۰ عاری از سمیت کمتر یا مساوی ۲۰
۱ سمیت خفیف ۲۰ تا ۳۹
۲ سمیت متوسط ۴۰ تا ۵۹
۳ سمیت نسبتاً شدید ۶۰ تا ۷۹
۴ سمیت شدید ۸۰ یا بیشتر

نکته مهم: آزادسازی LDH بیشتر از 2 برابر کنترل منفی (بیش از 100% نسبت به کنترل منفی) به عنوان اثر سمیت سلولی واضح در نظر گرفته می‌شود.

ارزیابی اختصاصی آسیب غشای سلولی:

این آزمون به طور اختصاصی آسیب غشای سلولی را اندازه‌گیری می‌کند. در حالی که روش‌های دیگر عمدتاً فعالیت سلول‌های زنده را می‌سنجند، آزمون LDH اطلاعات مکمل در مورد یکپارچگی غشای سلولی ارائه می‌دهد.

پیش‌بینی رفتار بیولوژیکی در بدن:

آسیب به غشای سلولی یکی از اولین نشانه‌های سمیت سلولی است. نمونه‌هایی که باعث آزادسازی LDH بالا می‌شوند، در تماس با بافت زنده بدن باعث التهاب می‌شوند.

الزامات قانونی سازمان غذا و دارو:

سازمان غذا و داروی ایران و مراجع بین‌المللی انجام این آزمون را برای تجهیزات پزشکی که احتمال ایجاد آسیب غشایی در آنها وجود دارد، پذیرفته‌اند.

تفاوت با روش MTT و XTT و ATP: روش‌های MTT و XTT و ATP فعالیت متابولیکی سلول‌های زنده را اندازه‌گیری می‌کنند، در حالی که روش LDH به طور اختصاصی آسیب غشای سلولی را اندازه‌گیری می‌کند.

تفاوت با روش آگار دیفیوژن: روش آگار دیفیوژن یک روش کیفی است، در حالی که روش LDH یک روش کمی و دقیق است.

تفاوت با روش تماس مستقیم: در روش تماس مستقیم به دلیل اثر فیزیکی نمونه بر سلول‌ها، نتایج LDH ممکن است دچار خطا شوند. به همین دلیل روش الوشن برای آزمون LDH توصیه می‌شود.

مزیت اصلی روش LDH: این روش به طور اختصاصی آسیب غشای سلولی را اندازه‌گیری می‌کند و اطلاعات مکمل مهمی در کنار سایر روش‌ها ارائه می‌دهد.

  • مشخصات دقیق نمونه شامل توضیحات فنی، شماره لات و تاریخ تولید
  • رده سلولی استفاده شده L-929
  • شرایط عصاره‌گیری شامل دما، زمان و نوع محیط عصاره‌گیری
  • تاریخ شروع و پایان آزمون
  • شرح روش آزمون مطابق با ISO 10993-5 (روش LDH)
  • زمان انکوباسیون با معرف LDH
  • جدول درصد آزادسازی LDH (درصد نکروز) برای هر رقت
  • درجه نهایی سمیت
  • مهر تایید و امضای مدیر فنی

آیا آزمون LDH در ISO 10993-5 وجود دارد؟

بله، استاندارد ISO 10993-5 روش اندازه‌گیری LDH را به عنوان یک روش معتبر برای ارزیابی آسیب غشای سلولی معرفی کرده است.

تفاوت تست سمیت سلولی لاکتات دهیروژناز با MTT در چیست؟

روش MTT فعالیت سلول‌های زنده را اندازه‌گیری می‌کند، در حالی که روش LDH به طور اختصاصی آسیب غشای سلولی را اندازه‌گیری می‌کند.

چرا در تست سمیت سلولی لاکتات دهیروژناز باید از محیط کشت با ۱ درصد سرم استفاده کرد؟

کاهش غلظت سرم باعث کاهش خطا و افزایش دقت نتایج می‌شود.

آیا می‌توان از روش تماس مستقیم برای آزمون LDH استفاده کرد؟

توصیه نمی‌شود. روش الوشن برای آزمون LDH توصیه می‌شود.

آیا رنگ یا کدورت عصاره بر نتیجه آزمون LDH تأثیر می‌گذارد؟

بله. برای تصحیح این تداخل، باید یک کنترل نمونه در نظر گرفته شود.

آیا در تست سمیت سلولی لاکتات دهیروژناز می‌توان از رده سلولی غیر از L-929 استفاده کرد؟

بله. اما برای پذیرش توسط سازمان غذا و دارو، استفاده از L-929 توصیه می‌شود.

زمان انجام تست سمیت سلولی لاکتات دهیروژناز چقدر است؟

۱۰ تا ۱۵ روز کاری از تاریخ دریافت نمونه تا صدور گزارش نهایی.

آیا نتایج آزمون LDH برای تاییدیه FDA معتبر است؟

بله، سازمان غذا و داروی ایران، FDA و سازمان بهداشت جهانی نتایج آزمون LDH را که مطابق با ISO 10993-5 انجام شده باشد، برای اخذ تاییدیه قبول می‌کنند.

برای مشاوره رایگان و هماهنگی ارسال نمونه، با کارشناسان ما تماس بگیرید.

 پیام‌رسان بله: 989900100182+

 تماس تلفنی: 982191010809+

تست سمیت-سلولی-LDH