آزمون‌های حساسیت‌زایی پوستی

الزام دریافت تأییدیه برای تجهیزات پزشکی، مواد اولیه، محصولات آرایشی و دارویی

خلاصه  آزمون ها

زمینه و هدف: آزمون حساسیت‌ زایی (Sensitization Test) یکی از مهم‌ترین ارزیابی‌های زیست‌سازگاری تجهیزات پزشکی بر اساس استاندارد ISO 10993-10: Biological Evaluation of Medical Devices – Tests for Skin Sensitization است. هدف این آزمون، بررسی توانایی مواد یا محصولات پزشکی در ایجاد واکنش‌های آلرژیک تأخیری پس از تماس مکرر با بدن می‌باشد. برخی مواد شیمیایی موجود در تجهیزات پزشکی می‌توانند پس از تماس اولیه با پوست یا بافت، سیستم ایمنی را حساس کرده و در مواجهه‌های بعدی موجب بروز واکنش‌های آلرژیک شوند. این واکنش‌ها ممکن است به صورت قرمزی، التهاب، خارش، تورم یا سایر پاسخ‌های ایمنی ظاهر شوند. ارزیابی حساسیت‌زایی به ویژه برای محصولاتی که تماس مستقیم یا طولانی‌مدت با پوست و بافت‌های بدن دارند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف اصلی این آزمون، شناسایی پتانسیل آلرژنیک مواد، حفاظت از سلامت مصرف‌کنندگان و فراهم نمودن داده‌های لازم برای ارزیابی ریسک زیستی تجهیزات پزشکی است.

روش انجام: مطابق الزامات ISO 10993-10، ارزیابی حساسیت‌زایی می‌تواند با استفاده از روش‌های درون‌تنی و در برخی موارد روش‌های جایگزین معتبر انجام شود. در مطالعات حیوانی، خوکچه هندی و موش از متداول‌ترین مدل‌های آزمایشگاهی هستند.

از شناخته‌شده‌ترین روش‌های مورد استفاده می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • آزمون Maximization Test (GPMT)
  • آزمون Buehler
  • Local Lymph Node Assay (LLNA)
  • روش‌های جایگزین مبتنی بر سلول و مولکول در چارچوب رویکردهای نوین ارزیابی

در تست حساسیت زایی ابتدا عصاره یا ماده مورد آزمون تهیه می‌شود. مرحله نخست شامل فاز القا (Induction Phase) است که طی آن حیوان در معرض ماده قرار گرفته تا امکان حساس شدن سیستم ایمنی فراهم شود. پس از یک دوره استراحت، مرحله مواجهه مجدد یا Challenge Phase انجام می‌شود و حیوان بار دیگر در معرض ماده قرار می‌گیرد.

پس از مواجهه، محل آزمون از نظر بروز واکنش‌های پوستی شامل اریتما (قرمزی)، ادم (تورم)، التهاب و سایر علائم حساسیت بررسی می‌شود. در روش LLNA نیز تکثیر لنفوسیت‌های غدد لنفاوی ناحیه‌ای اندازه‌گیری شده و شدت پاسخ ایمنی ارزیابی می‌گردد. تمامی نتایج با گروه‌های کنترل مثبت و منفی مقایسه می‌شوند.

یافته‌ها و طبقه‌بندی: نتایج آزمون حساسیت‌ زایی اطلاعات مهمی در خصوص توانایی ماده برای ایجاد پاسخ آلرژیک فراهم می‌کند. مواد زیست‌سازگار معمولاً هیچ افزایش معنی‌داری در پاسخ ایمنی یا واکنش پوستی نسبت به گروه کنترل نشان نمی‌دهند. در مقابل، مواد حساسیت‌زا می‌توانند موجب تحریک سیستم ایمنی و بروز واکنش‌های آلرژیک با شدت‌های مختلف شوند.

بر اساس یافته‌های حاصل، پاسخ‌ها معمولاً در گروه‌های زیر طبقه‌بندی می‌شوند:

  • غیرحساسیت‌زا (Non-Sensitizer)
  • حساسیت‌زایی خفیف
  • حساسیت‌زایی متوسط
  • حساسیت‌زایی شدید

در روش LLNA نیز نتایج بر اساس شاخص تحریک (Stimulation Index) و میزان تکثیر سلول‌های لنفاوی تحلیل می‌شوند. وجود افزایش معنی‌دار در شاخص‌های ایمنی نشان‌دهنده پتانسیل حساسیت‌زایی ماده است.

نتیجه‌گیری: تست حساسیت زایی بر اساس ISO 10993-10 یکی از اجزای ضروری ارزیابی زیست‌سازگاری تجهیزات پزشکی محسوب می‌شود و نقش مهمی در شناسایی خطرات ناشی از واکنش‌های آلرژیک ایفا می‌کند. این آزمون امکان ارزیابی پاسخ ایمنی تأخیری ناشی از تماس با مواد را فراهم کرده و اطلاعات ارزشمندی برای مدیریت ریسک زیستی ارائه می‌دهد. نتایج حاصل از این مطالعات در توسعه محصولات ایمن‌تر، انتخاب مواد اولیه مناسب و اخذ مجوزهای قانونی تجهیزات پزشکی کاربرد گسترده دارند. اجرای صحیح آزمون حساسیت‌زایی موجب افزایش اطمینان از ایمنی محصول و کاهش احتمال بروز واکنش‌های آلرژیک در مصرف‌کنندگان می‌شود.

واژگان کلیدی: ISO 10993-10، حساسیت‌زایی، Skin Sensitization، Sensitization Test، زیست‌سازگاری، Biocompatibility، GPMT، Buehler Test، LLNA، واکنش آلرژیک، پاسخ ایمنی تأخیری، ارزیابی ریسک زیستی، تجهیزات پزشکی، ایمنی زیستی، Medical Device Safety، Allergic Response.

تصویر خلاصه  آزمون ها

شماتیک تست حساسیتزایی پوستی

⚠️ الزامات قانونی

الزامات قانونی آزمون حساسیت‌زایی پوستی بر اساس ISO 10993-10 و OECD TG 429 (روش ارجح LLNA) ایجاب می‌کند که این آزمون برای تمامی تجهیزات پزشکی با تماس پوستی طولانی‌مدت (بیش از ۲۴ ساعت)، ایمپلنت‌های بافت نرم، محصولات آرایشی و بهداشتی و دستکش‌های پزشکی جهت اخذ پروانه ساخت و کد IRC از سازمان غذا و داروی ایران الزامی باشد. گزارش باید صرفاً توسط آزمایشگاه همکار معتمد دارای گواهی ISO 17025، رعایت اصول GLP و الزامات اخلاقی کار با حیوانات (ISO 10993-2) صادر شده و گزارش نهایی فقط به زبان انگلیسی با درج شاخص تحریک (SI ≥ ۱/۸ در روش LLNA) و درصد حیوانات حساس شده ارائه گردد. عدم رعایت این الزامات یا استفاده از آزمایشگاه‌های غیرمعتمد موجب رد درخواست پروانه ساخت، عدم صدور کد IRC، توقیف کالا در گمرک، ابطال مجوزهای قبلی و پیگرد قانونی خواهد شد.

هدف آزمون‌های حساسیت‌زایی پوستی بر اساس ISO 10993-10 و OECD TG 406/429/442A/442B، ارزیابی توانایی نمونه در ایجاد واکنش آلرژیک تاخیری (نوع ۴) در اثر تماس مکرر با پوست یا غشای مخاطی است. این آزمون مشخص می‌کند که آیا تجهیزات پزشکی (مانند چسب، دستکش، پانسمان)، ایمپلنت‌های بافت نرم، محصولات آرایشی و بهداشتی یا داروها باعث حساسیت تماسی (قرمزی، تورم، خارش، اگزما) در بیماران می‌شوند یا خیر. هدف نهایی، تضمین ایمنی محصول برای تماس‌های طولانی مدت پوستی و جلوگیری از واکنش‌های آلرژیک به منظور اخذ تاییدیه سازمان غذا و دارو (پروانه ساخت و کد IRC) و ورود به بازار است.

ISO 10993-10: استاندارد مرجع اصلی برای ارزیابی زیست‌سازگاری تجهیزات پزشکی، شامل آزمون‌های حساسیت‌زایی پوستی (نوع ۴ تاخیری) و تحریک‌پذیری می‌باشد.

OECD TG 406: استاندارد مرجع برای روش‌های سنتی حساسیت‌زایی روی خوکچه هندی شامل GPMT (حداکثر آزمون خوکچه هندی) با استفاده از ادجوانت کامل فرویند و روش Buehler (بدون ادجوانت) می‌باشد.

OECD TG 429: استاندارد مرجع برای روش مدرن LLNA (تست موضعی غدد لنفاوی موش) با اندازه‌گیری رادیواکتیو می‌باشد. شاخص تحریک SI ≥ ۳ معیار مثبت است.

OECD TG 442A: استاندارد مرجع برای روش LLNA غیررادیواکتیو با اندازه‌گیری ATP (بیولومینسانس) می‌باشد. شاخص تحریک SI ≥ ۱/۸ معیار مثبت است.

OECD TG 442B: استاندارد مرجع برای روش LLNA غیررادیواکتیو با اندازه‌گیری BrdU (به روش الایزا یا فلوسایتومتری) می‌باشد. شاخص تحریک SI ≥ ۱/۶ (الایزا) یا SI ≥ ۲/۷ (فلوسایتومتری) معیار مثبت است.

OECD TG 442C: استاندارد مرجع برای روش‌های برون‌تنی in chemico جهت ارزیابی واکنش‌پذیری ماده با پروتئین (رویداد اولیه ایجاد حساسیت) شامل DPRA، ADRA و kDPRA می‌باشد. روش بدون حیوان.

OECD TG 442D: استاندارد مرجع برای روش‌های برون‌تنی in vitro جهت ارزیابی فعال‌سازی کراتینوسیت از طریق مسیر ARE-Nrf2 (مانند KeratinoSens و LuSens) می‌باشد. روش بدون حیوان.

OECD TG 442E: استاندارد مرجع برای روش‌های برون‌تنی in vitro جهت ارزیابی فعال‌سازی سلول دندریتیک شامل h-CLAT، U-SENS و IL-8 Luc می‌باشد. روش بدون حیوان.

دامنه روش GPMT: محصولات با حساسیت‌زایی ضعیف، ایمپلنت‌های طولانی مدت (بیش از ۳۰ روز)، مواد قابل جذب (زیرا محصولات تخریب ممکن است حساسیت‌زایی پنهان داشته باشند)، تجهیزات دندانی تماس با بافت عمقی، مواد اولیه جدید با ساختار شیمیایی ناشناخته، و محصولاتی که در روش‌های دیگر نتایج مبهم داده‌اند. این روش به دلیل استفاده از ادجوانت، حساس‌ترین روش است.

دامنه روش Buehler: محصولات با تماس مکرر و طولانی با پوست سالم مانند چسب زخم، گاز و بانداژ، دستکش جراحی، پوشک، پد بهداشتی، لباس بیمارستانی، و مواد شوینده پوستی. این روش شرایط واقعی تماس پوستی را بهتر از GPMT شبیه‌سازی می‌کند و برای موادی که حساسیت‌زایی متوسط تا قوی دارند مناسب است.

دامنه روش LLNA: تمامی تجهیزات با تماس پوستی، غشای مخاطی و ایمپلنت‌ها به دلیل مزایای این روش (تعداد حیوانات کمتر، نتایج کمی و عینی، مدت زمان کوتاهتر). به ویژه برای محصولات آرایشی و بهداشتی (کرم، لوسیون، شامپو، ژل، صابون، ریمل، خط چشم، رژ لب، لاک ناخن)، ونتیلاتور و لوله تراشه (تماس با غشای مخاطی)، کاتتر بینی، دستگاه ارتودنسی، و قطعات ماشین‌آلات صنعتی تماس با پوست کارگر. سازمان غذا و دارو و OECD این روش را به عنوان روش ارجح معرفی کرده‌اند.

دامنه روش‌های برون‌تنی جایگزین (OECD TG 442C/D/E): غربالگری اولیه مواد و محصولات در مراحل تحقیق و توسعه، مواد با سمیت سلولی بالا که قابل آزمون روی حیوان نیستند، محصولات با حجم بالا (مانند مواد آرایشی) که نیاز به تست سریع دارند، و مواردی که شرکت‌ها قصد کاهش استفاده از حیوانات را دارند. این روش‌ها به تنهایی برای اخذ تاییدیه نهایی کافی نیستند اما به عنوان مکمل و برای کاهش تعداد آزمون‌های حیوانی بسیار مفید هستند.

حساسیت‌زایی پوستی: توانایی یک ماده در ایجاد واکنش آلرژیک تاخیری نوع ۴ پس از تماس مکرر با پوست یا غشای مخاطی است. این واکنش شامل قرمزی، تورم، خارش و اگزما می‌باشد.

واکنش آلرژیک تاخیری نوع ۴: پاسخ ایمنی است که توسط لنفوسیت‌های T ایجاد می‌شود و علائم آن معمولاً ۲۴ تا ۷۲ ساعت پس از تماس مجدد با ماده حساسیت‌زا ظاهر می‌گردد.

مرحله القاء: به اولین تماس یا تماس‌های مکرر بدن با ماده حساسیت‌زا گفته می‌شود که باعث حساس شدن سیستم ایمنی می‌گردد. در این مرحله علائم بالینی قابل مشاهده نیست.

مرحله چالش: تماس مجدد بدن با ماده حساسیت‌زا در فردی است که قبلاً حساس شده است و منجر به ظهور علائم بالینی شامل قرمزی و تورم در طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت می‌شود.

شاخص تحریک (SI): نسبت تکثیر لنفوسیت‌ها در گروه تیمار شده با نمونه به گروه کنترل منفی است. در روش LLNA، شاخص تحریک در روش‌های غیررادیواکتیو باید ۱/۸ یا بیشتر و در روش رادیواکتیو باید ۳ یا بیشتر باشد تا ماده حساسیت‌زا محسوب شود.

ادجوانت کامل فرویند (FCA): مخلوطی از باکتری کشته شده سل و روغن معدنی است که در روش GPMT برای افزایش پاسخ ایمنی به ماده مورد آزمایش تزریق می‌شود.

روش LLNA: روش مدرن و ارجح برای ارزیابی حساسیت‌زایی پوستی است که بر اساس اندازه‌گیری تکثیر لنفوسیت‌ها در غدد لنفاوی گردنی موش پس از ۳ روز تماس با نمونه انجام می‌شود.

روش GPMT: یا حداکثر آزمون خوکچه هندی روش سنتی و حساس‌ترین روش ارزیابی حساسیت‌زایی بر روی خوکچه هندی است که در مرحله القاء از تزریق ادجوانت، پچ پوستی و تزریق درون صفاقی استفاده می‌کند.

روش Buehler: روش سنتی ارزیابی حساسیت‌زایی بر روی خوکچه هندی بدون استفاده از ادجوانت است که فقط با پچ پوستی تکراری در مرحله القاء انجام می‌شود و شرایط تماس واقعی پوست را بهتر شبیه‌سازی می‌کند.

روش‌های برون‌تنی: روش‌های بدون حیوان هستند که مراحل اولیه ایجاد حساسیت را ارزیابی می‌کنند. شامل روش ارزیابی واکنش با پروتئین بر اساس OECD TG 442C، روش فعال‌سازی کراتینوسیت بر اساس OECD TG 442D و روش فعال‌سازی سلول دندریتیک بر اساس OECD TG 442E می‌باشند. این روش‌ها برای غربالگری اولیه و کاهش آزمون‌های حیوانی استفاده می‌شوند.

در تمام روش‌های حساسیت‌زایی پوستی، ابتدا حیوان در مرحله القاء در معرض تماس مکرر با نمونه قرار می‌گیرد تا سیستم ایمنی حساس شود. این تماس می‌تواند از طریق مالیدن نمونه روی پوست، تزریق درون‌جلدی یا پچ پوستی باشد. در روش‌های سنتی مانند GPMT، برای افزایش پاسخ ایمنی از ادجوانت کامل فرویند همراه با تزریق درون‌جلدی و درون صفاقی استفاده می‌شود. در روش Buehler، فقط از پچ پوستی تکراری بدون ادجوانت استفاده می‌گردد. در روش مدرن LLNA، نمونه به مدت ۳ روز متوالی به پشت گوش موش مالیده می‌شود.

پس از مرحله القاء، یک دوره استراحت به مدت ۱۲ تا ۱۴ روز در نظر گرفته می‌شود تا پاسخ ایمنی تکامل یابد. در مرحله چالش، یک پچ پوستی حاوی نمونه بر روی ناحیه جدید و تمیز پوست حیوان قرار داده می‌شود. در روش‌های خوکچه هندی، شدت قرمزی و تورم در ۲۴ و ۴۸ ساعت پس از برداشتن پچ نمره‌دهی می‌شود و درصد حیوانات دارای واکنش مثبت محاسبه می‌گردد. در روش LLNA، به جای مشاهده بالینی، حیوان در روز ششم آسان‌کشی شده و غدد لنفاوی گردنی برداشته می‌شود. میزان تکثیر لنفوسیت‌ها با روش رادیواکتیو یا روش غیررادیواکتیو مانند سنجش BrdU یا ATP اندازه‌گیری شده و شاخص تحریک محاسبه می‌شود. شاخص تحریک برابر نسبت تکثیر لنفوسیت‌ها در گروه تیمار به گروه کنترل منفی است. اگر این نسبت از حد تعیین شده بیشتر باشد (در روش LLNA غیررادیواکتیو ۱/۸ و در روش رادیواکتیو ۳)، نمونه حساسیت‌زا محسوب می‌شود.

در روش‌های برون‌تنی بدون حیوان، به جای استفاده از حیوان زنده، واکنش ماده با پروتئین‌های مدل یا کشت سلول‌های کراتینوسیت انسانی و سلول‌های دندریتیک انسانی انجام می‌شود و نشانگرهای بیوشیمیایی مانند اتصال به پروتئین، فعال شدن مسیر ARE یا بیان مارکرهای CD86 و CD54 اندازه‌گیری می‌گردد. این روش‌ها برای غربالگری اولیه مناسب هستند اما برای تایید نهایی معمولاً نیاز به آزمون درون‌تنی دارند.

دمای نگهداری حیوانات در تمام روش‌ها ۲۲ تا ۲۴ درجه سانتی‌گراد و رطوبت ۵۰ تا ۶۰ درصد است. نتایج با گروه کنترل منفی که حلال خالص دریافت می‌کند و گروه کنترل مثبت که ماده حساسیت‌زای شناخته شده مانند هگزا سینامالدهید دریافت می‌کند، مقایسه می‌شود. گزارش نهایی فقط به زبان انگلیسی صادر می‌شود.

آزمون‌های حساسیت‌زایی پوستی جزو آزمون‌های اصلی و اجباری در ارزیابی ایمنی تجهیزات پزشکی با تماس طولانی مدت با پوست، غشای مخاطی یا بافت زیرجلدی محسوب می‌شوند.

ترتیب زمانی در فرآیند کامل ارزیابی ایمنی:

ابتدا آزمون سمیت سلولی برون‌تنی مطابق ISO 10993-5 انجام می‌شود تا سمیت پایه ماده مشخص شود. در صورت قبولی، نوبت به آزمون تحریک‌پذیری بر اساس ISO 10993-10 می‌رسد تا التهاب موضعی برگشت‌پذیر بررسی شود. سپس آزمون حساسیت‌زایی پوستی انجام می‌گیرد. در صورت منفی بودن نتایج حساسیت‌زایی، برای محصولات با تماس خونی آزمون‌های خون‌سازگاری، برای محصولات با تماس طولانی مدت با بافت عمقی آزمون سمیت سیستمیک و برای ایمپلنت‌ها آزمون کاشت انجام می‌شود.

اهمیت جایگاه حساسیت‌زایی پوستی:

این آزمون یکی از سه آزمون اصلی سمیت سلولی، تحریک‌پذیری و حساسیت‌زایی برای محصولات با تماس پوستی و غشای مخاطی است. واکنش‌های آلرژیک بر خلاف تحریک‌پذیری که برگشت‌پذیر است، می‌توانند مزمن، پیشرونده و حتی تهدیدکننده حیات باشند. یک محصول در صورت مثبت بودن آزمون حساسیت‌زایی، معمولاً برای تماس با پوست یا غشای مخاطی قابل تایید نیست مگر اینکه ترکیب آن به طور اساسی اصلاح شود یا کاربرد آن به تماس بسیار کوتاه مدت (کمتر از ۲۴ ساعت) تغییر یابد.

نتیجه نهایی: بدون ارائه گزارش معتبر حساسیت‌زایی پوستی (به روش LLNA به عنوان روش ارجح یا روش‌های GPMT و Buehler برای تجهیزات خاص) برای محصولات با تماس مکرر یا طولانی مدت با پوست، غشای مخاطی، ایمپلنت‌ها و مواد قابل جذب، پروانه ساخت، کد IRC یا تاییدیه صادرات از سوی سازمان غذا و دارو صادر نخواهد شد. این آزمون پیش‌نیاز الزامی تاییدیه محصولات تماس پوستی طولانی مدت محسوب می‌شود.

روش GPMT: حساس‌ترین روش سنتی. از ادجوانت کامل فرویند همراه با تزریق درون‌جلدی، پچ پوستی و تزریق درون صفاقی در مرحله القاء استفاده می‌کند. مدت زمان ۲۳ تا ۲۵ روز. روی خوکچه هندی انجام می‌شود. برای مواد با حساسیت‌زایی ضعیف و ایمپلنت‌های طولانی مدت مناسب است. عوارض جانبی بیشتر برای حیوان.

روش Buehler: روش سنتی بدون ادجوانت. فقط با پچ پوستی تکراری در مرحله القاء به مدت ۳ هفته (۹ بار تماس) انجام می‌شود. مدت زمان ۳۰ تا ۳۲ روز. روی خوکچه هندی انجام می‌شود. حساسیت کمتری نسبت به GPMT دارد اما شرایط تماس واقعی پوست را بهتر شبیه‌سازی می‌کند. برای محصولات با تماس مکرر با پوست سالم مانند چسب، پوشک، دستکش مناسب است. درد کمتری برای حیوان دارد.

روش LLNA: روش مدرن و ارجح. نمونه به مدت ۳ روز متوالی روی پشت گوش موش مالیده می‌شود. در روز ششم، غدد لنفاوی گردنی برداشته شده و تکثیر لنفوسیت‌ها اندازه‌گیری می‌شود. شاخص تحریک SI ≥ ۱/۸ (روش غیررادیواکتیو) یا SI ≥ ۳ (روش رادیواکتیو) نشانه حساسیت‌زایی است. مزایا: تعداد حیوانات کمتر (۲۰ موش در مقابل ۴۰ خوکچه هندی)، نتایج کمی و عینی، مدت زمان کوتاهتر (۶ روز)، درد کمتر (بدون تزریق ادجوانت). مناسب برای تمام تجهیزات با تماس پوستی، غشای مخاطی و ایمپلنت‌ها.

روش‌های برون‌تنی: روش‌های بدون حیوان. شامل ارزیابی واکنش با پروتئین (TG 442C)، فعال‌سازی کراتینوسیت (TG 442D) و فعال‌سازی سلول دندریتیک (TG 442E). مزایا: بدون حیوان، سریع (چند روز)، هزینه کمتر. معایب: فقط مراحل اولیه ایجاد حساسیت را ارزیابی می‌کنند و به تنهایی برای تاییدیه نهایی کافی نیستند. برای غربالگری اولیه و کاهش آزمون‌های حیوانی استفاده می‌شوند.

تفاوت‌ها از نظر حساسیت تشخیصی: GPMT بالاترین حساسیت، سپس LLNA، سپس Buehler، و روش‌های برون‌تنی کمترین حساسیت را دارند.

تفاوت‌ها از نظر شرایط تماس: Buehler واقعی‌ترین شرایط تماس پوستی، GPMT تهاجمی‌ترین، LLNA شبیه‌سازی تماس پوستی با مزیت اندازه‌گیری ایمنی سلولی.

تفاوت‌ها از نظر استفاده از حیوانات: LLNA و روش‌های برون‌تنی کمترین تعداد حیوان و کمترین درد را دارند. GPMT بیشترین استفاده از حیوان و بیشترین عوارض جانبی را دارد.

آیا برای تمام محصولات آرایشی و بهداشتی آزمون حساسیت‌ زایی الزامی است؟
بله، برای تمامی محصولاتی که با پوست یا مخاط تماس دارند مانند کرم، لوسیون، شامپو، ژل شستشو، صابون، ریمل، رژ لب و لاک ناخن الزامی است. محصولات بدون تماس با بدن مانند عطرهای اسپری غیرمستقیم از این قاعده مستثنی هستند.

تفاوت اصلی بین روش LLNA و روش‌های سنتی GPMT و Buehler چیست؟
روش LLNA بر روی موش انجام شده و به جای ایجاد واکنش پوستی، تکثیر لنفوسیت‌ها در غدد لنفاوی را اندازه‌گیری می‌کند و نتایج عددی و عینی ارائه می‌دهد. روش‌های سنتی بر روی خوکچه هندی انجام شده و مشاهده بصری قرمزی و تورم پوست را ارزیابی می‌کنند که نتایج کیفی و ذهنی است. روش LLNA تعداد حیوانات کمتر، درد کمتر و زمان کوتاهتری دارد.

آیا در تست حساسیت زایی می‌توان به جای روش GPMT از روش LLNA استفاده کرد؟
بله، OECD و سازمان غذا و داروی ایران، روش LLNA را به عنوان روش ارجح معرفی کرده‌اند. فقط در موارد زیر روش GPMT ترجیح داده می‌شود: مواد با حساسیت بسیار ضعیف که روش LLNA قادر به تشخیص نیست، موادی که جذب پوستی ضعیفی دارند، یا درخواست صریح سازمان غذا و دارو.

تست حساسیت زایی Buehler چه تفاوتی با تست حساسیت زایی GPMT دارد؟
روش Buehler بدون ادجوانت انجام می‌شود (فقط تماس پوستی تکراری) در حالی که روش GPMT از ادجوانت کامل فرویند برای افزایش پاسخ ایمنی استفاده می‌کند. روش Buehler درد کمتری برای حیوان دارد اما حساسیت کمتری نیز دارد. روش Buehler برای محصولات با تماس مکرر با پوست سالم مانند چسب، پوشک و دستکش مناسب است.

مدت زمان اعتبار گزارش تست حساسیت زایی برای سازمان غذا و دارو چقدر است؟
معمولاً ۲ سال از تاریخ صدور گزارش. پس از آن، در صورت عدم تغییر در فرمولاسیون، فرآیند تولید یا ماده اولیه، گزارش قابل تمدید با بررسی مدارک است (بدون نیاز به آزمون مجدد).

اگر نتیجه آزمون حساسیت‌ زایی مثبت باشد، آیا محصول رد می‌شود؟
بستگی به درجه حساسیت دارد. حساسیت‌زایی ضعیف بین ۱۰ تا ۲۹ درصد: محصول قابل تایید است اما نیاز به برچسب هشدار دارد. حساسیت‌زایی متوسط تا قوی بیش از ۳۰ درصد: محصول رد می‌شود مگر اینکه ماده حساسیت‌زا از فرمولاسیون حذف گردد.

آیا برای تجهیزات پزشکی که فقط یک بار و به مدت ۵ دقیقه با پوست تماس دارند، آزمون حساسیت‌ زایی لازم است؟
خیر، طبق ISO 10993-1، تجهیزات با تماس سطحی با پوست سالم به مدت کمتر از ۲۴ ساعت و حداکثر یک بار معمولاً از آزمون حساسیت‌زایی معاف هستند. اما این معافیت برای تماس مکرر یا تماس با پوست آسیب دیده اعمال نمی‌شود.

آیا نمونه باید به صورت خالص (۱۰۰ درصد) آزمون شود یا رقت‌ها نیز لازم است؟
نمونه معمولاً به صورت خالص آزمون می‌شود. اما اگر ماده محصول نهایی رقیق شده است، هم نمونه خالص و هم رقت نهایی باید آزمون شوند. همچنین برای تعیین دوز پاسخ، معمولاً سه غلظت مختلف (پایین، متوسط، بالا) آزمون می‌شود.

آیا می‌توان از داده‌های حساسیت‌زایی آزمایشگاه‌های خارجی برای اخذ تاییدیه ایران استفاده کرد؟
بله، به شرط آنکه گزارش به زبان انگلیسی باشد، آزمایشگاه خارجی دارای GLP و ISO 17025 معتبر بوده و روش آزمون مطابق با ISO 10993-10 یا OECD TG 406/429 باشد. سازمان غذا و دارو ایران ممکن است تأیید مجدد یا آزمون تکمیلی را درخواست کند.

هزینه و زمان انجام هر سه روش تست حساسیت زایی چقدر است؟
روش LLNA حدود ۳۰ تا ۴۵ روز کاری – هزینه کمتر (به دلیل تعداد حیوانات کمتر و مدت زمان کوتاهتر). روش GPMT حدود ۴۵ تا ۶۰ روز کاری – هزینه بالاتر. روش Buehler حدود ۴۰ تا ۵۵ روز کاری – هزینه متوسط. برای استعلام دقیق قیمت با واحد پشتیبانی تماس بگیرید.

برای مشاوره رایگان و هماهنگی ارسال نمونه، با کارشناسان ما تماس بگیرید.

 پیام‌رسان بله: 989900100182+

 تماس تلفنی: 982191010809+

  • تست حساسیت-زایی
  • تست حساسیت-زایی-پچ بسته
  • تست حساسیت-زایی-GPMT
  • تست حساسیت‌زایی llna

تست های حساسیت زایی پوستی

آزمون حساسیت‌زایی GPMT

آزمون حساسیت‌زایی به روش GPMT بر اساس ISO 10993-10 و OECD TG 406 یک روش سنتی و حساس‌ترین روش در بین آزمون‌های حساسیت‌زایی است که بر روی خوکچه هندی انجام می‌شود. این آزمون شامل دو مرحله القاء (روزهای ۰، ۱ و ۲) با تزریق درون‌جلدی نمونه همراه با ادجوانت کامل فرویند، پچ پوستی در محل تزریق و تزریق درون صفاقی نمونه برای حداکثر تحریک سیستم ایمنی، و پس از ۱۲ تا ۱۴ روز استراحت، یک مرحله چالش (روزهای ۲۶ تا ۲۸) با پچ پوستی حاوی نمونه بر روی ناحیه جدید پوست می‌باشد. شدت قرمزی و تورم در ۲۴ و ۴۸ ساعت پس از چالش نمره‌دهی شده و در صورتی که حداقل ۳۰ درصد حیوانات واکنش مثبت نشان دهند، ماده حساسیت‌زا محسوب می‌شود. این روش برای مواد با حساسیت‌زایی ضعیف و محصولاتی که نیاز به حداکثر حساسیت تشخیصی دارند (مانند ایمپلنت‌های طولانی مدت و مواد قابل جذب) توصیه می‌شود.
حساسیت زایی GPMT

آزمون حساسیت‌زایی Buehler

آزمون حساسیت‌زایی به روش Buehler بر اساس ISO 10993-10 و OECD TG 406 یک روش سنتی بدون استفاده از ادجوانت است که بر روی خوکچه هندی انجام می‌شود و نسبت به روش GPMT حساسیت کمتری دارد اما شرایط تماس پوستی را شبیه‌سازی واقعی‌تری می‌کند. در مرحله القاء (هفته‌های ۱ تا ۳)، پچ پوستی حاوی نمونه به مدت ۶ ساعت بر روی پوست تراشیده شده حیوان قرار داده می‌شود و این کار ۳ بار در هفته و به مدت ۳ هفته متوالی (مجموعاً ۹ بار تماس پوستی) تکرار می‌گردد. پس از ۱۲ تا ۱۴ روز استراحت، مرحله چالش با پچ پوستی جدید به مدت ۶ ساعت بر روی ناحیه تمیز پوست انجام می‌شود. شدت قرمزی و تورم در ۲۴ و ۴۸ ساعت پس از چالش نمره‌دهی شده و با گروه کنترل مقایسه می‌گردد. این روش برای محصولات با تماس مکرر و طولانی با پوست سالم (مانند چسب، پوشک، دستکش، پد بهداشتی) و مواد با حساسیت‌زایی متوسط تا قوی که نیازی به ادجوانت ندارند، مناسب می‌باشد. بر خلاف GPMT، این روش درد کمتری برای حیوان دارد و عوارض جانبی ناشی از ادجوانت (التهاب شدید، زخم) را ندارد.
حساسیت زایی BUEHLER

آزمون حساسیت‌زایی LLNA

آزمون حساسیت‌زایی به روش LLNA بر اساس ISO 10993-10 و OECD TG 429 یک روش مدرن و ارجح برای ارزیابی حساسیت‌زایی پوستی است که بر روی موش انجام می‌شود. نمونه به مدت ۳ روز متوالی به پشت هر دو گوش موش مالیده می‌شود. در روز ششم، غدد لنفاوی گردنی برداشته شده و تکثیر لنفوسیت‌ها با روش BrdU یا رادیواکتیویته اندازه‌گیری می‌گردد و شاخص تحریک (SI) محاسبه می‌شود. معیار مثبت: شاخص تحریک ≥ ۱/۸ است. مزایای این روش نسبت به روش‌های سنتی شامل تعداد حیوانات کمتر، درد کمتر، نتایج کمی و عینی و مدت زمان کوتاهتر (۶ روز) می‌باشد. انجام این آزمون برای تمامی تجهیزات با تماس پوستی، غشای مخاطی و ایمپلنت‌ها جهت اخذ پروانه ساخت الزامی است.
حساسیت زایی LLNA

تکمیل و ارسال کلیه مدارک و فرم‌های مورد نیاز پیش از ارسال نمونه به آزمایشگاه الزامی است. لطفاً مدارک را به‌صورت کامل و صحیح ارسال نمایید. در صورت وجود نقص یا مغایرت در اطلاعات، فرآیند پذیرش نمونه، بررسی فنی و شروع آزمون با تأخیر مواجه خواهد شد.

مدارک مورد نیاز قبل از ارسال نمونه به آزمایشگاه

پیش از ارسال نمونه، لطفاً الزامات و شرایط حمل، نگهداری و بسته‌بندی نمونه را به دقت مطالعه نموده و جهت اطمینان از پذیرش صحیح نمونه، با واحد پذیرش آزمایشگاه هماهنگی لازم را انجام دهید.

شرایط ارسال نمونه به آزمایشگاه

جهت دریافت هزینه دقیق و به‌روز آزمون‌ها، لطفاً فرم درخواست آزمون را از طریق پیام‌رسان بله یا ایمیل برای آزمایشگاه ارسال نمایید. درخواست شما توسط کارشناسان فنی بررسی شده و هزینه نهایی بر اساس نوع آزمون، تعداد نمونه‌ها و الزامات مطالعه اعلام خواهد شد.

استعلام هزینه آزمون

گزارش نهایی آزمون پس از تکمیل تمامی مراحل آزمایش، بررسی نتایج و تأیید واحد کنترل کیفیت، در کوتاه‌ترین زمان ممکن صادر شده و حداکثر ظرف 10 روز کاری در قالب گزارش رسمی انگلیسی به متقاضی تحویل خواهد شد.

گزارش نهایی آزمون