آزمون خون سازگاری – فعال سازی کمپلمان 

 

الزام دریافت تأییدیه برای تجهیزات پزشکی، مواد اولیه، محصولات آرایشی و دارویی

خلاصه آزمون

زمینه و هدف: سازگاری خونی یکی از مهم‌ترین جنبه‌های ارزیابی زیست‌سازگاری تجهیزات پزشکی دارای تماس مستقیم یا غیرمستقیم با خون است. فعال‌سازی سیستم کمپلمان می‌تواند منجر به بروز واکنش‌های التهابی، ترومبوآمبولی، آسیب بافتی و پاسخ‌های ایمنی ناخواسته در بیماران شود. استاندارد ISO 10993-4 ارزیابی برهم‌کنش تجهیزات پزشکی با خون را به‌عنوان بخشی ضروری از مطالعات ایمنی زیستی معرفی می‌کند. تست کمپلمان با هدف بررسی توانایی ماده یا تجهیزات پزشکی در تحریک مسیرهای مختلف سیستم کمپلمان و تولید فرآورده‌های فعال بیولوژیکی انجام می‌شود. این آزمون به شناسایی خطرات احتمالی ناشی از تماس محصول با خون کمک کرده و نقش مهمی در مدیریت ریسک زیستی تجهیزات پزشکی ایفا می‌کند.

روش انجام: در تست کمپلمان، نمونه یا عصاره استخراجی محصول پزشکی در شرایط کنترل‌شده با خون کامل انسان، پلاسما یا سرم انسانی تماس داده می‌شود. مدت زمان تماس، دما و شرایط انکوباسیون مطابق پروتکل‌های استاندارد تعیین می‌گردد تا شرایط تماس واقعی با خون شبیه‌سازی شود. در طول این فرایند، فعال شدن سیستم کمپلمان می‌تواند از طریق مسیر کلاسیک، مسیر آلترناتیو یا مسیر لکتین رخ دهد. پس از پایان دوره تماس، نمونه‌های خونی جمع‌آوری شده و میزان فرآورده‌های حاصل از فعال‌سازی کمپلمان اندازه‌گیری می‌شود. مهم‌ترین نشانگرهای مورد ارزیابی شامل C3a، C4a، C5a و کمپلکس انتهایی SC5b-9 هستند که معمولاً با استفاده از روش‌های ایمونولوژیک مانند ELISA اندازه‌گیری می‌شوند. نتایج به‌دست‌آمده با گروه کنترل منفی و کنترل مثبت مقایسه شده و میزان تحریک سیستم کمپلمان تعیین می‌شود.

یافته‌ها و طبقه‌بندی: تفسیر نتایج بر اساس میزان افزایش نشانگرهای فعال‌سازی کمپلمان نسبت به گروه کنترل انجام می‌شود. افزایش ناچیز یا عدم افزایش معنی‌دار غلظت فرآورده‌های کمپلمان نشان‌دهنده سازگاری مناسب نمونه با خون و عدم تحریک قابل‌توجه سیستم ایمنی ذاتی است. در مقابل، افزایش قابل‌توجه سطوح C3a، C5a یا SC5b-9 بیانگر فعال‌سازی کمپلمان و احتمال ایجاد پاسخ‌های التهابی در شرایط بالینی است. بر اساس شدت پاسخ مشاهده‌شده، مواد و تجهیزات پزشکی می‌توانند در گروه‌های دارای فعال‌سازی کم، متوسط یا شدید کمپلمان طبقه‌بندی شوند. این طبقه‌بندی برای ارزیابی ریسک تجهیزات پزشکی دارای تماس خونی مانند کاتترها، استنت‌ها، فیلترهای خون، تجهیزات دیالیز و ایمپلنت‌های قلبی‌عروقی اهمیت ویژه‌ای دارد.

نتیجه‌گیری: تست کمپلمان یکی از اجزای کلیدی ارزیابی خون‌سازگاری در چارچوب ISO 10993-4 محسوب می‌شود. این آزمون با بررسی پاسخ سیستم کمپلمان به مواد و تجهیزات پزشکی، اطلاعات ارزشمندی درباره ایمنی ایمونولوژیک محصول فراهم می‌کند. نتایج حاصل می‌توانند در شناسایی محصولات با ریسک التهاب یا واکنش‌های ایمنی ناخواسته مؤثر بوده و به تولیدکنندگان در بهینه‌سازی طراحی و انتخاب مواد کمک نمایند. ارزیابی دقیق فعال‌سازی کمپلمان در کنار سایر آزمون‌های خون‌سازگاری، نقش مهمی در تضمین ایمنی بالینی و حفاظت از بیماران در زمان استفاده از تجهیزات پزشکی ایفا می‌کند.

واژگان کلیدی: فعال‌سازی کمپلمان، خون‌سازگاری، ISO 10993-4، C3a، C5a، SC5b-9، سیستم کمپلمان، ارزیابی زیست‌سازگاری، تجهیزات پزشکی، ایمنی ایمونولوژیک، آزمون خون‌سازگاری.

آزمون های مشابه

تصویر خلاصه آزمون

https://sanjeshsanagene.ir/wp-admin/post.php?post=13970&action=edit#

⚠️ الزامات قانونی

انجام این آزمون برای تمامی تجهیزات پزشکی با تماس خونی گسترده و حساس مانند اکسیژناتورها، دیالیزورها، پمپ‌های قلب و ریه، تجهیزات تصفیه خون، بیومواد با سطح بالا، استنت‌های عروقی و دریچه‌های قلبی الزامی است. بدون ارائه گزارش معتبر فعال سازی کمپلمان، پروانه ساخت و کد IRC برای این دسته از تجهیزات صادر نمی‌شود. برای تجهیزات با تماس خونی کمتر از 24 ساعت، انجام این آزمون معمولاً الزامی نیست مگر اینکه ماده خاص مستعد فعال کردن کمپلمان باشد.

تست  فعال سازی کمپلمان

ارزیابی قابلیت ماده در فعال کردن سیستم کمپلمان به عنوان بخشی از سیستم ایمنی ذاتی از طریق اندازه‌گیری کاهش کمپلمان کامل، تعیین درجه فعال سازی کمپلمان، غربالگری اولیه مواد برای تماس خونی گسترده، پیش‌بینی رفتار بیولوژیکی محصول در بدن انسان شامل خطر واکنش‌های آنافیلاکتویید، تعیین قابل قبول یا مردود بودن محصول برای کاربرد بالینی مورد نظر، و ارائه مستندات معتبر برای اخذ تاییدیه سازمان غذا و دارو، پروانه ساخت و کد IRC.

ISO 10993-4: استاندارد مرجع اصلی برای آزمون‌های خون‌سازگاری، تعریف فعال سازی کمپلمان به عنوان یکی از پنج دسته اصلی آزمون‌های تعامل با خون

ASTM F1984: روش غربالگری سریع برای شناسایی خواص فعال کنندگی کمپلمان کامل مواد جامد تجهیزات پزشکی دارای تماس با خون، شامل دو بخش A تماس با سرم استاندارد انسانی و B اندازه‌گیری کاهش عملکردی کمپلمان کامل

ISO 17025: الزامات صلاحیت آزمایشگاه‌های همکار معتمد

آزمون خونسازگاری فعالسازی کمپلمان الزامی است:

  • تجهیزات ذخیره و تجویز خون، تجهیزات جمع‌آوری خون، تجهیزات الحاقی
  • کاتترهای طولانی مدت شامل اندوسکوپ‌های داخل عروقی، سونوگرافی داخل عروقی، سیستم‌های لیزری، کاتترهای پرفیوژن کرونر رتروگرید
  • تجهیزات دیالیز و همودیالیز و هموفیلتراسیون
  • فیلترهای نگهدارنده لکوسیت
  • حلقه‌های آنولوپلاستی، دریچه‌های قلبی مکانیکی و بافتی
  • پمپ‌های بالون داخل آئورت، قلب‌های مصنوعی کامل، محصولات کمک بطنی
  • محصولات آمبولیزاسیون، گرافت‌های داخل عروقی
  • دفیبریلاتورها و کاردیوورترهای قابل کاشت، لیدهای پیس میکر
  • گرافت‌ها و پچ‌های پروتزی شامل شنت‌های شریانی-وریدی
  • گرافت‌ها و پچ‌های عروقی بافتی
  • فیلترهای ون کاوا

آزمون خونسازگاری فعالسازی کمپلمان الزامی نیست:

  • تجهیزات بدون تماس با خون
  • سوزن‌ها و کاتترهای ورید محیطی با تماس خونی کوتاه مدت، مگر اینکه ماده خاص مستعد فعال کردن کمپلمان باشد

سیستم کمپلمان: سیستمی بیولوژیکی متشکل از بیش از 30 پروتئین محلول و متصل به غشاء که پس از فعال شدن به صورت آبشاری، عوامل التهابی و تخریب میکروارگانیسم‌ها را ایجاد می‌کند

کمپلمان کامل: تمام مسیرهای فعال سازی کمپلمان شامل کلاسیک، جانشین و لکتین که در سرم کامل انسانی وجود دارد

مسیر جانشین: مسیری از فعال سازی کمپلمان که به آنتی بادی اختصاصی نیاز ندارد و زمانی فعال می‌شود که برخی مولکول‌ها قادر به تداوم فعال سازی خود به خودی فاکتور C3 باشند

مسیر لکتین: مسیری از فعال سازی کمپلمان که با اتصال پروتئین متصل شونده به مانوز به قندهای خاص روی سطوح آغاز می‌شود

کاهش کمپلمان کامل: شاخصی برای اندازه‌گیری مقدار کل کمپلمان فعال موجود در یک نمونه سرم می‌باشد. کاهش CH50 نسبت به کنترل نشانه مصرف کمپلمان در اثر تماس با ماده است

محصولات برش: قطعاتی از پروتئین‌های کمپلمان هستند که در اثر فعال شدن آزاد می‌شوند مانند C3a، C5a، Bb، iC3b، C4d، SC5b-9. افزایش سطح هر یک نشانه فعال شدن سیستم کمپلمان می‌باشد

تبدیلاز کمپلمان: آنزیمی است که روی سطح ماده طی انکوباسیون با پلاسما تشکیل می‌شود و قادر به برش سوبسترای کروموژنیک اختصاصی است. میزان تشکیل تبدیلاز معیاری مستقیم از فعال شدن کمپلمان روی سطح ماده می‌باشد

  • استاندارد مرجع: ISO 10993-4 و ASTM F1984
  • روش‌های آزمون: روش CH50 برای اندازه‌گیری کاهش کمپلمان کامل مطابق ASTM F1984، روش تبدیلاز کمپلمان با اندازه‌گیری جذب نوری، روش الایزا برای اندازه‌گیری محصولات برش
  • حجم نمونه طبق ASTM F1984: مقدار 0/1 میلی‌لیتر سرم انسانی به ازای هر لوله آزمایش
  • زمان تماس نمونه با سرم: 60 دقیقه در دمای 37 درجه سانتی‌گراد
  • اندازه‌گیری تابعیت کمپلمان: محاسبه دوز همولیتیک 50 درصد
  • کنترل مثبت: پودر یا فیبر سلولز استات طبق ASTM F1984
  • کنترل منفی: لوله پلی پروپیلن یا پلی اتیلن
  • مواد مرجع در کیت تبدیلاز: هیدروکسی آپاتیت به عنوان کنترل مثبت قوی و پلی اتیلن به عنوان کنترل منفی
  • شرایط انکوباسیون در روش تبدیلاز: 15 دقیقه در دمای اتاق
  • نحوه گزارش‌دهی:گزارش نهایی فقط به زبان انگلیسی شامل نتایج CH50، نتایج تبدیلاز، سطوح محصولات برش، درجه فعال سازی و تفسیر بالینی
  • شرایط ایمنی: سرم انسانی باید از نظر هپاتیت B و HIV منفی باشد. تمام مواد تماس یافته با سرم در سطح ایمنی زیستی 2 مدیریت و در کیسه‌های بیولوژیک دفع شوند
  • زمان انجام: 10 تا 14 روز کاری

روش CH50 اندازه‌گیری کاهش کمپلمان کامل:

  1. قرارگیری نمونه: نمونه مورد آزمون در لوله آزمایش قرار داده می‌شود
  2. تماس با سرم: سرم استاندارد انسانی با نمونه تماس داده می‌شود
  3. انکوباسیون: لوله در انکوباتور 37 درجه سانتی‌گراد به مدت 60 دقیقه قرار می‌گیرد
  4. فعال سازی: اگر ماده خواص فعال کنندگی کمپلمان داشته باشد، پروتئین‌های کمپلمان مصرف می‌شوند
  5. جداسازی سرم: پس از انکوباسیون، سرم از روی نمونه برداشته شده و فعالیت کمپلمان باقیمانده با روش CH50 اندازه‌گیری می‌شود
  6. مجاورت با گلبول قرمز: سرم رقیق شده با گلبول‌های قرمز گوسفندی حساسیت یافته مجاور می‌شود
  7. لیز گلبول‌ها: کمپلمان موجود در سرم باعث لیز گلبول‌های قرمز می‌شود
  8. اندازه‌گیری: مقدار همولیز با اسپکتروفتومتر اندازه‌گیری می‌شود و دوز 50 درصد همولیز محاسبه می‌گردد
  9. تفسیر: کاهش CH50 در نمونه تماس یافته با ماده نسبت به کنترل منفی، نشانه فعال شدن و مصرف کمپلمان است

روش تبدیلاز کمپلمان اندازه‌گیری مستقیم روی سطح ماده:

  1. انکوباسیون ماده: ماده مورد آزمون در پلاسمای انسانی سیتراته انکوبه می‌شود به مدت 15 دقیقه در دمای اتاق
  2. تشکیل تبدیلاز: فاکتورهای کمپلمان به سطح ماده متصل شده و کمپلکس تبدیلاز را تشکیل می‌دهند
  3. شستشو: برای حذف پروتئین‌های متصل نشده، ماده شستشو داده می‌شود
  4. افزودن سوبسترا: ماده در محیط حاوی سوبسترای کروموژنیک اختصاصی تبدیلاز انکوبه می‌شود
  5. برش سوبسترا: تبدیلاز تشکیل شده روی سطح ماده، سوبسترا را برش داده و رنگ ایجاد می‌کند
  6. اندازه‌گیری جذب: میزان جذب نوری در طول موج 405 نانومتر با اسپکتروفتومتر اندازه‌گیری می‌شود
  7. تفسیر: سرعت ایجاد رنگ متناسب با مقدار تبدیلاز تشکیل شده روی سطح ماده است که نشانه مستقیم فعال شدن کمپلمان می‌باشد

تجهیزات اصلی: اسپکتروفتومتر UV-Vis، دستگاه الایزا خوان، سانتریفیوژ آزمایشگاهی، انکوباتور 37 درجه سانتی‌گراد، هود لامینار کلاس 2، حمام آب، شیکر مداری، لوله آزمایش، لوله‌های میکروسانتریفیوژ، پلیت 96 خانه، فریزر، پی‌هاش متر

مواد مصرفی: سرم استاندارد انسانی، پلاسمای سیتراته انسانی، کنترل مثبت سلولز استات، کنترل مثبت قوی هیدروکسی آپاتیت، کنترل منفی پلی اتیلن یا پلی پروپیلن، نرمال سالین، بافر فسفات، گلبول قرمز گوسفندی حساسیت یافته، سوبسترای کروموژنیک اختصاصی تبدیلاز، کیت‌های تجاری الایزا برای C3a و C5a و SC5b-9 و Bb، لوله‌های فالکون، موچین، نک‌های استریل و دستکش بدون پودر، الکل، کیف زباله بیولوژیک

روش ASTM F1984: نمونه جامد با قطر حداکثر 10 میلی‌متر، حداقل 3 تکرار، ضدعفونی با الکل 70 درصد، شستشو با آب مقطر استریل، خشک شدن در هود لامینار

روش تبدیلاز: نمونه به ابعاد 1/0 در 0/5 سانتی‌متر، سونیکیشن 15 دقیقه در RBS 2 درصد، شستشو سه بار با آب فوق خالص، انکوباسیون 5 دقیقه در اتانول 70 درصد، شستشو و خشک شدن، جابجایی با موچین، قرارگیری عمودی در لوله

کنترل‌ها: کنترل مثبت و منفی با همان ابعاد، یک لوله خالی برای بلانک

روش اول ASTM F1984 اندازه‌گیری کاهش کمپلمان کامل: 

ذوب سرم استاندارد انسانی در دمای 37 درجه سانتی‌گراد، 3 لوله برای هر نمونه، افزودن 0/1 میلی‌لیتر سرم، انکوباسیون 60 دقیقه در 37 درجه سانتی‌گراد، سرم به لوله جدید منتقل می‌شود. برای اندازه‌گیری CH50، سرم رقیق شده به گلبول‌های قرمز گوسفندی حساسیت یافته اضافه می‌شود، انکوباسیون 60 دقیقه در 37 درجه سانتی‌گراد، اندازه‌گیری جذب در طول موج 540 نانومتر، محاسبه دوز 50 درصد همولیز. کاهش CH50 نسبت به کنترل منفی نشانه فعال شدن و مصرف کمپلمان است

روش دوم تبدیلاز کمپلمان: 

لوله میکروسانتریفیوژ حاوی نمونه به ابعاد 1×0/5 سانتی‌متر، لوله خالی برای بلانک، افزودن 650 میکرولیتر پلاسمای سیتراته انسانی به غیر از بلانک، انکوباسیون 15 دقیقه در دمای اتاق، افزودن 1 میلی‌لیتر بافر شستشو، خارج کردن نمونه با موچین و خشک کردن، انتقال به لوله حاوی 1/5 میلی‌لیتر بافر شستشو، سپس به لوله حاوی 0/5 میلی‌لیتر سوبسترای کروموژنیک، انکوباسیون تا 24 ساعت در دمای اتاق، انتقال 225 میکرولیتر به پلیت 96 خانه، خوانش جذب در طول موج 405 نانومتر

روش سوم الایزا برای اندازه‌گیری محصولات برش: 

پس از انکوباسیون ماده با سرم، اندازه‌گیری C3a، C5a، Bb، iC3b، C4d، SC5b-9 با کیت‌های تجاری بر حسب نانوگرم در میلی‌لیتر، مقایسه مقادیر با کنترل منفی

درصد کاهش CH50 درجه فعال سازی تفسیر
کمتر از 10 غیرفعال کننده بدون فعال سازی قابل توجه
10 تا 25 فعال کننده خفیف فعال سازی خفیف کمپلمان
بیشتر از 25 فعال کننده قوی فعال سازی شدید و مصرف کمپلمان

ارزیابی بر اساس جذب نوری روش تبدیلاز (طول موج 405 نانومتر):

جذب نوری (OD405) درجه فعال سازی تفسیر
کمتر از 0.1 غیرفعال کننده عدم تشکیل تبدیلاز
0.1 تا 0.4 فعال کننده خفیف تشکیل محدود تبدیلاز
بیشتر از 0.4 فعال کننده قوی تشکیل گسترده تبدیلاز

ارزیابی بر اساس محصولات برش (الایزا):

محصول برش افزایش مجاز تفسیر
C3a کمتر از 2 برابر کنترل عدم فعال سازی
C5a کمتر از 2 برابر کنترل عدم فعال سازی
SC5b-9 کمتر از 2 برابر کنترل عدم فعال سازی
C3a 2 تا 5 برابر کنترل فعال سازی خفیف
C5a 2 تا 5 برابر کنترل فعال سازی خفیف
SC5b-9 2 تا 5 برابر کنترل فعال سازی خفیف
C3a بیشتر از 5 برابر کنترل فعال سازی شدید
C5a بیشتر از 5 برابر کنترل فعال سازی شدید
SC5b-9 بیشتر از 5 برابر کنترل فعال سازی شدید

شرایط اعتبار آزمایش:

  • کنترل مثبت (سلولز استات طبق ASTM F1984) باید کاهش CH50 بیشتر از 25درصد نشان دهد .
  • کنترل منفی (پلی اتیلن) باید کاهش CH50 کمتر از 10درصد نشان دهد.
  • تفاوت بین کنترل مثبت و منفی باید از نظر آماری معنی‌دار باشد.
  • در روش تبدیلاز، کنترل مثبت (هیدروکسی آپاتیت) باید OD405 بیشتر از 0.4 نشان دهد و کنترل منفی (پلی اتیلن) باید OD405 کمتر از 0.1 نشان دهد .
  • در صورت عدم تحقق این شرایط، آزمایش باید تکرار شود.

غربالگری اولیه فعال سازی کمپلمان:

  • درجه غیرفعال کننده: کاهش CH50 کمتر از 10 درصد، قابل قبول برای تماس خونی در تجهیزات حساس
  • درجه فعال کننده خفیف: کاهش CH50 بین 10 تا 25 درصد، ممکن است با اصلاح سطح قابل بهبود باشد
  • درجه فعال کننده قوی: کاهش CH50 بیشتر از 25 درصد، مردود برای تجهیزات حساس

پیش‌بینی رفتار بیولوژیکی در بدن:

  • غیرفعال کننده: خطر فعال شدن کمپلمان و واکنش‌های آنافیلاکتویید قابل توجهی ایجاد نمی‌کند
  • فعال کننده خفیف: افزایش خفیف C3a و C5a، علائمی مانند کهیر، تنگی نفس خفیف یا افت فشار خون در بیماران حساس
  • فعال کننده قوی: واکنش‌های آنافیلاکتویید شدید شامل افت فشار خون، شوک، برونکواسپاسم، ادم ریوی
  • محصولات برش: C3a و C5a باعث انقباض عضلات صاف، افزایش نفوذپذیری عروق و دگرانولاسیون ماست سل‌ها می‌شوند
  • کمپلکس حمله غشایی: SC5b-9 می‌تواند به سلول‌های خونی و اندوتلیال آسیب مستقیم وارد کند

الزامات قانونی سازمان غذا و دارو:

  • آزمون فعال سازی کمپلمان برای تجهیزات با تماس خونی گسترده شامل اکسیژناتورها، دیالیزورها، پمپ‌های قلب و ریه، قلب‌های مصنوعی الزامی است
  • آزمایش طبق ASTM F1984 به عنوان روش غربالگری استاندارد پذیرفته شده است
  • برای محصولات پرخطر، آزمایش تکمیلی محصولات برش توصیه می‌شود
  • حداکثر کاهش قابل قبول CH50 برای تجهیزات با تماس خونی گسترده معمولاً کمتر از 15 درصد است
  • گزارش باید توسط آزمایشگاه همکار معتمد دارای ISO 17025 صادر شود

تفاوت با آزمون انعقاد خون: آزمون انعقاد تغییرات در فاکتورهای انعقادی پلاسما را می‌سنجد اما آزمون کمپلمان فعال شدن سیستم ایمنی ذاتی را ارزیابی می‌کند. فعال شدن کمپلمان می‌تواند به طور غیرمستقیم انعقاد را نیز فعال کند

تفاوت با آزمون فعال سازی پلاکت: آزمون پلاکت فعال شدن و چسبندگی پلاکت‌ها را بررسی می‌کند اما کمپلمان مربوط به پروتئین‌های پلاسمایی است. هر دو سیستم می‌توانند به طور همزمان توسط یک ماده فعال شوند

تفاوت با آزمون همولیز: آزمون همولیز تخریب مستقیم گلبول‌های قرمز را می‌سنجد اما آزمون کمپلمان فعال شدن آبشار پروتئینی را ارزیابی می‌کند. آزمون CH50 از همولیز گلبول قرمز گوسفندی به عنوان نشانگر استفاده می‌کند

تفاوت روش ASTM F1984 با روش تبدیلاز: روش ASTM F1984 مصرف کمپلمان در فاز مایع را اندازه می‌گیرد اما روش تبدیلاز تشکیل کمپلکس‌های فعال روی سطح ماده را مستقیماً ارزیابی می‌کند. روش تبدیلاز حساسیت و اختصاصیت بالاتری دارد

مزیت روش ASTM F1984: روش استاندارد و قابل تکرار، استفاده از سرم استاندارد انسانی، داشتن کنترل‌های مثبت مشخص، قابلیت مقایسه نتایج بین آزمایشگاه‌ها

مزیت روش تبدیلاز: اندازه‌گیری مستقیم فعال سازی روی سطح ماده، حساسیت بالا، نیاز به حجم کم نمونه، عدم تداخل با فعال سازی فاز مایع

تفاوت مسیرهای فعال سازی کمپلمان: برای ارزیابی مواد تجهیزات پزشکی، مسیر جانشین بیشترین اهمیت را دارد زیرا به آنتی بادی اختصاصی نیاز ندارد و مستقیماً توسط سطوح مواد فعال می‌شود. روش CH50 هر سه مسیر را اندازه می‌گیرد اما روش تبدیلاز به طور خاص فعال سازی مسیر جانشین را ارزیابی می‌کند

گزارش نهایی فقط به زبان انگلیسی شامل:

  • نام و مشخصات محصول، ماده و درخواست‌دهنده
  • تاریخ انجام آزمون و شماره شناسایی یکتای گزارش
  • مرجع استاندارد ISO 10993-4 و ASTM F1984
  • شرح روش‌های آزمون شامل CH50، تبدیلاز، الایزا برای محصولات برش
  • مشخصات سرم یا پلاسمای انسانی و تایید منفی بودن HBV و HIV
  • نتایج CH50 شامل دوز همولیتیک 50 درصد بر حسب واحد در میلی‌لیتر و درصد کاهش نسبت به کنترل منفی
  • نتایج تبدیلاز شامل جذب نوری در طول موج 405 نانومتر و مقایسه با کنترل مثبت و منفی
  • نتایج الایزا شامل غلظت C3a، C5a، SC5b-9 بر حسب نانوگرم در میلی‌لیتر و نسبت به کنترل منفی
  • درجه فعال سازی کمپلمان شامل غیرفعال کننده، فعال کننده خفیف، فعال کننده قوی
  • تفسیر بالینی شامل قابل قبول یا مردود برای نوع تماس خونی مورد نظر
  • ذکر مسیر فعال سازی غالب در صورت شناسایی
  • امضا و مهر رسمی آزمایشگاه سنجش ساناژن

آیا برای تمام تجهیزات پزشکی که با خون تماس دارند، تست کمپلمان الزامی است؟

خیر. بر اساس ISO 10993-4 و ASTM F1984، این آزمون برای تجهیزات با تماس خونی گسترده و سطح بالا (اکسیژناتورها، دیالیزورها، پمپ‌های قلب و ریه، قلب‌های مصنوعی، فیلترهای ون کاوا) و ایمپلنت‌های عروقی طولانی مدت الزامی است . برای تماس خونی کوتاه مدت (مانند سوزن یا کاتتر ورید محیطی) و تماس خونی محدود، این آزمون معمولاً ضروری نیست.

تفاوت بین روش ASTM F1984 و روش تبدیلاز کمپلمان چیست و کدام یک برای محصول من مناسب است؟

ASTM F1984 (اندازه گیری CH50) فعال سازی و مصرف کمپلمان در فاز مایع (سرم) را ارزیابی می‌کند و برای غربالگری عمومی مناسب است . روش تبدیلاز تشکیل مستقیم کمپلکس‌های تبدیلاز روی سطح ماده را اندازه می‌گیرد و حساسیت و اختصاصیت بالاتری دارد . برای محصولات با خطر فعال سازی بالا (اکسیژناتور، قلب مصنوعی، دیالیزور) انجام هر دو روش توصیه می‌شود زیرا اطلاعات مکملی ارائه می‌دهند.

اگر محصول من  در تست کمپلمان کاهش CH50 بین 10 تا 25درصد (فعال کننده خفیف) نشان دهد، آیا مردود محسوب می‌شود؟

بستگی به نوع محصول و سطح تماس با خون دارد. برای اکسیژناتورها و دیالیزورها (سطح تماس بسیار بالا)، حتی کاهش 10 تا 25درصد ممکن است مردود محسوب شود زیرا در بیماران حساس می‌تواند باعث واکنش‌های بالینی شود. برای ایمپلنت‌های عروقی کوچک، این میزان ممکن است با ارزیابی ریسک بالینی و تایید سازمان غذا و دارو قابل قبول باشد. تصمیم نهایی با کمیته فنی سازمان غذا و دارو خواهد بود.

آیا فعال شدن کمپلمان می‌تواند باعث واکنش‌های بالینی در بیماران شود؟

بله. فعال شدن کمپلمان باعث آزاد شدن آنافیلاوتوکسین‌های C3a و C5a می‌شود که باعث انقباض عضلات صاف، افزایش نفوذپذیری عروق، دگرانولاسیون ماست سل‌ها و آزادسازی هیستامین می‌شوند . علائم بالینی شامل کهیر، خارش، تنگی نفس، برونکواسپاسم، تاکی کاردی، افت فشار خون و در موارد شدید شوک آنافیلاکتیک می‌باشد. در تجهیزاتی مانند دیالیزورها، این واکنش به عنوان واکنش آنافیلاکتویید دیالیز شناخته می‌شود.

آیا آزمایشگاه سنجش ساناژن از سرم انسانی یا حیوانی برای تست کمپلمان استفاده می‌کند؟

بر اساس ASTM F1984، استفاده از سرم استاندارد انسانی الزامی است . آزمایشگاه سنجش ساناژن برای گزارش نهایی جهت اخذ تاییدیه از سرم انسانی (از بانک خون با مجوز اخلاق و تایید منفی بودن HBV و HIV) استفاده می‌کند تا نتایج بیشترین تطابق را با شرایط بالینی داشته باشد.

گزارش تست کمپلمان شما برای سازمان غذا و دارو و CE چند سال اعتبار دارد؟

برای محصولاتی که فرمولاسیون ماده، فرآیند تولید، روش استریل و سطح داخلی تماس با خون آنها تغییر نمی‌کند، گزارش تا 5 سال اعتبار دارد. برای محصولات پرخطر با سطح تماس بالا (مانند اکسیژناتورها و قلب‌های مصنوعی)، سازمان غذا و دارو ممکن است بازه اعتبار 3 سال تعیین کند. پس از انقضا یا در صورت هر تغییری در موارد فوق، آزمون باید تکرار شود.

آیا می‌توانم از داده‌های تست کمپلمان یک ماده مشابه برای محصول خود استفاده کنم؟

خیر. سازمان غذا و دارو فقط گزارش اختصاصی همان محصول با همان شماره قالب، همان فرآیند تولید، همان سطح و همان روش استریل را می‌پذیرد. ترکیب شیمیایی سطح، زبری، آب دوستی و خلوص ماده همگی می‌توانند فعال سازی کمپلمان را به طور قابل توجهی تغییر دهند. استفاده از داده‌های مشابه بدون مستندات معادل سازی، منجر به رد پرونده می‌شود.

کنترل مثبت مناسب برای تست کمپلمان ASTM F1984 چیست و چرا مهم است؟

بر اساس ASTM F1984، پودر یا فیبر سلولز استات (Cellulose Acetate) به عنوان کنترل مثبت استاندارد معرفی شده است . وجود کنترل مثبت معتبر برای تأیید صحت روش آزمایش و قابلیت مقایسه نتایج بین آزمایشگاه‌ها ضروری است. کنترل مثبت باید کاهش CH50 بیشتر از 25درصد ایجاد کند.

هزینه و زمان انجام تست کمپلمان چقدر است؟

آزمون CH50 (ASTM F1984) زمان انجام حدود 7 تا 10 روز کاری از تاریخ دریافت نمونه دارد. در صورت نیاز به الایزا برای اندازه گیری محصولات برش (C3a، C5a، SC5b-9)، زمان حدود 10 تا 12 روز کاری خواهد بود. پنل کامل (CH50 + الایزا + تبدیلاز) حدود 12 تا 14 روز کاری زمان نیاز دارد. برای استعلام دقیق با توجه به نوع و تعداد نمونه‌های شما، با واحد پشتیبانی فنی تماس بگیرید.

آیا برای اخذ کد IRC برای اکسیژناتور حتماً به تست کمپلمان نیاز دارم؟

بله. برای اکسیژناتورها، دیالیزورها و پمپ‌های قلب و ریه (تجهیزات با سطح تماس خونی بسیار بالا)، آزمون فعال سازی کمپلمان الزامی است . ASTM F1984 به طور خاص برای این دسته از تجهیزات طراحی شده است و عدم ارائه این آزمون منجر به نقص پرونده و عدم صدور کد IRC می‌شود.

آیا آزمایشگاه سنجش ساناژن دارای تاییدیه برای انجام آزمون فعال سازی کمپلمان بر اساس ASTM F1984 است؟

بله. آزمایشگاه سنجش ساناژن تایید شده توسط WHO، دارای ISO 17025 و مجوز رسمی از سازمان غذا و داروی ایران (IFDA) می‌باشد. روش ASTM F1984 در محدوده تایید صلاحیت ما قرار دارد . گزارش‌های ما قابلیت ارائه به سازمان غذا و داروی ایران، CE، FDA، CFDA و سایر مراجع بین‌المللی را دارد.

برای مشاوره رایگان و هماهنگی ارسال نمونه، با کارشناسان ما تماس بگیرید.

 پیام‌رسان بله: 989900100182+

 تماس تلفنی: 982191010809+

  • تست خونسازگاری-فعال‌سازی-سیستم-کمپلمان