آزمون خون سازگاری – پلاکت (فعال سازی و چسبندگی)
الزام دریافت تأییدیه برای تجهیزات پزشکی، مواد اولیه، محصولات آرایشی و دارویی
خلاصه آزمون
زمینه و هدف: ارزیابی خونسازگاری تجهیزات پزشکی و مواد زیستی یکی از الزامات اساسی پیش از کاربرد بالینی آنها است. پلاکتها نقش کلیدی در فرآیند هموستاز و تشکیل ترومبوس دارند و هرگونه فعالسازی یا تخریب غیرطبیعی آنها در اثر تماس با یک ماده میتواند منجر به عوارضی نظیر ترومبوز، آمبولی یا اختلال در عملکرد سیستم گردش خون شود. استاندارد ISO 10993-4 با عنوان «انتخاب آزمونها برای ارزیابی برهمکنش با خون»، آزمونهای مرتبط با پلاکتها را بهعنوان یکی از مهمترین شاخصهای خونسازگاری معرفی میکند. هدف از آزمون خونسازگاری – فعال سازی پلاکت، بررسی میزان چسبندگی، تجمع، فعالسازی و یا کاهش تعداد پلاکتها پس از تماس با نمونه مورد آزمون و تعیین ایمنی آن برای کاربردهای در تماس با خون است.
روش انجام: مطابق الزامات ISO 10993-4، نمونه آزمون در شرایط کنترلشده با خون کامل، پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) یا سوسپانسیون پلاکتی تماس داده میشود. مدت زمان تماس، دما و شرایط آزمایش بر اساس نوع وسیله پزشکی و کاربرد موردنظر تعیین میگردد. پس از پایان دوره تماس، شاخصهای مختلفی از جمله شمارش پلاکتها، میزان چسبندگی پلاکتی به سطح نمونه، تغییرات مورفولوژیک پلاکتها، بیان نشانگرهای فعالسازی مانند CD62P (P-selectin)، آزادسازی β-thromboglobulin و Platelet Factor 4 و همچنین تشکیل تجمعات پلاکتی مورد بررسی قرار میگیرد. در بسیاری از موارد از میکروسکوپ نوری، میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM)، فلوسایتومتری و آزمونهای بیوشیمیایی برای ارزیابی دقیق پاسخ پلاکتی استفاده میشود. نتایج حاصل با نمونههای شاهد مثبت و منفی مقایسه شده و قابلیت خونسازگاری ماده تعیین میشود.
یافتهها و طبقهبندی: نتایج تست پلاکت بیانگر میزان تأثیر نمونه بر عملکرد طبیعی پلاکتها است. مواد با خونسازگاری مطلوب معمولاً کمترین میزان چسبندگی و فعالسازی پلاکتی را نشان میدهند و تعداد پلاکتها پس از تماس تغییر قابلتوجهی نمیکند. در مقابل، افزایش تجمع پلاکتی، تغییر شکل گسترده پلاکتها، کاهش تعداد آنها در محیط آزمون یا افزایش نشانگرهای فعالسازی، نشاندهنده پتانسیل ترومبوژنیک ماده است. بر اساس شدت پاسخ مشاهدهشده، مواد میتوانند در گروههای دارای سازگاری بالا، سازگاری متوسط یا ناسازگار با خون طبقهبندی شوند. این نتایج معمولاً در کنار آزمونهای مکمل نظیر ترومبوز، همولیز، فعالسازی کمپلمان و آزمونهای انعقادی تفسیر میشوند تا تصویری جامع از خونسازگاری محصول ارائه گردد.
نتیجهگیری: آزمون خون سازگاری پلاکت یکی از ارزیابیهای کلیدی در چارچوب استاندارد ISO 10993-4 محسوب میشود و اطلاعات ارزشمندی درباره تعامل تجهیزات پزشکی با سیستم هموستاتیک بدن فراهم میکند. ارزیابی دقیق رفتار پلاکتها در تماس با مواد زیستی به شناسایی خطرات بالقوه ترومبوتیک کمک کرده و نقش مهمی در انتخاب مواد اولیه، توسعه محصولات ایمنتر و کاهش عوارض بالینی دارد. استفاده از روشهای استاندارد و شاخصهای معتبر ارزیابی پلاکتی، قابلیت اطمینان نتایج را افزایش داده و زمینه لازم برای تأیید ایمنی تجهیزات پزشکی در تماس با خون را فراهم میسازد.
واژگان کلیدی: خون سازگاری، پلاکت، ISO 10993-4، فعالسازی پلاکتی، چسبندگی پلاکتها، تجمع پلاکتی، ترومبوز، زیستسازگاری تجهیزات پزشکی.
آزمون های مشابه
تصویر خلاصه آزمون
⚠️ الزامات قانونی
انجام این آزمون برای تمامی تجهیزات پزشکی با تماس خونی طولانی مدت و تجهیزات قلبی-عروقی مانند استنتها، دریچههای قلبی، پمپهای قابل کاشت و اکسیژناتورها الزامی است. بدون ارائه گزارش معتبر فعال سازی پلاکت، پروانه ساخت و کد IRC برای این دسته از تجهیزات صادر نمیشود. برای تجهیزات با تماس خونی کمتر از 24 ساعت، انجام این آزمون معمولاً الزامی نیست مگر اینکه ماده خاص مستعد فعال کردن پلاکت باشد.
تست پلاکت (فعال سازی و چسبندگی)
تکمیل و ارسال کلیه مدارک و فرمهای مورد نیاز پیش از ارسال نمونه به آزمایشگاه الزامی است. لطفاً مدارک را بهصورت کامل و صحیح ارسال نمایید. در صورت وجود نقص یا مغایرت در اطلاعات، فرآیند پذیرش نمونه، بررسی فنی و شروع آزمون با تأخیر مواجه خواهد شد.
پیش از ارسال نمونه، لطفاً الزامات و شرایط حمل، نگهداری و بستهبندی نمونه را به دقت مطالعه نموده و جهت اطمینان از پذیرش صحیح نمونه، با واحد پذیرش آزمایشگاه هماهنگی لازم را انجام دهید.
جهت دریافت هزینه دقیق و بهروز آزمونها، لطفاً فرم درخواست آزمون را از طریق پیامرسان بله یا ایمیل برای آزمایشگاه ارسال نمایید. درخواست شما توسط کارشناسان فنی بررسی شده و هزینه نهایی بر اساس نوع آزمون، تعداد نمونهها و الزامات مطالعه اعلام خواهد شد.
گزارش نهایی آزمون پس از تکمیل تمامی مراحل آزمایش، بررسی نتایج و تأیید واحد کنترل کیفیت، در کوتاهترین زمان ممکن صادر شده و حداکثر ظرف 10 روز کاری در قالب گزارش رسمی انگلیسی به متقاضی تحویل خواهد شد.

