آزمون سمیت ژنی تبادل کروماتیدهای خواهری – برون تنی
الزام دریافت تأییدیه برای تجهیزات پزشکی، مواد اولیه، محصولات آرایشی و دارویی
خلاصه آزمون
زمینه و هدف: آزمون تبادل کروماتیدهای خواهری (Sister Chromatid Exchange; SCE) یکی از روشهای سیتوژنتیکی حساس برای شناسایی آسیبهای ژنتیکی در سطح کروموزومی است که در ارزیابی سمیت ژنی مواد و تجهیزات پزشکی مطابق الزامات ISO 10993-3 مورد استفاده قرار میگیرد. این آزمون بر پایه شناسایی تبادل متقابل قطعات DNA بین دو کروماتید خواهری یک کروموزوم در طی همانندسازی سلولی استوار است. افزایش فراوانی این تبادلات نشاندهنده وقوع آسیب DNA و فعال شدن فرآیندهای ترمیم ژنتیکی در سلول است. هدف از انجام آزمون SCE، ارزیابی توان بالقوه مواد در ایجاد آسیب ژنتیکی، القای ناپایداری کروموزومی و بررسی ریسک ژنوتوکسیک محصولات پزشکی پیش از کاربرد انسانی است.
روش انجام: در تست سمیت ژنتیکی SCE، سلولهای پستانداران کشتشده نظیر سلولهای تخمدان همستر چینی (CHO)، سلولهای ریه همستر چینی (V79) یا لنفوسیتهای خون محیطی انسان در شرایط استاندارد کشت داده میشوند. سلولها در معرض غلظتهای مختلف ماده آزمون قرار میگیرند و در برخی گروهها از سیستم فعالسازی متابولیکی S9 برای شبیهسازی متابولیسم کبدی استفاده میشود. بهمنظور تمایز کروماتیدهای خواهری، طی دو چرخه تقسیم سلولی ماده برومودئوکسییوریدین (BrdU) به محیط کشت افزوده میشود تا در DNA تازه سنتز شده وارد گردد. پس از پایان دوره مواجهه، سلولها در مرحله متافاز با استفاده از کلشیسین یا مواد مشابه متوقف میشوند. سپس سلولها برداشت شده، روی لام منتقل و رنگآمیزی افتراقی انجام میشود. این رنگآمیزی موجب ایجاد الگوی روشن و تیره در کروماتیدهای خواهری شده و امکان مشاهده نقاط تبادل را زیر میکروسکوپ نوری فراهم میسازد. تعداد تبادلات کروماتیدی در تعداد مشخصی از متافازها شمارش و ثبت میشود.
یافتهها و طبقهبندی: نتایج تست سمیت ژنتیکی SCE بر اساس میانگین تعداد تبادل کروماتیدهای خواهری در هر سلول متافازی ارزیابی میشوند. سلولهای کنترل منفی معمولاً دارای تعداد محدودی تبادل طبیعی هستند، در حالی که مواد ژنوتوکسیک باعث افزایش معنیدار فراوانی SCE میشوند. علاوه بر شمارش تبادلات، شاخص تکثیر سلولی (Replication Index) نیز برای بررسی اثرات سیتوتوکسیک ماده اندازهگیری میشود. افزایش وابسته به دوز و از نظر آماری معنیدار در تعداد SCE نسبت به کنترل منفی، نشاندهنده وجود اثر ژنوتوکسیک است. در تفسیر نتایج، ارتباط دوز-پاسخ، تکرارپذیری دادهها و مقایسه با کنترل مثبت مورد توجه قرار میگیرد. یافتهها معمولاً بهصورت پاسخ منفی، مشکوک یا مثبت برای سمیت ژنی طبقهبندی میشوند.
نتیجهگیری: تست سمیت ژنتیکی SCE یک روش حساس برای شناسایی آسیبهای DNA و فعالیت فرآیندهای ترمیم ژنتیکی در سلولهای پستانداران است. این آزمون قادر است تغییرات ژنتیکی ظریفی را که ممکن است در سایر آزمونهای سیتوژنتیک قابل مشاهده نباشند آشکار سازد. اگرچه امروزه آزمونهایی نظیر میکرونوکلئوس و کومت کاربرد گستردهتری دارند، SCE همچنان بهعنوان یک ابزار مکمل ارزشمند در مطالعات ژنوتوکسیسیته شناخته میشود. اجرای این مطالعه مطابق الزامات ISO 10993-3 اطلاعات مهمی درباره ایمنی ژنتیکی مواد و تجهیزات پزشکی فراهم کرده و در ارزیابی ریسک زیستی و توسعه محصولات ایمن نقش مؤثری ایفا میکند.
واژگان کلیدی: سمیت ژنی، تبادل کروماتیدهای خواهری، Sister Chromatid Exchange (SCE)، ISO 10993-3، ژنوتوکسیسیته، BrdU، سلولهای پستانداران، آسیب DNA، سیتوژنتیک، کروموزوم، ارزیابی زیستسازگاری، فعالسازی متابولیکی S9.
آزمون های مشابه
تصویر خلاصه آزمون
⚠️ الزامات قانونی
آزمون تبادل کروماتیدهای خواهر به عنوان یک روش مکمل و اختیاری در ارزیابی سمیت ژنی تجهیزات پزشکی محسوب میشود. بر اساس ISO 10993-3، این آزمون به تنهایی برای اخذ پروانه ساخت و کد آی آر سی کافی نیست و باید در کنار سایر آزمونهای اصلی سمیت ژنی (مانند OECD 471، OECD 473/487 و OECD 476/489) انجام شود. این آزمون بیشتر برای مطالعات تحقیقاتی و مکانیسمشناسی و همچنین برای مواد با نتایج مرزی در آزمونهای اصلی توصیه میگردد.
تست سمیت ژنی SCE
تکمیل و ارسال کلیه مدارک و فرمهای مورد نیاز پیش از ارسال نمونه به آزمایشگاه الزامی است. لطفاً مدارک را بهصورت کامل و صحیح ارسال نمایید. در صورت وجود نقص یا مغایرت در اطلاعات، فرآیند پذیرش نمونه، بررسی فنی و شروع آزمون با تأخیر مواجه خواهد شد.
پیش از ارسال نمونه، لطفاً الزامات و شرایط حمل، نگهداری و بستهبندی نمونه را به دقت مطالعه نموده و جهت اطمینان از پذیرش صحیح نمونه، با واحد پذیرش آزمایشگاه هماهنگی لازم را انجام دهید.
جهت دریافت هزینه دقیق و بهروز آزمونها، لطفاً فرم درخواست آزمون را از طریق پیامرسان بله یا ایمیل برای آزمایشگاه ارسال نمایید. درخواست شما توسط کارشناسان فنی بررسی شده و هزینه نهایی بر اساس نوع آزمون، تعداد نمونهها و الزامات مطالعه اعلام خواهد شد.
گزارش نهایی آزمون پس از تکمیل تمامی مراحل آزمایش، بررسی نتایج و تأیید واحد کنترل کیفیت، در کوتاهترین زمان ممکن صادر شده و حداکثر ظرف 10 روز کاری در قالب گزارش رسمی انگلیسی به متقاضی تحویل خواهد شد.

