پد پزشکی و پدهای محافظ پوست (Medical Pads and Skin Protection Pads)
پدهای پزشکی و پدهای محافظ پوست گروهی از محصولات پزشکی هستند که برای محافظت از پوست، کاهش اصطکاک و فشار، جذب رطوبت یا ترشحات، جلوگیری از آسیب های سطحی و ایجاد یک لایه محافظ بین پوست و تجهیزات پزشکی مورد استفاده قرار می گیرند. این محصولات ممکن است به صورت یکبار مصرف یا چندبار مصرف، چسب دار یا بدون چسب، جاذب یا غیر جاذب و از جنس مواد پلیمری، فوم، سیلیکون، هیدروژل، پارچه های نبافته یا ترکیبات چند لایه تولید شوند.
نکته مهم این است که عنوان «پد پزشکی» به یک محصول با کاربرد و الزامات استانداردی واحد اشاره نمی کند. استانداردهای قابل اعمال به نوع پد، محل استفاده، مدت تماس با بدن و ادعای عملکرد آن بستگی دارند. برای مثال، پدی که فقط روی پوست سالم قرار می گیرد با پدی که برای پوشاندن زخم یا تماس با بافت آسیب دیده طراحی شده است، از نظر ارزیابی زیست سازگاری و آزمون های عملکردی یکسان نیست.
انواع پد پزشکی و پدهای محافظ پوست
پدهای محافظ پوست در تماس با تجهیزات پزشکی
این گروه از پدها بین پوست بیمار و تجهیزات پزشکی قرار می گیرند تا از تماس مستقیم، فشار موضعی، اصطکاک و آسیب های ناشی از استفاده طولانی مدت از تجهیزات جلوگیری کنند. نمونه های رایج عبارتند از:
-
پدهای محافظ زیر ماسک های تنفسی و ماسک های اکسیژن
-
پدهای محافظ زیر لوله تراشه و لوله های پزشکی
-
پدهای محافظ زیر سنسورهای پایش بیمار
-
پدهای محافظ زیر کاف فشار خون
-
پدهای محافظ زیر پروب های پزشکی
-
پدهای محافظ پوست در محل تماس تجهیزات ارتوپدی
این محصولات ممکن است از فوم پلی اورتان، سیلیکون، ژل پلیمری، هیدروکلوئید یا مواد نرم و انعطاف پذیر ساخته شوند.
پدهای جاذب پزشکی (Absorbent Medical Pads)
این پدها برای جذب رطوبت، عرق، ترشحات یا مایعات مورد استفاده قرار می گیرند. ساختار آنها معمولا شامل یک لایه جاذب داخلی و یک لایه محافظ خارجی است.
برخی کاربردهای این گروه عبارتند از:
-
پدهای جاذب زیر بیمار
-
پدهای جاذب در مراقبت های بیمارستانی
-
پدهای محافظ تخت و تشک پزشکی
-
پدهای جاذب در مراقبت از پوست
-
پدهای محافظ در اطراف محل استفاده از تجهیزات پزشکی
مواد جاذب این محصولات می توانند شامل سلولز، الیاف پنبه ای، پلیمرهای فوق جاذب (SAP) و مواد نبافته باشند.

پدهای سیلیکونی محافظ پوست (Silicone Skin Protection Pads)
این پدها معمولا از سیلیکون نرم و انعطاف پذیر ساخته می شوند و با ایجاد یک لایه محافظ روی پوست، به کاهش اصطکاک و توزیع بهتر فشار کمک می کنند.
از این محصولات در محل تماس پوست با تجهیزات پزشکی، نواحی مستعد آسیب فشاری و برخی کاربردهای مراقبت از زخم استفاده می شود.

پدهای فومی محافظ پوست (Foam Skin Protection Pads)
این محصولات معمولا از فوم های سلول باز یا سلول بسته ساخته می شوند. ویژگی هایی مانند انعطاف پذیری، قابلیت جذب انرژی مکانیکی و توزیع فشار باعث شده است در محافظت از پوست در برابر فشار و اصطکاک کاربرد داشته باشند.
فوم پلی اورتان یکی از مواد رایج در تولید این محصولات است.

پدهای هیدروکلوئیدی و هیدروژلی (Hydrocolloid and Hydrogel Pads)
پدهای هیدروکلوئیدی و هیدروژلی در برخی محصولات مراقبت از پوست و زخم استفاده می شوند. هیدروکلوئیدها با جذب مایعات می توانند حالت ژل ایجاد کنند، در حالی که هیدروژل ها معمولا حاوی مقدار زیادی آب هستند و برای حفظ محیط مرطوب در محل استفاده طراحی می شوند.
این محصولات ممکن است برای محافظت از پوست، پوشاندن زخم یا کمک به مدیریت محیط زخم به کار روند. بنابراین، نوع کاربرد و ادعای عملکرد آنها در تعیین الزامات آزمون اهمیت زیادی دارد.

استانداردهای مرتبط با پد پزشکی و پدهای محافظ پوست
استانداردهای مورد استفاده برای این محصولات به نوع ماده، کاربرد، محل تماس و مدت تماس با بدن بستگی دارند. مهم ترین استانداردهای قابل بررسی عبارتند از:
ISO 10993-1:2025 – ارزیابی زیستی تجهیزات پزشکی
این استاندارد مرجع اصلی برنامه ریزی و ارزیابی زیست سازگاری تجهیزات پزشکی است. در ارزیابی پدهای پزشکی باید نوع تماس با بدن، مدت تماس، مواد تشکیل دهنده، فرایند تولید، مواد باقی مانده از ساخت و استریلیزاسیون و شرایط استفاده نهایی در نظر گرفته شوند.
برای پدهایی که فقط با پوست سالم تماس دارند، ارزیابی در گروه تجهیزات دارای تماس سطحی با پوست انجام می شود. اما اگر محصول برای تماس با پوست آسیب دیده یا زخم طراحی شده باشد، نوع تماس زیستی متفاوت خواهد بود.
نسخه ISO 10993-1:2025 ویرایش ششم، منتشر شده در نوامبر 2025، نسخه جدید این استاندارد است و نسخه 2018 از چرخه استاندارد خارج شده است.
ISO+1
ISO 10993-5:2009 – آزمون سمیت سلولی (Cytotoxicity)
این استاندارد برای ارزیابی اثرات سمی مواد و اجزای محصول بر سلول های زنده در شرایط آزمایشگاهی استفاده می شود.
در مورد پدهای پزشکی، بسته به نوع ماده و تماس با بدن، می توان عصاره محصول یا نمونه آماده شده را برای بررسی سمیت سلولی ارزیابی کرد. آزمون MTT یکی از روش های متداول ارزیابی سمیت سلولی است.
نسخه 2009 این استاندارد همچنان نسخه منتشر شده و معتبر در فهرست ISO است.
ISO
ISO 10993-10:2021 – آزمون حساسیت زایی پوستی (Skin Sensitization)
این استاندارد برای بررسی احتمال ایجاد حساسیت ایمنی پوستی در اثر تماس با مواد تشکیل دهنده تجهیزات پزشکی کاربرد دارد.
در پدهای دارای چسب، سیلیکون، رنگ، افزودنی های شیمیایی، مواد نگهدارنده یا سایر ترکیبات قابل انتقال به پوست، ارزیابی پتانسیل حساسیت زایی اهمیت دارد.
نسخه 2021 ویرایش چهارم این استاندارد است.
Part 10: Tests for skin sensitization
ISO 10993-23:2021 – آزمون تحریک پوستی (Irritation)
این استاندارد برای ارزیابی احتمال ایجاد تحریک موضعی در اثر تماس محصول با پوست کاربرد دارد.
در پدهای پزشکی، عواملی مانند ترکیبات شیمیایی، مواد چسبنده، افزودنی ها و مواد قابل استخراج می توانند در ارزیابی تحریک پوستی اهمیت داشته باشند.
اصلاحیه اول این استاندارد با عنوان ISO 10993-23:2021/Amd 1:2025 نیز منتشر شده است که مدل های تکمیلی اپیدرم بازسازی شده انسانی را در بر می گیرد.
ISO
ISO 10993-18:2020 – شناسایی و مشخصه یابی شیمیایی مواد
این استاندارد برای شناسایی ترکیبات شیمیایی مواد سازنده تجهیزات پزشکی در چارچوب ارزیابی زیستی کاربرد دارد.
برای پدهای پزشکی، بسته به ریسک محصول، می توان ترکیبات قابل استخراج و مواد قابل رهایش از فوم، سیلیکون، چسب، پلیمرها و سایر اجزا را بررسی کرد.
اصلاحیه ISO 10993-18:2020/Amd 1:2022 نیز در ارتباط با تعیین ضریب عدم قطعیت منتشر شده است.
ISO 10993-17 – ارزیابی ریسک سم شناسی ترکیبات شیمیایی
این استاندارد برای ارزیابی ریسک سم شناسی مواد شیمیایی شناسایی شده در تجهیزات پزشکی کاربرد دارد. در صورتی که بررسی های شیمیایی پد پزشکی منجر به شناسایی ترکیبات قابل رهایش شود، ارزیابی میزان مواجهه و ریسک سم شناسی آنها می تواند بخشی از پرونده زیست سازگاری باشد.
ISO 14971:2019 – مدیریت ریسک تجهیزات پزشکی
این استاندارد چارچوب مدیریت ریسک محصول را مشخص می کند. در مورد پدهای محافظ پوست، خطراتی مانند تحریک پوستی، حساسیت زایی، آسیب ناشی از فشار، جدا شدن پد، باقی ماندن چسب روی پوست، آلودگی میکروبی و کاهش عملکرد حفاظتی باید در ارزیابی ریسک بررسی شوند.
این نسخه در سال 2025 توسط ISO بازبینی و تایید شده و همچنان نسخه جاری است.
ISO
استانداردهای آزمون عملکردی پدهای پزشکی
علاوه بر آزمون های زیست سازگاری، پدهای پزشکی باید از نظر عملکرد فیزیکی و مکانیکی نیز متناسب با کاربرد مورد نظر ارزیابی شوند.
EN 13726:2023 – روش های آزمون پانسمان های زخم
این استاندارد برای ارزیابی برخی ویژگی های عملکردی پانسمان های زخم تدوین شده است و روش های آزمون مرتبط با موارد زیر را پوشش می دهد:
-
ظرفیت جذب مایعات
-
نگهداری مایعات جذب شده
-
انتقال بخار آب و نرخ عبور بخار رطوبت
-
مقاومت در برابر نفوذ آب
-
قابلیت کشش و تغییر شکل
این استاندارد برای پدهایی که در گروه پانسمان های زخم قرار می گیرند، اهمیت ویژه دارد. نسخه EN 13726:2023 جایگزین استانداردهای قدیمی EN 13726-1 تا EN 13726-4 شده است. با این حال، نباید آن را به تمام پدهای محافظ پوست تعمیم داد؛ دامنه کاربرد آن مربوط به پانسمان های زخم است.
UNI Ente Italiano di Normazione+2
آزمون های مهم برای ارزیابی پد پزشکی و پدهای محافظ پوست
بر اساس نوع محصول و ادعای سازنده، آزمون های زیر می توانند در برنامه ارزیابی محصول قرار گیرند:
-
آزمون سمیت سلولی برای بررسی اثرات مواد قابل استخراج بر سلول ها
-
آزمون تحریک پوستی برای ارزیابی احتمال ایجاد التهاب موضعی
-
آزمون حساسیت زایی برای بررسی احتمال ایجاد واکنش آلرژیک
-
آزمون شناسایی و مشخصه یابی شیمیایی مواد
-
آزمون های جذب مایعات و ظرفیت نگهداری رطوبت برای پدهای جاذب
-
آزمون نفوذپذیری بخار آب برای محصولات دارای لایه محافظ نیمه تراوا
-
آزمون استحکام کششی و مقاومت مکانیکی
-
آزمون چسبندگی و قابلیت جدا شدن از پوست برای پدهای چسب دار
-
آزمون بررسی باقی مانده چسب روی سطح پوست
-
آزمون های میکروبی و استریلیتی در صورت استریل بودن محصول یا وجود الزام مرتبط با کاربرد آن
نکته مهم درباره انتخاب آزمون های زیست سازگاری
صرف قرار گرفتن یک پد روی پوست به این معنی نیست که تمام آزمون های ISO 10993 باید به صورت خودکار انجام شوند. انتخاب آزمون ها باید بر اساس نوع تماس، مدت تماس، ترکیب شیمیایی، سابقه ایمنی مواد، فرایند ساخت و استریلیزاسیون و نتایج ارزیابی ریسک انجام شود.
همچنین پد محافظ پوست که فقط با پوست سالم تماس دارد، از نظر ارزیابی زیستی با پد پانسمان زخم که با پوست آسیب دیده یا بافت زیرین تماس پیدا می کند، یکسان نیست. برای تعیین الزامات رگولاتوری نیز باید کاربرد مورد نظر و طبقه بندی محصول در مرجع ذی صلاح بررسی شود.
نتیجه برای تولیدکنندگان پد پزشکی
برای تولیدکنندگان پدهای پزشکی و محافظ پوست، انتخاب آزمون ها باید از مرحله طراحی محصول و بر اساس مواد اولیه و کاربرد نهایی آغاز شود. پدهای سیلیکونی، فومی، هیدروژلی، هیدروکلوئیدی و پدهای دارای لایه چسبنده ممکن است به برنامه های متفاوتی از ارزیابی زیست سازگاری و عملکرد نیاز داشته باشند.
آزمایشگاه سنجش ساناژن با ارائه خدمات آزمون های زیست سازگاری و سمیت تجهیزات پزشکی، امکان ارزیابی محصولاتی مانند پدهای پزشکی و محافظ پوست را بر اساس الزامات استانداردی و نیازهای رگولاتوری فراهم می کند. برای انتخاب آزمون های مناسب، می توانید مشخصات محصول، مواد اولیه، نوع تماس با بدن و مدت استفاده از آن را با کارشناسان آزمایشگاه مطرح کنید.
مشاوره و ثبت درخواست آزمون
جهت مشاوره انتخاب آزمون های مورد نیاز محصول و دریافت اطلاعات درباره نحوه ارسال نمونه، با کارشناسان سنجش ساناژن تماس بگیرید.
روشهای ارتباط با ما:
📱 پیامرسان بله: 989900100182+
📞 تماس تلفنی: 982191010809+
📧 ایمیل: ssanagene@gmail.com
دیدگاه خود را بنویسید