پدهای جاذب پزشکی (Absorbent Medical Pads)
پدهای جاذب پزشکی (Absorbent Medical Pads) از جمله محصولات پرکاربرد در حوزه تجهیزات و ملزومات پزشکی هستند که برای جذب، نگهداری و کنترل مایعات بدن، ترشحات زخم، خون و سایر مایعات در محیط های درمانی و مراقبتی استفاده می شوند. این محصولات با توجه به نوع کاربرد، می توانند در تماس مستقیم با پوست سالم، پوست آسیب دیده یا زخم قرار بگیرند.
هدف اصلی از طراحی این پدها، جلوگیری از انتشار مایعات، حفظ بهداشت محیط، کاهش آلودگی سطوح و ایجاد شرایط مناسب برای مراقبت از بیمار است.
انواع پدهای جاذب پزشکی

پدهای جاذب زیر بیمار (Disposable Underpads):
این پدها برای قرار گرفتن زیر بدن بیمار روی تخت، برانکارد یا ویلچر استفاده می شوند. ساختار آن ها معمولا شامل یک لایه رویی نرم، لایه مرکزی جاذب و یک لایه زیرین ضد آب است. کاربرد اصلی آن ها جذب ادرار، خون و سایر ترشحات و جلوگیری از نفوذ مایعات به سطح زیرین است.
پدهای جاذب جراحی (Surgical Absorbent Pads):
در اتاق عمل و اقدامات جراحی برای جذب خون و مایعات بدن و محافظت از سطوح و تجهیزات استفاده می شوند. میزان جذب، مقاومت مکانیکی و عدم ریزش الیاف از ویژگی های مهم این محصولات است.
پدهای جاذب زخم (Absorbent Wound Pads):
این پدها برای جذب ترشحات زخم و مدیریت اگزودا مورد استفاده قرار می گیرند. بسته به نوع محصول، ممکن است از پنبه، الیاف سلولزی، پلیمرهای جاذب یا ترکیبات چند لایه ساخته شوند. برخی از آن ها به صورت استریل عرضه می شوند و مستقیما با بستر زخم تماس دارند.
پدهای جاذب معاینه (Medical Examination Pads):
این محصولات روی تخت معاینه، تخت های درمانی و سطوح مورد استفاده در مراکز پزشکی قرار می گیرند و برای جذب ترشحات و حفظ بهداشت محیط کاربرد دارند.
ساختار و مواد اولیه پدهای جاذب پزشکی
ساختار این محصولات با توجه به کاربرد و میزان جذب مورد انتظار متفاوت است. مواد اولیه متداول عبارت اند از:
-
سلولز و خمیر کاغذی (Cellulose Fluff Pulp): برای جذب و نگهداری مایعات.
-
پلیمرهای فوق جاذب (Super Absorbent Polymers یا SAP): برای افزایش ظرفیت جذب و نگهداری مایعات.
-
الیاف پلی پروپیلن (Polypropylene): برای تولید لایه های رویی و محافظ.
-
پلی اتیلن (Polyethylene): برای ایجاد لایه زیرین ضد نفوذ مایعات.
-
الیاف پنبه ای (Cotton Fibers): برای ایجاد ساختار نرم و جاذب در برخی محصولات.
انتخاب مواد اولیه باید با توجه به نوع تماس محصول با بدن، مدت تماس، ویژگی های فیزیکی و شیمیایی و کاربرد نهایی آن انجام شود.
استانداردهای مرتبط با آزمون پدهای جاذب پزشکی
آزمون های کنترل کیفیت، عملکرد و زیست سازگاری این محصولات بر اساس نوع پد، ترکیبات سازنده، کاربرد نهایی و میزان تماس با بدن انتخاب می شوند. مهم ترین استانداردهای مرتبط عبارت اند از:
استانداردهای ارزیابی جذب و عملکرد محصول
استاندارد EN 13726:2023 – Test Methods for Wound Dressings
این استاندارد برای ارزیابی ویژگی های عملکردی پانسمان ها و محصولات جاذب زخم کاربرد دارد. موضوعات اصلی آن عبارت اند از:
-
ظرفیت جذب مایعات (Absorption Capacity)
-
سرعت و ویژگی های جذب مایعات
-
میزان انتقال بخار آب (Moisture Vapour Transmission Rate)
-
مقاومت در برابر نفوذ آب (Waterproofness)
-
قابلیت کشش و تغییر شکل (Extensibility)
این استاندارد به ویژه برای پدهای جاذب زخم و پانسمان های پزشکی اهمیت دارد. نسخه 2023 جایگزین استانداردهای قبلی EN 13726 در بخش های مختلف شده است.
standard.dps.gov.al
استاندارد ISO 9073-6:2025 – Nonwovens, Test Methods, Part 6: Absorption
این استاندارد برای ارزیابی ویژگی های جذب در منسوجات بی بافت (Nonwoven) استفاده می شود و سه ویژگی اصلی را بررسی می کند:
-
زمان جذب مایعات (Liquid Absorbency Time)
-
ظرفیت جذب مایعات (Liquid Absorptive Capacity)
-
سرعت انتقال مایعات از طریق خاصیت موئینگی (Liquid Wicking Rate)
نکته مهم: این استاندارد برای منسوجات حاوی مواد فوق جاذب (SAP) قابل استفاده نیست. بنابراین، برای پدهای چند لایه حاوی SAP نباید آن را به عنوان روش آزمون کامل محصول در نظر گرفت. نسخه 2025 جایگزین ISO 9073-6:2000 شده است.
Part 6: Absorption+1
استانداردهای زیست سازگاری پدهای جاذب پزشکی
از آنجا که برخی از پدهای جاذب مستقیما با پوست بیمار یا زخم تماس دارند، ارزیابی زیستی آن ها اهمیت ویژه ای دارد.
استاندارد ISO 10993-1 – Biological Evaluation of Medical Devices
این استاندارد چارچوب اصلی ارزیابی زیست سازگاری تجهیزات پزشکی را مشخص می کند. انتخاب آزمون ها بر اساس نوع تماس محصول با بدن، مدت تماس و ریسک های زیستی انجام می شود.
نسخه جدید این استاندارد، ISO 10993-1:2025، ویرایش ششم است که در نوامبر 2025 منتشر شده و جایگزین نسخه 2018 شده است.
ISO+1
استاندارد ISO 10993-5 – Tests for In Vitro Cytotoxicity
برای بررسی سمیت سلولی مواد و ترکیبات سازنده پدهای پزشکی استفاده می شود. در این آزمون، اثر عصاره حاصل از استخراج محصول یا در شرایط مناسب، تماس مستقیم نمونه با سلول های کشت شده بررسی می شود.
استاندارد ISO 10993-10 – Tests for Skin Sensitization
برای ارزیابی پتانسیل ایجاد حساسیت پوستی ناشی از مواد تشکیل دهنده محصول استفاده می شود.
استاندارد ISO 10993-23 – Tests for Irritation
برای ارزیابی پتانسیل تحریک کنندگی محصول در تماس با پوست یا سایر بافت های مرتبط کاربرد دارد.
استاندارد ISO 10993-18 – Chemical Characterization of Medical Device Materials
برای شناسایی و ارزیابی ترکیبات شیمیایی موجود در مواد سازنده محصول و بررسی مواد قابل استخراج و رهایش یافته کاربرد دارد.
استاندارد ISO 10993-17 – Toxicological Risk Assessment
برای ارزیابی ریسک سم شناسی مواد شیمیایی شناسایی شده و بررسی میزان مواجهه احتمالی بیمار با این مواد استفاده می شود.
انتخاب این آزمون ها باید بر اساس ارزیابی ریسک زیستی انجام شود و انجام تمام آزمون های فوق برای همه پدهای جاذب الزامی نیست.
استانداردهای استریلیزاسیون و بسته بندی
در صورتی که پد جاذب به صورت استریل عرضه شود، استانداردهای زیر نیز اهمیت دارند:
-
ISO 11135: الزامات اعتبارسنجی و کنترل استریلیزاسیون با اتیلن اکساید (EO).
-
ISO 11137: الزامات استریلیزاسیون با استفاده از پرتوهای یونیزان.
-
ISO 17665: الزامات استریلیزاسیون با حرارت مرطوب.
-
ISO 11737-1: تعیین جمعیت میکروارگانیسم های موجود روی محصول (Bioburden).
-
ISO 11737-2: آزمون های استریلیتی مرتبط با تعریف، اعتبارسنجی و نگهداری فرایند استریلیزاسیون.
-
ISO 11607-1 و ISO 11607-2: الزامات مواد بسته بندی، سیستم سد استریل و اعتبارسنجی فرایند بسته بندی تجهیزات پزشکی استریل.
این استانداردها متناسب با روش استریلیزاسیون و نحوه عرضه محصول انتخاب می شوند.
Medical Devices+1
آزمون های پیشنهادی برای ارزیابی پدهای جاذب پزشکی
با توجه به نوع محصول، آزمون های زیر می توانند در برنامه ارزیابی و کنترل کیفیت قرار بگیرند:
-
تعیین ظرفیت جذب مایعات
-
اندازه گیری زمان جذب مایعات
-
بررسی سرعت انتقال مایعات و خاصیت موئینگی
-
ارزیابی مقاومت در برابر نفوذ مایعات
-
بررسی استحکام مکانیکی و مقاومت لایه ها
-
بررسی ریزش الیاف و ذرات
-
آزمون سمیت سلولی (Cytotoxicity)
-
آزمون تحریک کنندگی (Irritation)
-
آزمون حساسیت زایی (Sensitization)
-
ارزیابی شیمیایی مواد قابل استخراج و رهایش یافته
-
آزمون های میکروبی و استریلیتی در صورت کاربرد و ادعای مربوط
نکته مهم در انتخاب آزمون های زیست سازگاری
تمام پدهای جاذب پزشکی از نظر الزامات زیستی در یک گروه قرار نمی گیرند.
برای مثال، پدی که صرفا زیر بیمار قرار می گیرد و با پوست سالم تماس دارد، از نظر ارزیابی زیستی با پدی که مستقیما روی زخم باز قرار می گیرد، شرایط متفاوتی دارد.
در تعیین آزمون های مورد نیاز باید موارد زیر بررسی شوند:
-
محل تماس محصول با بدن
-
تماس با پوست سالم یا پوست آسیب دیده و زخم
-
مدت زمان تماس
-
ترکیبات مواد اولیه و مواد افزودنی
-
وجود چسب، رنگ، مواد نگهدارنده یا پلیمرهای فوق جاذب
-
استریل یا غیر استریل بودن محصول
-
تغییرات احتمالی مواد در فرایند تولید و استریلیزاسیون
همچنین باید توجه داشت که نسخه جدید استاندارد ISO 10993-1:2025 منتشر شده است؛ با این حال، نسخه مورد پذیرش مرجع رگولاتوری مربوط به بازار هدف نیز باید هنگام تدوین برنامه آزمون بررسی شود.
نتیجه برای تولیدکنندگان پدهای جاذب پزشکی
برای ارزیابی این محصولات، صرفا بررسی ظرفیت جذب کافی نیست. عملکرد جاذب، مقاومت در برابر نفوذ مایعات، کیفیت مواد اولیه، ایمنی زیستی و در صورت لزوم استریلیزاسیون باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
سنجش ساناژن با ارائه خدمات آزمون های زیست سازگاری و سمیت، امکان ارزیابی ایمنی زیستی پدهای جاذب پزشکی را بر اساس الزامات مرتبط با استانداردهای ISO 10993 فراهم می کند.
برای انتخاب آزمون های مناسب و تعیین مدارک مورد نیاز جهت ارزیابی محصول و اخذ مجوزهای مربوط، می توانید با کارشناسان سنجش ساناژن تماس بگیرید.
مشاوره و ثبت درخواست آزمون
جهت مشاوره انتخاب آزمون های مورد نیاز محصول و دریافت اطلاعات درباره نحوه ارسال نمونه، با کارشناسان سنجش ساناژن تماس بگیرید.
روشهای ارتباط با ما:
📱 پیامرسان بله: 989900100182+
📞 تماس تلفنی: 982191010809+
📧 ایمیل: ssanagene@gmail.com
دیدگاه خود را بنویسید