برای انجام آزمون در آزمایشگاه همکار غذا و دارو چه مدارکی لازم است؟
برای انجام آزمون محصولات پزشکی در آزمایشگاه همکار غذا و دارو، تولید کننده یا متقاضی باید اطلاعات کافی درباره محصول، کاربرد مورد نظر، مشخصات فنی و نوع آزمون در اختیار آزمایشگاه قرار دهد. مدارک مورد نیاز به نوع محصول، ماهیت آزمون، استاندارد مرجع و هدف از انجام آزمون بستگی دارد.
نکته مهم این است که برای همه محصولات پزشکی یک فهرست ثابت و یکسان از مدارک وجود ندارد. برای مثال، مدارک مورد نیاز برای آزمون زیست سازگاری یک وسیله پزشکی کاشتنی با مدارک لازم برای آزمون یک پانسمان یا وسیله پزشکی غیر تهاجمی متفاوت است.
مدارک و اطلاعات مورد نیاز برای ثبت درخواست آزمون
اطلاعات هویتی و مشخصات متقاضی
در مرحله نخست، اطلاعات شرکت یا شخص درخواست کننده آزمون دریافت می شود. این اطلاعات معمولا شامل موارد زیر است:
-
نام شرکت یا واحد تولید کننده
-
شناسه ملی یا مشخصات ثبتی شرکت، در صورت نیاز
-
نام و اطلاعات تماس نماینده یا مسئول فنی
-
نشانی محل فعالیت و اطلاعات تماس
-
معرفی نامه یا نامه رسمی درخواست انجام آزمون، در صورت نیاز
در صورتی که درخواست از طرف نماینده شرکت یا شخص ثالث ارائه می شود، ممکن است ارائه معرفی نامه یا مدرک نمایندگی نیز ضروری باشد.
اطلاعات فنی و شناسنامه محصول
آزمایشگاه برای انتخاب روش آزمون و تعیین شرایط مناسب، به اطلاعات دقیق محصول نیاز دارد. این اطلاعات می تواند شامل موارد زیر باشد:
-
نام تجاری و نام عمومی محصول
-
نوع و گروه محصول پزشکی
-
کاربرد مورد نظر و محل تماس محصول با بدن
-
مدت زمان تماس با بدن
-
مواد اولیه و ترکیبات تشکیل دهنده
-
مشخصات فیزیکی و شیمیایی محصول
-
روش ساخت و فرآیندهای موثر بر ویژگی های نهایی محصول
-
وضعیت استریل بودن یا غیر استریل بودن محصول
-
نوع بسته بندی و شرایط نگهداری
-
کاتالوگ، بروشور یا دستورالعمل استفاده از محصول
ارائه اطلاعات مربوط به جنس مواد، افزودنی ها، رنگدانه ها، پوشش ها، چسب ها و مواد باقی مانده از فرآیند تولید، به ویژه در آزمون های زیست سازگاری اهمیت زیادی دارد.
مدارک مربوط به نمونه و اطلاعات ساخت
علاوه بر اطلاعات فنی، ارائه مدارک مربوط به نمونه ای که قرار است آزمایش شود اهمیت دارد. این مدارک می تواند شامل موارد زیر باشد:
-
نمونه محصول با مشخصات و تعداد مورد توافق با آزمایشگاه
-
شماره بچ یا سری ساخت نمونه
-
گواهی آنالیز محصول یا Certificate of Analysis در صورت وجود
-
مشخصات مواد اولیه و گواهی های مربوط به مواد تشکیل دهنده
-
برگه اطلاعات ایمنی مواد یا SDS برای مواد شیمیایی و ترکیبات مرتبط
-
اطلاعات مربوط به فرآیند استریلیزاسیون، در صورت استریل بودن محصول
-
اطلاعات مربوط به تاریخ تولید، تاریخ انقضا و شرایط نگهداری
-
سوابق آزمون های قبلی و گزارش های آزمایشگاهی، در صورت وجود
نمونه ارسالی باید نماینده محصول نهایی و شرایط واقعی عرضه یا استفاده از آن باشد. برای مثال، اگر محصول به صورت استریل به بازار عرضه می شود، وضعیت نمونه مورد آزمون و نحوه آماده سازی آن باید با هدف آزمون و شرایط استفاده از محصول سازگار باشد. همچنین در برخی آزمون ها ممکن است به چند نمونه از یک بچ تولیدی نیاز باشد.
فرم درخواست آزمون و تعیین استاندارد مرجع
متقاضی باید نوع آزمون مورد درخواست و هدف از انجام آن را مشخص کند. برای مثال، ممکن است هدف بررسی زیست سازگاری، سمیت سلولی، حساسیت زایی، تحریک پوستی، سمیت سیستمیک، همولیز، سمیت ژنتیکی یا بررسی آلودگی میکروبی باشد.
اگر متقاضی استاندارد یا روش آزمون مشخصی مد نظر دارد، بهتر است شماره و ویرایش آن را در درخواست خود اعلام کند. در صورتی که آزمون برای ارائه به اداره کل تجهیزات پزشکی یا سایر مراجع نظارتی انجام می شود، باید این موضوع از ابتدا به آزمایشگاه اطلاع داده شود؛ زیرا انتخاب روش، نسخه استاندارد، نوع نمونه و محتوای گزارش می تواند بر اساس هدف رگولاتوری متفاوت باشد.
استانداردهای مرتبط با دریافت نمونه و انجام آزمون محصولات پزشکی
مدارک و اطلاعات دریافتی از متقاضی باید به گونه ای بررسی شوند که انتخاب نمونه، روش آماده سازی و اجرای آزمون از نظر فنی قابل دفاع باشد. مهم ترین استانداردهای مرتبط عبارت اند از:
استاندارد ISO/IEC 17025
استاندارد ISO/IEC 17025:2017 الزامات عمومی صلاحیت، بی طرفی و عملکرد مستمر آزمایشگاه های آزمون و کالیبراسیون را تعیین می کند. بررسی درخواست مشتری، توافق درباره روش آزمون، ثبت اطلاعات مربوط به نمونه و اطمینان از توانایی آزمایشگاه برای انجام آزمون، از موضوعات مهم در چارچوب این استاندارد هستند.
این استاندارد به معنای وجود یک فهرست ثابت از مدارک برای تمام محصولات پزشکی نیست؛ بلکه بر کنترل فرآیند دریافت درخواست، بررسی الزامات و ثبت اطلاعات مرتبط با آزمون تاکید دارد. نسخه 2017، ویرایش سوم استاندارد است و در حال حاضر نسخه جاری محسوب می شود.
استاندارد ISO 10993-1
استاندارد ISO 10993-1:2025 مبنای اصلی برنامه ریزی ارزیابی زیستی تجهیزات پزشکی در چارچوب مدیریت ریسک است. بر اساس این استاندارد، نوع تماس محصول با بدن، ماهیت تماس، مدت تماس و خطرات زیستی مرتبط باید در انتخاب آزمون ها مورد توجه قرار گیرند.
بنابراین، ارائه اطلاعاتی مانند کاربرد محصول، محل تماس با بدن، مدت تماس و ترکیبات سازنده برای تعیین آزمون های مورد نیاز اهمیت دارد. نسخه 2025 ویرایش ششم این استاندارد است و جایگزین نسخه 2018 شده است.
استاندارد ISO 10993-12
استاندارد ISO 10993-12:2021 به آماده سازی نمونه و انتخاب مواد مرجع برای آزمون های زیستی می پردازد. انتخاب نمونه نماینده، آماده سازی نمونه، انتخاب کنترل های آزمایش و تهیه عصاره از موضوعات مطرح در این استاندارد هستند.
این استاندارد برای تعیین نحوه آماده سازی نمونه اهمیت دارد و به همین دلیل اطلاعات مربوط به ابعاد، شکل، جنس، تعداد و وضعیت محصول می تواند در اجرای صحیح آزمون موثر باشد. این نسخه در سال 2026 نیز تایید شده و یک اصلاحیه در سال 2025 برای آن منتشر شده است.
استاندارد ISO 10993-18
استاندارد ISO 10993-18:2020 به مشخصه یابی شیمیایی مواد سازنده تجهیزات پزشکی در چارچوب مدیریت ریسک می پردازد. اطلاعات مربوط به ترکیبات مواد اولیه، مواد افزودنی، مواد باقی مانده از فرآیند ساخت و مواد قابل استخراج یا آزادشونده می توانند در ارزیابی شیمیایی و زیستی محصول اهمیت داشته باشند.
این استاندارد در مواردی که مشخصه یابی شیمیایی برای ارزیابی ایمنی زیستی محصول لازم باشد، کاربرد دارد. نسخه 2020 ویرایش دوم آن است که در سال 2025 بازبینی و تایید شده و اصلاحیه اول آن نیز در سال 2022 منتشر شده است.
استانداردهای اختصاصی آزمون های زیست سازگاری
پس از بررسی اطلاعات محصول و تعیین آزمون های مورد نیاز، روش اجرای هر آزمون بر اساس استاندارد اختصاصی مربوطه انتخاب می شود. برای مثال:
-
ISO 10993-5 برای ارزیابی سمیت سلولی در شرایط آزمایشگاهی
-
ISO 10993-4 برای ارزیابی برهمکنش محصول با خون
-
ISO 10993-10 برای ارزیابی حساسیت زایی پوستی
-
ISO 10993-23 برای ارزیابی تحریک
-
ISO 10993-11 برای ارزیابی سمیت سیستمیک
-
ISO 10993-3 برای ارزیابی ژنوتوکسیسیته، سرطان زایی و سمیت تولید مثلی، متناسب با دامنه و هدف ارزیابی
تمام این آزمون ها برای همه محصولات پزشکی الزامی نیستند. انتخاب آزمون باید بر اساس ارزیابی ریسک، نوع و مدت تماس محصول با بدن، ویژگی های مواد سازنده و الزامات مرجع نظارتی انجام شود.
آیا برای انجام آزمون حتما باید مجوز تولید یا پروانه محصول ارائه شود؟
ضرورت ارائه مجوز تولید، پروانه محصول یا مدارک ثبت قانونی به نوع درخواست و فرآیند پذیرش نمونه در آزمایشگاه بستگی دارد. برای انجام برخی آزمون های تحقیقاتی، توسعه محصول یا کنترل کیفیت ممکن است اطلاعات فنی و نمونه کافی باشد؛ اما برای آزمون هایی که با هدف ارائه گزارش در پرونده فنی یا پیگیری فرآیند اخذ مجوز انجام می شوند، ممکن است مدارک تکمیلی و مستندات قانونی محصول نیز درخواست شود.
بنابراین، بهتر است پیش از ارسال نمونه، هدف آزمون و مرجع استفاده کننده از گزارش به آزمایشگاه اعلام شود. همچنین انجام آزمون در یک آزمایشگاه همکار غذا و دارو به تنهایی به معنای پذیرش خودکار گزارش برای هر کاربرد رگولاتوری نیست؛ دامنه مجوز آزمایشگاه، دامنه آزمون، روش مورد استفاده و الزامات مرجع پذیرنده باید بررسی شوند.
نحوه ثبت درخواست آزمون در سنجش ساناژن
برای ثبت درخواست آزمون در سنجش ساناژن، متقاضی می تواند ابتدا اطلاعات محصول شامل نام و کاربرد، جنس و ترکیبات سازنده، محل و مدت تماس با بدن و هدف انجام آزمون را ارسال کند. پس از بررسی اطلاعات، آزمون های قابل انجام، استانداردهای مرتبط، شرایط آماده سازی نمونه و مدارک تکمیلی مورد نیاز مشخص می شوند.
در صورت نیاز، پیش از دریافت نمونه درباره تعداد و مقدار نمونه، وضعیت استریل بودن، نحوه بسته بندی و شرایط ارسال هماهنگی انجام خواهد شد.
نتیجه برای تولید کنندگان تجهیزات پزشکی: پیش از ارسال نمونه، شناسنامه فنی محصول، ترکیبات سازنده، کاربرد مورد نظر، شماره بچ و هدف انجام آزمون را آماده کنید. این اطلاعات به انتخاب صحیح آزمون، کاهش رفت و برگشت های اداری و تهیه گزارش آزمایشگاهی متناسب با نیاز فنی و رگولاتوری کمک می کند.
برای دریافت مشاوره درباره مدارک لازم و انتخاب آزمون های زیست سازگاری و سمیت محصول خود، با کارشناسان سنجش ساناژن تماس بگیرید.
مشاوره و ثبت درخواست آزمون
جهت مشاوره انتخاب آزمون های مورد نیاز محصول و دریافت اطلاعات درباره نحوه ارسال نمونه، با کارشناسان سنجش ساناژن تماس بگیرید.
روشهای ارتباط با ما:
📱 پیامرسان بله: 989900100182+
📞 تماس تلفنی: 982191010809+
📧 ایمیل: ssanagene@gmail.com
دیدگاه خود را بنویسید