آزمون سیلر دندانپزشکی؛ 7 تست تخصصی مطابق استاندارد ISO 6876:2025

آزمون سیلر دندانپزشکی (Dental Root Canal Sealer Testing) مجموعه‌ای از ارزیابی‌های فیزیکی، عملکردی و زیستی است که برای بررسی کیفیت و ایمنی مواد سیل‌کننده کانال ریشه دندان انجام می‌شود. تولیدکنندگان و واردکنندگان سیلرهای اندودانتیکس برای کنترل کیفیت محصول، بررسی انطباق با استاندارد، تدوین پرونده فنی و پیگیری الزامات دریافت مجوز تجهیزات پزشکی به این آزمون‌ها نیاز دارند.

مهم‌ترین استاندارد بین‌المللی این محصول، ISO 6876:2025 با عنوان Dentistry — Endodontic Sealing Materials است. این استاندارد الزامات مربوط به جریان‌پذیری، زمان کار، زمان گیرش، ضخامت فیلم، حلالیت و ازهم‌پاشیدگی، رادیواپاسیتی و ویژگی‌های ظاهری مواد سیل‌کننده اندودانتیکس را مشخص می‌کند.

برای ارزیابی ایمنی زیستی نیز استاندارد ISO 7405:2025 و مجموعه ISO 10993 متناسب با ماهیت تماس و ارزیابی ریسک محصول مورد توجه قرار می‌گیرند.

آزمایشگاه سنجش ساناژن در زمینه ارزیابی کیفیت و ایمنی تجهیزات و مواد دندانپزشکی فعالیت می‌کند. تولیدکنندگان سیلر دندانپزشکی می‌توانند مشخصات فنی محصول و آزمون‌های موردنظر خود را برای بررسی امکان انجام آزمون و دریافت پیشنهاد آزمایشگاهی ارسال کنند.

سیلر دندانپزشکی چیست؟

سیلر دندانپزشکی یا Root Canal Sealer ماده‌ای است که برای آب‌بندی فضای کانال ریشه در فرایند درمان اندودانتیکس استفاده می‌شود.

در روش‌های متداول پرکردن کانال ریشه، سیلر همراه با موادی مانند گوتاپرکا به کار می‌رود تا به پرشدن فضاهای بین ماده پرکننده و دیواره کانال کمک کند.

بسته به نوع محصول، سیلر ممکن است به‌صورت خمیر تک‌جزئی، سیستم دوخمی یا پودر و مایع عرضه شود.

عملکرد این مواد به ترکیب شیمیایی، رفتار جریان‌پذیری، ویژگی‌های سخت‌شدن، پایداری پس از گیرش و زیست‌سازگاری وابسته است.

در تولید سیلر، پارامترهای زیر اهمیت ویژه‌ای دارند:

  • قابلیت جریان‌یافتن در شرایط تعیین‌شده
  • زمان کار مناسب برای استفاده
  • زمان گیرش متناسب با ادعای سازنده
  • تشکیل لایه نازک در فضای کانال
  • حلالیت و پایداری ماده پس از سخت‌شدن
  • قابلیت مشاهده در رادیوگرافی
  • ایمنی زیستی ترکیبات و مواد آزادشونده

آزمون سیلر دندانپزشکی کمک می‌کند این ویژگی‌ها به‌صورت کمی یا کیفی ارزیابی شوند.

انواع سیلر دندانپزشکی بر اساس ترکیب شیمیایی

۱. سیلر بیوسرامیکی و کلسیم‌سیلیکاتی (Bioceramic Sealer)

سیلرهای بیوسرامیکی یکی از گروه‌های مهم مواد اندودانتیکس هستند که ممکن است بر پایه ترکیبات کلسیم‌سیلیکاتی یا سایر مواد معدنی مناسب طراحی شوند.

برخی از این محصولات برای سخت‌شدن به حضور رطوبت نیاز دارند و به‌صورت خمیر آماده مصرف عرضه می‌شوند.

در ارزیابی آن‌ها، ویژگی‌های زیر می‌توانند اهمیت داشته باشند:

  • زمان گیرش در شرایط رطوبتی تعریف‌شده
  • جریان‌پذیری
  • حلالیت و پایداری پس از گیرش
  • رادیواپاسیتی
  • آزادسازی یون‌های مرتبط با فرمولاسیون
  • پاسخ سلولی و زیست‌سازگاری

اهمیت شرایط رطوبتی در این محصولات باعث می‌شود آماده‌سازی نمونه و کنترل شرایط آزمون با دقت انجام شود.

۲. سیلر رزینی اپوکسی (Epoxy Resin-Based Sealer)

سیلرهای رزینی ممکن است بر پایه سامانه‌های اپوکسی و سخت‌کننده‌های مرتبط ساخته شوند.

در این گروه، نسبت اختلاط اجزا و پیشرفت واکنش سخت‌شدن بر رفتار ماده اثر می‌گذارد.

آزمون‌های زمان کار، زمان گیرش، جریان‌پذیری، حلالیت، ضخامت فیلم و رادیواپاسیتی برای کنترل کیفیت این مواد اهمیت دارند.

در ارزیابی زیستی سیلر رزینی نیز ترکیبات آزادشونده از ماده تازه مخلوط‌شده و ماده سخت‌شده ممکن است نیازمند بررسی باشند.

۳. سیلر زینک اکساید اوژنول (Zinc Oxide Eugenol Sealer)

در این گروه، واکنش بین زینک اکساید و اوژنول یا اجزای مرتبط به تشکیل ماده سیل‌کننده کمک می‌کند.

رفتار سخت‌شدن، ترکیب مواد و ویژگی‌های محصول نهایی می‌توانند بر جریان‌پذیری، حلالیت و پاسخ زیستی تأثیر داشته باشند.

در آزمون‌های این گروه باید روش آماده‌سازی و نسبت اختلاط مطابق دستورالعمل سازنده کنترل شوند.

۴. سیلر کلسیم هیدروکساید و سایر سیلرهای پلیمری

برخی مواد سیل‌کننده کانال ریشه بر پایه هیدروکسید کلسیم، ترکیبات سیلیکونی یا سامانه‌های پلیمری دیگر تولید می‌شوند.

در این محصولات، برنامه آزمون باید بر اساس ویژگی‌های شیمیایی، شکل عرضه، روش سخت‌شدن و کاربرد موردنظر تعیین شود.

نکته مهم: دسته‌بندی سیلر به بیوسرامیکی، رزینی یا زینک‌اکساید اوژنول با طبقه‌بندی Type 1 و Type 2 در ISO 6876:2025 یکسان نیست. نوع استانداردی بر اساس کاربرد موردنظر تعیین می‌شود، نه صرفاً جنس ماده.

استاندارد ISO 6876:2025 و طبقه‌بندی سیلرهای اندودانتیکس

نسخه ۲۰۲۵ استاندارد ISO 6876، مواد سیل‌کننده اندودانتیکس را بر اساس کاربرد به دو گروه اصلی تقسیم می‌کند.

سیلر Type 1

این گروه مربوط به مواد سیل‌کننده مورد استفاده در پرکردن معمول کانال ریشه از مسیر تاج دندان (Orthograde Obturation) است.

این مواد معمولاً همراه با مواد پرکننده کانال ریشه استفاده می‌شوند.

برای Type 1، آزمون‌های جریان‌پذیری و ضخامت فیلم از الزامات عملکردی مهم هستند.

سیلر Type 2

این گروه شامل موادی است که برای سایر فرایندهای سیل‌کردن اندودانتیکس به کار می‌روند؛ از جمله:

  • ترمیم پرفوراسیون ریشه
  • پرکردن انتهای ریشه (Root-End Filling)
  • اپکسیفیکاسیون (Apexification)
  • برخی درمان‌های مرتبط با تحلیل داخلی یا خارجی ریشه

در این گروه، نیاز به جریان‌پذیری بالا یا تشکیل فیلم بسیار نازک مشابه سیلرهای معمول Type 1 وجود ندارد.

استاندارد ISO 6876:2025 برای Type 2 الزامات جریان‌پذیری، زمان کار و ضخامت فیلم را مانند Type 1 تعیین نکرده است.

اگرچه برخی مواد Type 2 ممکن است برای درمان پالپ زنده هم استفاده شوند، ISO 6876:2025 الزامات اختصاصی آن کاربرد را پوشش نمی‌دهد.

استانداردهای مرتبط با آزمون سیلر دندانپزشکی

استاندارد کاربرد
ISO 6876:2025 الزامات و روش‌های آزمون مواد سیل‌کننده اندودانتیکس
ISO 13116:2014 روش تعیین رادیواپاسیتی مواد دندانپزشکی
ISO 7405:2025 ارزیابی زیست‌سازگاری مواد و تجهیزات دندانپزشکی
ISO 10993-1:2025 ارزیابی ایمنی زیستی در چارچوب مدیریت ریسک
ISO 10993-5:2009 آزمون سمیت سلولی در شرایط آزمایشگاهی
ISO 10993-10:2021 ارزیابی حساسیت‌زایی پوستی
ISO 10993-23:2021 ارزیابی تحریک‌زایی
ISO 10993-18:2020 مشخصه‌یابی شیمیایی مواد تجهیزات پزشکی
ISO 14971:2019 مدیریت ریسک تجهیزات پزشکی
ISO 6877:2025 مواد پرکننده اندودانتیکس، مانند برخی مواد پرکننده کانال، که از سیلر متمایزند

استفاده از استاندارد باید بر اساس دامنه کاربرد محصول، نسخه معتبر و الزامات مرجع نظارتی انجام شود.

جدول معیارهای اصلی ISO 6876:2025

در جدول زیر مهم‌ترین حدود عملکردی برای دو گروه استانداردی سیلر خلاصه شده است.

پارامتر Type 1 Type 2
جریان‌پذیری حداقل 17 mm الزام تعیین نشده
زمان کار معیار مربوط به محصولات با زمان کار ادعایی حداکثر ۳۰ دقیقه الزام تعیین نشده
زمان گیرش مطابق زمان یا بازه اعلام‌شده سازنده مطابق زمان یا بازه اعلام‌شده سازنده
ضخامت فیلم حداکثر 50 µm الزام تعیین نشده
حلالیت و ازهم‌پاشیدگی حداکثر 3٪ جرمی حداکثر 3٪ جرمی
رادیواپاسیتی حداقل معادل 3 mm آلومینیوم حداقل معادل 3 mm آلومینیوم
ویژگی ظاهری ظاهر یکنواخت و بدون مواد خارجی نامطلوب ظاهر یکنواخت و بدون مواد خارجی نامطلوب

این حدود باید بر اساس روش نمونه‌سازی، شرایط آزمایش و قواعد پذیرش استاندارد تفسیر شوند.

7 گروه آزمون سیلر دندانپزشکی برای کنترل کیفیت

۱. آزمون جریان‌پذیری سیلر (Flow Test)

آزمون جریان‌پذیری از مهم‌ترین آزمون‌های فیزیکی سیلر معمول کانال ریشه است.

این آزمون رفتار پخش‌شدن ماده تازه آماده‌شده را تحت شرایط کنترل‌شده اندازه‌گیری می‌کند.

در روش استاندارد، حجم یا جرم مشخصی از ماده بین سطوح آزمون قرار می‌گیرد و پس از اعمال شرایط تعریف‌شده، قطر پخش‌شدن اندازه‌گیری می‌شود.

طبق ISO 6876:2025، جریان‌پذیری سیلر Type 1 باید حداقل ۱۷ میلی‌متر باشد.

نتیجه آزمون می‌تواند تحت تأثیر عوامل زیر قرار گیرد:

  • ویسکوزیته فرمولاسیون
  • مقدار و اندازه ذرات پرکننده
  • نسبت اختلاط اجزا
  • دمای آزمون
  • زمان سپری‌شده پس از اختلاط
  • شرایط فعال‌سازی ماده

برای سیلرهای Type 2 این استاندارد حداقل جریان‌پذیری مشابه Type 1 تعیین نکرده است.

۲. آزمون زمان کار سیلر (Working Time Test)

زمان کار به بازه‌ای گفته می‌شود که پس از اختلاط یا خروج ماده از بسته، امکان استفاده مناسب از آن بدون اختلال نامطلوب در خواص وجود دارد.

زمان کار برای کنترل قابلیت استفاده سیلر در شرایط بالینی اهمیت دارد.

در ISO 6876:2025 برای سیلرهای Type 1 که سازنده زمان کار آن‌ها را حداکثر ۳۰ دقیقه اعلام می‌کند، آزمون زمان کار بر اساس ارزیابی جریان‌پذیری در زمان تعیین‌شده انجام می‌شود.

در این شرایط، معیار قطر پخش‌شدن حداقل ۱۷ میلی‌متر مطرح است.

برای سیلرهای Type 1 با زمان کار اعلام‌شده بیش از ۳۰ دقیقه، این آزمون طبق استاندارد الزام نشده است.

تفاوت زمان کار و زمان گیرش: زمان کار نشان‌دهنده بازه قابل استفاده بودن ماده است؛ درحالی‌که زمان گیرش به رسیدن ماده به وضعیت سخت‌شدن تعریف‌شده مربوط می‌شود.

۳. آزمون زمان گیرش سیلر (Setting Time Test)

زمان گیرش یکی از آزمون‌های مهم در ارزیابی سیلرهای رزینی، بیوسرامیکی و سایر مواد اندودانتیکس است.

این آزمون نشان می‌دهد که ماده در شرایط استاندارد چه مدت برای رسیدن به وضعیت گیرش تعریف‌شده نیاز دارد.

در ISO 6876:2025، روش تعیین زمان گیرش با استفاده از تجهیزات و شرایط مشخص، از جمله دستگاه Gillmore، تعریف شده است.

برای سیلرهای Type 1 و Type 2، نتیجه باید با مقدار یا محدوده زمانی اعلام‌شده توسط سازنده مطابقت داشته باشد.

برای مثال، اگر سازنده زمان گیرش را به‌صورت یک بازه اعلام کند، نتیجه آزمون باید در محدوده ادعاشده قرار گیرد.

در سیلرهای وابسته به رطوبت، آماده‌سازی نمونه و شرایط رطوبتی باید به‌صورت ویژه کنترل شوند.

اهمیت برای تولیدکننده: تغییر در فرمولاسیون، کیفیت مواد اولیه یا شرایط بسته‌بندی ممکن است زمان گیرش محصول را تغییر دهد.

۴. آزمون ضخامت فیلم سیلر دندانپزشکی (Film Thickness Test)

آزمون ضخامت فیلم برای بررسی توانایی سیلر Type 1 در ایجاد یک لایه نازک تحت شرایط استاندارد انجام می‌شود.

در این روش، ماده بین سطوح آزمون قرار می‌گیرد و پس از اعمال بار و شرایط مشخص، ضخامت حاصل اندازه‌گیری می‌شود.

طبق ISO 6876:2025، حداکثر ضخامت فیلم سیلر Type 1 برابر با ۵۰ میکرومتر است.

ضخامت فیلم ممکن است به ویسکوزیته، اندازه ذرات، نوع پرکننده و پیشرفت واکنش سخت‌شدن وابسته باشد.

این آزمون برای کنترل کیفیت فرمولاسیون و مقایسه بچ‌های تولیدی کاربرد دارد.

توجه شود که الزام ضخامت فیلم ۵۰ میکرومتر در جدول عملکردی ISO 6876:2025 برای Type 2 تعیین نشده است.

۵. آزمون حلالیت و ازهم‌پاشیدگی سیلر (Solubility and Disintegration Test)

حلالیت و ازهم‌پاشیدگی ماده سخت‌شده از پارامترهای مهم ارزیابی پایداری سیلر هستند.

در این آزمون، نمونه پس از آماده‌سازی و گیرش، طبق روش استاندارد در شرایط تعیین‌شده بررسی می‌شود تا کاهش جرم و وضعیت یکپارچگی آن مشخص شود.

بر اساس ISO 6876:2025، حداکثر حلالیت و ازهم‌پاشیدگی مجاز برای سیلرهای Type 1 و Type 2 برابر با ۳ درصد جرمی است.

همچنین ماده نباید پس از آزمون نشانه قابل مشاهده‌ای از ازهم‌پاشیدگی نامطلوب داشته باشد.

در سیلرهای بیوسرامیکی، به دلیل ماهیت مواد و امکان تبادل یونی با محیط، انتخاب روش صحیح و تفسیر نتیجه اهمیت ویژه‌ای دارد.

آزمون حلالیت به‌تنهایی اثبات‌کننده پایداری بلندمدت سیلر در تمام شرایط بالینی نیست، اما اطلاعات مفیدی درباره عملکرد فیزیکی ماده فراهم می‌کند.

۶. آزمون رادیواپاسیتی سیلر دندانپزشکی (Radiopacity Test)

رادیواپاسیتی یا رادیواپسیته به قابلیت مشاهده ماده در تصویر رادیوگرافی مربوط است.

سیلر باید از میزان رادیواپاسیتی کافی برخوردار باشد تا در شرایط تصویربرداری قابل ارزیابی باشد.

استاندارد ISO 6876:2025 حداقل رادیواپاسیتی را برای مواد Type 1 و Type 2 تعیین می‌کند.

حداقل مقدار قابل قبول، معادل ۳ میلی‌متر آلومینیوم (3 mm Al) است.

برای اندازه‌گیری این ویژگی، استاندارد ISO 13116:2014 روش ارزیابی رادیواپاسیتی مواد دندانپزشکی را با استفاده از مرجع آلومینیومی معرفی می‌کند.

در آزمون رادیواپاسیتی، نتیجه به شکل معادل ضخامت آلومینیوم گزارش می‌شود.

نوع و مقدار مواد رادیواپک مانند ترکیبات زیرکونیوم یا سایر افزودنی‌های مناسب می‌تواند بر نتیجه تأثیر داشته باشد.

برای تولیدکننده، این آزمون در بررسی ثبات فرمولاسیون و کیفیت مواد اولیه اهمیت دارد.

۷. آزمون زیست‌سازگاری سیلر دندانپزشکی (Biocompatibility Testing)

ارزیابی زیست‌سازگاری یکی از بخش‌های مهم بررسی ایمنی مواد سیل‌کننده کانال ریشه است.

با توجه به کاربرد محصول، مواد یا ترکیبات آزادشونده ممکن است با بافت‌های اطراف ریشه تماس پیدا کنند.

ISO 7405:2025 و ISO 10993-1:2025 چارچوب مناسبی برای ارزیابی خطرات زیستی بر اساس کاربرد، نوع تماس و اطلاعات موجود فراهم می‌کنند.

آزمون سمیت سلولی سیلر مطابق ISO 10993-5

آزمون سمیت سلولی (Cytotoxicity Test) به بررسی اثرات احتمالی مواد یا عصاره سیلر بر سلول‌های کشت‌شده کمک می‌کند.

در ارزیابی سیلر، حالت تازه آماده‌شده و حالت سخت‌شده می‌توانند از نظر ترکیبات آزادشونده رفتار متفاوتی داشته باشند.

بنابراین، انتخاب وضعیت نمونه و شرایط استخراج باید با توجه به هدف آزمون و برنامه ارزیابی زیستی انجام شود.

آزمون MTT یکی از روش‌های کمی متداول برای بررسی زنده‌مانی سلولی است.

برای آشنایی با این خدمت، صفحه آزمون سمیت سلولی MTT در سنجش ساناژن را مطالعه کنید.

آزمون تحریک‌زایی و حساسیت‌زایی

با توجه به ترکیب شیمیایی سیلر، خطرات مرتبط با تحریک بافتی یا حساسیت‌زایی ممکن است نیازمند ارزیابی باشند.

انتخاب روش آزمون باید با توجه به نوع تماس واقعی و ارزیابی ریسک انجام شود.

خدمات مرتبط آزمایشگاه:

آزمون تحریک‌زایی مخاط دهان

آزمون حساسیت‌زایی پوستی GPMT

این آزمون‌ها فقط در صورت تناسب با خطر و مسیر مواجهه محصول انتخاب می‌شوند و الزام یکسانی برای همه سیلرها ندارند.

بررسی سمیت سلولی سد دنتین

آزمون سد دنتین یک روش تخصصی برای بررسی پاسخ سلولی در شرایط شبیه‌سازی‌شده حضور سد دنتینی است.

این روش ممکن است برای برخی مواد دندانپزشکی کاربرد داشته باشد؛ اما نباید به‌عنوان آزمون الزامی و عمومی تمام سیلرهای کانال ریشه معرفی شود.

آشنایی با آزمون سمیت سلولی سد دنتین

نکته مهم: انجام آزمون سمیت سلولی یا دریافت نتیجه غیرسمی به‌تنهایی به معنای اثبات کامل زیست‌سازگاری، ایمنی بالینی یا اثربخشی سیلر نیست.

آزمون‌های تکمیلی سیلر: pH، آزادسازی یون، فعالیت ضدمیکروبی و پایداری

علاوه بر آزمون‌های اصلی ISO 6876:2025، تولیدکنندگان ممکن است برای توسعه محصول یا پشتیبانی از ادعاهای اختصاصی به ارزیابی‌های دیگری نیاز داشته باشند.

آزمون pH سیلر

در سیلرهای دارای ترکیبات قلیایی، بررسی pH محیط تماس ممکن است برای شناخت رفتار شیمیایی و مطالعات توسعه محصول مفید باشد.

بااین‌حال، آزمون pH به‌عنوان یکی از هفت گروه اصلی معرفی‌شده در این مقاله، الزام مستقیم عمومی ISO 6876:2025 نیست.

آزمون آزادسازی یون کلسیم

برای برخی سیلرهای کلسیم‌سیلیکاتی، بررسی آزادسازی یون‌های کلسیم ممکن است در مطالعات مشخصه‌یابی یا توسعه فرمولاسیون کاربرد داشته باشد.

نتیجه این آزمون باید با روش معتبر و شرایط آزمایش تعریف‌شده تفسیر شود.

آزمون فعالیت ضدمیکروبی

برخی سازندگان سیلرهای اندودانتیکس ادعای فعالیت ضدمیکروبی دارند.

برای پشتیبانی از چنین ادعایی ممکن است انجام آزمون‌های ضدمیکروبی با روش مناسب ضروری باشد.

آزمون‌های عمومی انتشار روی آگار، به‌تنهایی و بدون بررسی محدودیت‌های روش، اثبات‌کننده اثربخشی بالینی یک سیلر نیستند.

آزمون چسبندگی و استحکام اتصال به عاج

بررسی اتصال سیلر به ساختار عاج ممکن است در مطالعات مقایسه‌ای یا تحقیق و توسعه انجام شود.

آزمون‌های Push-Out Bond Strength و سایر روش‌های مکانیکی در مقالات تحقیقاتی استفاده می‌شوند، اما نباید بدون بررسی الزامات مربوط، به‌عنوان آزمون‌های اجباری ISO 6876 معرفی شوند.

آزمون پایداری محصول و بسته‌بندی

شرایط بسته‌بندی، نگهداری و تاریخ انقضا می‌توانند بر ویژگی‌های سیلر اثر بگذارند.

در محصولات حساس به رطوبت یا دارای اجزای واکنش‌پذیر، ارزیابی تغییرات ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی در طول نگهداری اهمیت دارد.

انتخاب آزمون پایداری باید با توجه به فرمولاسیون و ادعای عمر قفسه‌ای محصول انجام شود.

تفاوت ISO 6876:2025 با ISO 6876:2012 چیست؟

یکی از مهم‌ترین موضوعات برای تولیدکنندگان، تغییر استاندارد مرجع این محصول است.

نسخه ۲۰۱۲ عمدتاً بر مواد سیل‌کننده کانال ریشه تمرکز داشت، اما نسخه ۲۰۲۵ دامنه را گسترش داده و مواد سیل‌کننده سایر کاربردهای اندودانتیکس را نیز شامل می‌شود.

مهم‌ترین تغییرات عبارت‌اند از:

  • تعریف دو گروه Type 1 و Type 2 بر اساس کاربرد
  • توسعه دامنه به برخی مواد ترمیم پرفوراسیون و پرکردن انتهای ریشه
  • بازنگری و شفاف‌سازی تعدادی از روش‌های آزمون
  • تغییر برخی جزئیات مربوط به آماده‌سازی نمونه
  • ارجاع به ISO 13116 برای تعیین رادیواپاسیتی

بنابراین برای یک محصول جدید، تولیدکننده باید ابتدا بررسی کند که استاندارد مرجع مورد درخواست مرجع نظارتی و پرونده فنی با آخرین نسخه منتشرشده مطابقت دارد یا خیر.

تفاوت سیلر کانال ریشه، گوتاپرکا و سیلانت دندان چیست؟

اصطلاح «سیلر دندانپزشکی» گاهی با دیگر مواد دندانپزشکی اشتباه گرفته می‌شود.

محصول کاربرد استاندارد اصلی مرتبط
سیلر کانال ریشه آب‌بندی فضای کانال ریشه ISO 6876:2025
مواد پرکننده اندودانتیکس پرکردن کانال ریشه به شکل ماده پرکننده ISO 6877:2025
سیلانت شیار دندان پوشاندن شیارها و فرورفتگی‌های سطح دندان ISO 6874:2015

در نتیجه آزمون سیلر دندانپزشکی مطابق ISO 6876 نباید با آزمون سیلانت شیار دندان یا مواد پرکننده کانال ریشه یکسان تلقی شود.

آیا برای سیلر دندانپزشکی آزمون استریلیتی لازم است؟

استاندارد ISO 6876:2025 صراحتاً الزامات یا روش‌های آزمون استریلیتی را تعیین نمی‌کند.

این موضوع به معنای بی‌اهمیت بودن کنترل میکروبی محصول نیست.

نیاز به آزمون‌های میکروبی، کنترل آلودگی یا اعتبارسنجی استریل‌سازی باید بر اساس کاربرد موردنظر، ادعاهای سازنده، وضعیت عرضه و الزامات مقرراتی بررسی شود.

برای محصولات دارای ادعای استریل، الزامات مرتبط با فرایند استریل‌سازی و بسته‌بندی باید به‌صورت مستقل تعیین شوند.

آزمون بایوبردن و آزمون استریلیتی جایگزین یکدیگر نیستند.

آزمون سیلر دندانپزشکی برای دریافت مجوز تجهیزات پزشکی

تولیدکنندگان و واردکنندگان سیلرهای اندودانتیکس برای تهیه پرونده فنی و بررسی الزامات دریافت مجوز باید نوع محصول، کاربرد موردنظر و استانداردهای قابل اعمال را مشخص کنند.

مدارک موردنیاز ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  1. مشخصات فنی و ترکیب مواد اولیه
  2. تعیین Type 1 یا Type 2 بر اساس ISO 6876:2025
  3. گزارش آزمون‌های فیزیکی و عملکردی مربوط
  4. مدارک ارزیابی زیست‌سازگاری بر اساس ریسک
  5. اطلاعات مربوط به مواد قابل استخراج یا آزادشونده، در صورت نیاز
  6. مستندات مدیریت ریسک
  7. مشخصات بسته‌بندی و شرایط نگهداری
  8. داده‌های پایداری و عمر قفسه‌ای
  9. دستورالعمل آماده‌سازی و استفاده
  10. اطلاعات ردیابی محصول و کنترل کیفیت بچ‌ها

الزامات نهایی بر اساس طبقه‌بندی محصول، مقررات جاری تجهیزات پزشکی و تصمیم مرجع نظارتی تعیین می‌شوند.

انجام تمام آزمون‌های معرفی‌شده برای هر سیلر الزامی نیست و دریافت گزارش آزمایشگاهی به‌تنهایی تضمین‌کننده صدور مجوز نخواهد بود.

چه تعداد نمونه برای آزمون سیلر دندانپزشکی لازم است؟

تعداد نمونه موردنیاز به نوع سیلر، شکل عرضه و آزمون‌های انتخاب‌شده بستگی دارد.

برای مثال، مقدار نمونه موردنیاز آزمون جریان‌پذیری ممکن است با میزان ماده لازم برای آزمون حلالیت، رادیواپاسیتی یا سمیت سلولی متفاوت باشد.

تولیدکننده بهتر است پیش از ارسال نمونه اطلاعات زیر را آماده کند:

  • نام محصول و کد فنی
  • نوع سیلر و ترکیب شیمیایی
  • کاربرد موردنظر و طبقه‌بندی Type 1 یا Type 2
  • شکل عرضه: سرنگ، تیوب، دوخمی یا پودر و مایع
  • دستورالعمل اختلاط و آماده‌سازی
  • زمان کار و زمان گیرش ادعاشده
  • شرایط لازم برای سخت‌شدن
  • شماره بچ، تاریخ تولید و تاریخ انقضا
  • شرایط بسته‌بندی و نگهداری
  • فهرست آزمون‌های موردنظر
  • گزارش‌های قبلی، در صورت وجود

تعداد نمونه و شرایط پذیرش باید پیش از ارسال، توسط آزمایشگاه تأیید شود.

خدمات آزمایشگاه سنجش ساناژن برای تولیدکنندگان سیلر دندانپزشکی

آزمایشگاه سنجش ساناژن در زمینه ارزیابی کیفیت، ایمنی و زیست‌سازگاری تجهیزات پزشکی و مواد دندانپزشکی فعالیت می‌کند.

خدمات مرتبط معرفی‌شده در این مجموعه شامل آزمون سمیت سلولی MTT، ارزیابی تحریک‌زایی، حساسیت‌زایی و روش‌های تخصصی زیست‌سازگاری است.

تولیدکنندگان سیلر بیوسرامیکی، سیلر رزینی و سایر مواد اندودانتیکس می‌توانند مشخصات فنی و استاندارد موردنظر خود را برای بررسی امکان اجرای آزمون ارسال کنند.

قابلیت انجام آزمون‌های اختصاصی ISO 6876:2025، از جمله جریان‌پذیری، ضخامت فیلم، رادیواپاسیتی، زمان گیرش و حلالیت باید پیش از ثبت سفارش توسط واحد فنی آزمایشگاه بررسی و تأیید شود.

پرسش‌های متداول درباره آزمون سیلر دندانپزشکی

استاندارد اصلی سیلر دندانپزشکی چیست؟

استاندارد ISO 6876:2025 با عنوان Dentistry — Endodontic Sealing Materials مرجع اختصاصی الزامات و آزمون‌های مواد سیل‌کننده اندودانتیکس است و جایگزین ویرایش ۲۰۱۲ شده است.

برای سیلر کانال ریشه چه آزمون‌هایی لازم است؟

آزمون‌های مرتبط ممکن است شامل جریان‌پذیری، زمان کار، زمان گیرش، ضخامت فیلم، حلالیت و ازهم‌پاشیدگی، رادیواپاسیتی و ارزیابی زیست‌سازگاری باشند. انتخاب آن‌ها به نوع محصول و کاربرد بستگی دارد.

حداقل جریان‌پذیری سیلر طبق ISO 6876 چقدر است؟

برای سیلرهای Type 1، حداقل قطر جریان‌پذیری در آزمون استاندارد ۱۷ میلی‌متر است. این الزام به‌صورت یکسان برای Type 2 تعیین نشده است.

حداکثر ضخامت فیلم سیلر چقدر است؟

حداکثر ضخامت فیلم برای سیلر Type 1 در ISO 6876:2025 برابر با ۵۰ میکرومتر است.

میزان حلالیت مجاز سیلر دندانپزشکی چقدر است؟

برای Type 1 و Type 2، حداکثر مقدار حلالیت و ازهم‌پاشیدگی در آزمون مربوط ۳ درصد جرمی است.

حداقل رادیواپاسیتی سیلر کانال ریشه چقدر است؟

حداقل رادیواپاسیتی در ISO 6876:2025 معادل ۳ میلی‌متر آلومینیوم تعیین شده است.

آیا سیلر بیوسرامیکی به آزمون MTT نیاز دارد؟

ارزیابی خطر سمیت سلولی ممکن است برای مواد بیوسرامیکی مطرح شود، اما لزوم انجام آزمون MTT باید بر اساس اطلاعات مواد، نوع تماس و برنامه ارزیابی زیستی تعیین شود.

آیا سیلر Type 1 و Type 2 آزمون یکسان دارند؟

خیر. برخی الزامات مانند رادیواپاسیتی، زمان گیرش و حلالیت برای هر دو گروه مطرح‌اند؛ اما جریان‌پذیری و ضخامت فیلم در ISO 6876:2025 الزامات اختصاصی Type 1 هستند.

آیا استاندارد ISO 6876 شامل آزمون استریلیتی است؟

خیر. نسخه ۲۰۲۵ این استاندارد الزامات یا روش‌های اختصاصی آزمون استریلیتی را تعیین نمی‌کند. کنترل میکروبی و استریل‌سازی باید بر اساس مقررات و ویژگی‌های محصول بررسی شوند.

هزینه آزمون سیلر دندانپزشکی چقدر است؟

هزینه به نوع سیلر، روش آزمون، تعداد نمونه، شرایط آماده‌سازی و دامنه ارزیابی بستگی دارد. برای دریافت پیشنهاد دقیق، لازم است اطلاعات محصول بررسی شود.

برای آزمایش سیلر دندانپزشکی به کجا مراجعه کنیم؟

تولیدکننده باید آزمایشگاهی با توانایی فنی و دامنه خدمات مرتبط با آزمون موردنظر انتخاب کند. برای بررسی امکان انجام آزمون‌های مربوط به سیلر می‌توانید با سنجش ساناژن تماس بگیرید.

ثبت درخواست آزمون سیلر دندانپزشکی در سنجش ساناژن

اگر تولیدکننده یا واردکننده سیلر دندانپزشکی هستید و برای کنترل کیفیت، بررسی استاندارد ISO 6876:2025، ارزیابی زیست‌سازگاری یا تکمیل پرونده فنی محصول به خدمات آزمایشگاهی نیاز دارید، درخواست خود را برای بررسی ارسال کنید.

پس از دریافت اطلاعات محصول، امکان انجام آزمون، شرایط پذیرش، تعداد نمونه و هزینه خدمات بررسی خواهد شد.

راه‌های ارتباطی آزمایشگاه سنجش ساناژن

ثبت درخواست خدمات آزمایشگاهی

تماس با آزمایشگاه سنجش ساناژن

سنجش ساناژن؛ همراه تولیدکنندگان تجهیزات پزشکی و مواد دندانپزشکی در ارزیابی کیفیت، ایمنی و زیست‌سازگاری محصولات سلامت.


منابع رسمی و استانداردهای مرجع

  1. ISO 6876:2025 — Dentistry — Endodontic Sealing Materials
  2. ISO 6876:2012 — Root Canal Sealing Materials — Withdrawn Edition
  3. ISO 13116:2014 — Test Method for Determining Radio-opacity of Materials
  4. ISO 7405:2025 — Evaluation of Biocompatibility of Medical Devices Used in Dentistry
  5. ISO 10993-1:2025 — Biological Evaluation of Medical Devices
  6. ISO 10993-5:2009 — Tests for In Vitro Cytotoxicity
  7. ISO 14971:2019 — Application of Risk Management to Medical Devices
  8. ISO 6877:2025 — Endodontic Obturating Materials
  9. ISO 6874:2015 — Polymer-based Pit and Fissure Sealants

فهرست مطالب