آزمون کاغذ و مقوا؛ 7 گروه تست تخصصی، استانداردهای ISO و الزامات کنترل کیفیت
آزمون کاغذ و مقوا (Paper and Board Testing) مجموعهای از ارزیابیهای فیزیکی، مکانیکی، شیمیایی و در صورت نیاز میکروبیولوژیکی است که با هدف بررسی کیفیت، ایمنی و عملکرد انواع کاغذ، مقوا و محصولات بستهبندی سلولزی انجام میشود. تولیدکنندگان کاغذ و مقوا، کارخانههای کارتنسازی، شرکتهای چاپ و بستهبندی و تولیدکنندگان بستهبندی مواد غذایی برای کنترل کیفیت مواد اولیه، بررسی انطباق با استاندارد و تهیه مستندات فنی به این آزمونها نیاز دارند.
مهمترین آزمونهای این حوزه شامل تعیین گرماژ مطابق ISO 536، اندازهگیری ضخامت مطابق ISO 534، آزمون جذب آب کاب مطابق ISO 535، مقاومت کششی مطابق ISO 1924-2، مقاومت ترکیدن مطابق ISO 2758 و ISO 2759 و مقاومت فشاری لبهای کارتن مطابق ISO 3037 هستند.
برای کاغذ و مقوایی که در تماس مستقیم یا غیرمستقیم با مواد غذایی قرار میگیرند، بررسی مهاجرت ترکیبات شیمیایی و ارزیابی ایمنی مواد تشکیلدهنده نیز ممکن است بر اساس کاربرد محصول و مقررات مربوط ضروری باشد.
آزمایشگاه سنجش ساناژن در حوزه ارزیابی کیفیت و ایمنی محصولات سلامت، مواد غذایی و بستهبندی فعالیت میکند. تولیدکنندگان و واردکنندگان کاغذ و مقوا میتوانند مشخصات فنی محصول و آزمونهای موردنظر خود را برای بررسی امکان اجرا و دریافت پیشنهاد خدمات آزمایشگاهی ارسال کنند.
کاغذ و مقوا چیست و چه کاربردهایی دارد؟
کاغذ و مقوا فرآوردههایی عمدتاً سلولزی هستند که از الیاف گیاهی، خمیر کاغذ یا الیاف بازیافتی همراه با افزودنیهای متناسب با کاربرد تولید میشوند.
تفاوت این محصولات صرفاً به گرماژ یا ضخامت محدود نیست؛ ساختار، تعداد لایهها، ویژگیهای مکانیکی و کاربرد موردنظر نیز در طبقهبندی آنها اهمیت دارد.
مهمترین کاربردهای صنعتی عبارتاند از:
- کاغذ چاپ و تحریر
- کاغذ کرافت و کاغذ بستهبندی
- مقوای پشت طوسی و پشت سفید
- مقوای ایندربرد و جعبههای مقوایی
- مقوای مورد استفاده برای بستهبندی مواد غذایی
- کاغذ و مقوای روکشدار
- کاغذ فلوتینگ و لاینر
- کارتن موجدار و جعبههای حملونقل
- بستهبندیهای کاغذی محصولات آرایشی، دارویی و تجهیزات پزشکی
انتخاب نوع کاغذ به ویژگیهایی مانند مقاومت کششی، میزان جذب رطوبت، قابلیت چاپ، مقاومت در برابر فشار و ویژگیهای ایمنی مرتبط با کاربرد آن وابسته است.
آزمون کاغذ و مقوا امکان بررسی کمی این مشخصات را فراهم میکند و به تولیدکنندگان کمک میکند تغییرات کیفیت میان بچهای مختلف تولید را شناسایی کنند.
انواع کاغذ و مقوا و تفاوت آزمونهای آنها
۱. کاغذ چاپ و تحریر
کاغذ چاپ و تحریر باید ویژگیهای مناسبی از نظر گرماژ، ضخامت، روشنی، کدری، صافی سطح و عملکرد در فرایند چاپ داشته باشد.
برای این محصولات، آزمونهای ISO 536، ISO 534، ISO 2470-1 و ISO 2471 از مراجع مهم هستند.
۲. کاغذ کرافت و بستهبندی
در کاغذ کرافت، مقاومت مکانیکی و رفتار محصول در برابر نیروهای کششی و پارگی اهمیت دارد.
آزمون مقاومت کششی، مقاومت پارگی، گرماژ و جذب آب از ارزیابیهای مهم این گروه هستند.
۳. مقوای جعبهسازی
مقوای مورد استفاده برای جعبههای آرایشی، دارویی و مصرفی باید ویژگیهای مناسبی از نظر ضخامت، صلبیت، قابلیت چاپ، مقاومت در برابر ترکیدن و رفتار هنگام تاخوردن داشته باشد.
انتخاب آزمون به نوع مقوا، ساختار لایهای و طراحی جعبه بستگی دارد.
۴. مقوای بستهبندی مواد غذایی
در این گروه، علاوه بر مشخصات فیزیکی، ایمنی ترکیبات شیمیایی اهمیت ویژهای دارد.
برای نمونه، در مقوای مورد استفاده برای جعبه پیتزا، ظروف مقوایی، بستهبندی شیرینی و سایر محصولات غذایی، احتمال انتقال ترکیبات از مواد بستهبندی به غذا باید بر اساس نوع تماس بررسی شود.
۵. کارتن موجدار (Corrugated Fibreboard)
کارتن موجدار معمولاً از لایههای صاف و لایه موجدار میانی تشکیل میشود.
در این محصولات، مقاومت فشاری لبهای (ECT)، مقاومت فشاری تخت (FCT)، مقاومت ترکیدن و مقاومت جعبه در برابر چیدمان از موضوعات مهم کنترل کیفیت هستند.
استانداردهای آزمون کاغذ و مقوا
| استاندارد | عنوان آزمون |
|---|---|
| ISO 536:2019 | تعیین گرماژ کاغذ و مقوا |
| ISO 534:2011 | تعیین ضخامت، چگالی و حجم ویژه |
| ISO 535:2023 | تعیین جذب آب به روش Cobb |
| ISO 1924-2:2008 | تعیین ویژگیهای کششی |
| ISO 1974:2012 | تعیین مقاومت پارگی به روش Elmendorf |
| ISO 2758:2014 | تعیین مقاومت ترکیدن کاغذ |
| ISO 2759:2014 | تعیین مقاومت ترکیدن مقوا |
| ISO 3037:2022 | تعیین مقاومت فشاری لبهای کارتن موجدار |
| ISO 3035:2025 | تعیین مقاومت فشاری تخت کارتن موجدار |
| ISO 12048:1994 | آزمون فشار و چیدمان بستههای حملونقل پرشده |
| ISO 2470-1:2016 | تعیین روشنی کاغذ و مقوا |
| ISO 2471:2008 | تعیین کدری |
| ISO 6588-1:2021 | تعیین pH عصاره آبی به روش استخراج سرد |
| ISO 5636-5:2013 | تعیین نفوذپذیری هوا به روش Gurley |
| ISO 187:2022 | شرایط استاندارد آمادهسازی و آزمون |
| ISO 186:2002 | نمونهبرداری برای بررسی کیفیت متوسط بچ |
نکته مهم: استانداردهای جدول، روش اندازهگیری ویژگیهای مشخص را ارائه میکنند. برای اعلام قبولی یا رد محصول، علاوه بر نتیجه آزمون باید حدود پذیرش مندرج در استاندارد اختصاصی محصول، مشخصات فنی قرارداد یا مقررات مربوط نیز تعیین شده باشد.
7 گروه آزمون کاغذ و مقوا برای کنترل کیفیت
۱. آزمون گرماژ، ضخامت و چگالی کاغذ و مقوا
یکی از نخستین مراحل کنترل کیفیت، اندازهگیری ویژگیهای پایه فیزیکی محصول است.
آزمون گرماژ کاغذ مطابق ISO 536:2019
گرماژ (Grammage) به جرم کاغذ یا مقوا در واحد سطح گفته میشود.
نتیجه معمولاً با واحد گرم بر متر مربع (g/m² یا GSM) گزارش میشود.
برای تعیین گرماژ، قطعات نمونه با مساحت مشخص تهیه شده و جرم آنها با ترازوی مناسب اندازهگیری میشود.
رابطه محاسبه گرماژ بهصورت زیر است:
گرماژ (g/m²) = جرم نمونه (g) ÷ مساحت نمونه (m²)
بهعنوان مثال، اگر یک قطعه کاغذ با مساحت ۰٫۰۱ متر مربع جرمی برابر با ۲ گرم داشته باشد، گرماژ آن ۲۰۰ گرم بر متر مربع خواهد بود.
این پارامتر برای کنترل مصرف مواد اولیه، یکنواختی تولید و بررسی انطباق با مشخصات تجاری محصول اهمیت دارد.
آزمون ضخامت کاغذ مطابق ISO 534:2011
ضخامت یکی دیگر از ویژگیهای مهم کاغذ و مقوا است.
در این آزمون، ضخامت نمونه تحت شرایط اندازهگیری تعریفشده و با ابزار مناسب تعیین میشود.
نتیجه میتواند با واحد میکرومتر (µm) یا میلیمتر گزارش شود.
در استاندارد ISO 534، روشهایی برای اندازهگیری ضخامت، چگالی و حجم ویژه کاغذ و مقوا تعریف شده است.
چرا گرماژ و ضخامت هر دو مهم هستند؟
دو محصول با گرماژ یکسان ممکن است ضخامت متفاوتی داشته باشند.
این تفاوت میتواند به ساختار الیاف، میزان فشردگی، ترکیب مواد و فرایند تولید مربوط باشد.
برای مثال، دو مقوا با گرماژ ۲۵۰ گرم بر متر مربع الزاماً سختی، ضخامت یا مقاومت مکانیکی یکسانی ندارند.
بنابراین آزمون گرماژ و ضخامت باید در کنار سایر ویژگیهای مرتبط تفسیر شود.
۲. آزمون مقاومت کششی، پارگی و ترکیدن کاغذ و مقوا
مقاومت مکانیکی از مهمترین معیارهای عملکردی کاغذ و مقوا محسوب میشود.
این ویژگی در فرایند چاپ، تبدیل، بستهبندی و حملونقل اهمیت دارد.
آزمون مقاومت کششی مطابق ISO 1924-2
آزمون مقاومت کششی (Tensile Strength Test) برای اندازهگیری مقاومت کاغذ در برابر نیروی کششی انجام میشود.
در روش ISO 1924-2:2008، نمونه با دستگاه آزمون کشش و نرخ افزایش طول ثابت بررسی میشود.
پارامترهای مرتبط شامل موارد زیر هستند:
- مقاومت کششی
- افزایش طول هنگام شکست
- جذب انرژی کششی
- تغییر رفتار در جهت ماشین و جهت عرضی کاغذ
در بسیاری از کاغذها، خواص مکانیکی در جهت ماشین (MD) و جهت عرضی (CD) یکسان نیستند.
بنابراین جهت نمونهبرداری و گزارش نتیجه اهمیت دارد.
آزمون مقاومت پارگی مطابق ISO 1974
مقاومت پارگی به نیروی موردنیاز برای ادامه پارگی یک نمونه ازپیشبریدهشده مربوط است.
در روش Elmendorf، از دستگاه پاندولی مناسب برای تعیین مقاومت پارگی استفاده میشود.
این آزمون برای انواع کاغذهای بستهبندی و محصولات مناسب دامنه استاندارد کاربرد دارد.
آزمون مقاومت ترکیدن کاغذ و مقوا
مقاومت ترکیدن (Bursting Strength) نشاندهنده فشار موردنیاز برای پارگی نمونه تحت بارگذاری تعریفشده است.
برای این آزمون دو استاندارد مهم وجود دارد:
- ISO 2758:2014 برای کاغذ
- ISO 2759:2014 برای مقوا
این دو روش نباید بدون بررسی نوع نمونه بهجای یکدیگر استفاده شوند.
نتیجه معمولاً با واحد کیلوپاسکال (kPa) گزارش میشود.
در صورت نیاز میتوان شاخص مقاومت ترکیدن را نیز با استفاده از مقاومت ترکیدن و گرماژ محاسبه کرد.
اهمیت برای تولیدکننده: آزمونهای کششی، پارگی و ترکیدن به بررسی کیفیت الیاف، وضعیت اتصال میان الیاف و اثر تغییرات فرایند تولید بر عملکرد محصول کمک میکنند.
۳. آزمون جذب آب کاغذ و مقوا به روش Cobb
آزمون جذب آب کاب (Cobb Test) از آزمونهای مهم کنترل کیفیت کاغذ و مقوا است.
استاندارد ISO 535:2023 روش اندازهگیری میزان جذب آب کاغذ، مقوا و برخی محصولات مقوای موجدار را در شرایط استاندارد تعیین میکند.
این ویژگی میتواند در عملکرد محصولات بستهبندی، مقوای چاپی و لایههای مختلف کارتن اهمیت داشته باشد.
آزمون Cobb چگونه انجام میشود؟
در این آزمون، سطح مشخصی از نمونه برای مدت تعیینشده در تماس با آب قرار میگیرد.
پس از پایان زمان تماس، آب اضافی طبق روش استاندارد حذف میشود و افزایش جرم نمونه اندازهگیری میگردد.
نتیجه بهصورت جرم آب جذبشده در واحد سطح گزارش میشود.
واحد نتیجه: g/m²
اگر زمان تماس با آب ۶۰ ثانیه باشد، ممکن است نتیجه با عنوان Cobb60 معرفی شود.
اهمیت Cobb60 برای تولیدکنندگان
مقدار Cobb میتواند تحت تأثیر عوامل زیر قرار گیرد:
- جنس و ساختار الیاف
- مواد آهاردهنده
- پوشش سطحی
- فرایند خشککردن
- میزان فشردگی کاغذ
- شرایط محیطی و رطوبت
آزمون کاب میتواند در مقایسه فرمولاسیونهای مختلف و کنترل کیفیت کاغذهای بستهبندی مفید باشد.
نکته مهم: مقدار کمتر Cobb نشاندهنده جذب آب کمتر در شرایط آزمون است، اما بهتنهایی اثباتکننده مقاومت کامل در برابر بخار آب، روغن، چربی یا تمام مایعات نیست.
آزمون نفوذپذیری هوا
استاندارد ISO 5636-5:2013 روش Gurley را برای بررسی عبور هوا از کاغذ و مقوای مناسب دامنه استاندارد ارائه میکند.
این ویژگی با جذب آب تفاوت دارد و در محصولات خاص میتواند بهعنوان آزمون تکمیلی مطرح شود.
۴. آزمون مقاومت فشاری کارتن و مقوای موجدار
یکی از مهمترین موضوعات برای تولیدکنندگان کارتن، بررسی مقاومت در برابر فشار و بارگذاری است.
در حملونقل و انبارداری، کارتنها ممکن است تحت وزن بستههای دیگر قرار بگیرند.
بنابراین مقاومت لایههای تشکیلدهنده و ساختار نهایی کارتن اهمیت دارد.
آزمون ECT مطابق ISO 3037:2022
آزمون Edge Crush Test یا ECT برای اندازهگیری مقاومت فشاری لبهای مقوای موجدار استفاده میشود.
در این روش، بار فشاری در جهت مشخص و مطابق آرایش موجهای مقوا اعمال میشود.
نتیجه میتواند با واحد نیرو بر واحد طول، مانند kN/m، گزارش شود.
اهمیت آزمون ECT: این ویژگی یکی از عوامل مؤثر بر مقاومت جعبه کارتنی در برابر بارگذاری عمودی است؛ بااینحال بهتنهایی برای پیشبینی دقیق مقاومت تمام جعبهها کافی نیست.
آزمون FCT مطابق ISO 3035:2025
آزمون Flat Crush Test برای اندازهگیری مقاومت فشاری تخت مقوای موجدار انجام میشود.
استاندارد ISO 3035:2025 روش اندازهگیری مقاومت فشاری تخت را برای انواع مناسب مقوای موجدار تعریف میکند.
این روش برای همه ساختارهای چنددیواره و میکروفلوت قابل تعمیم نیست؛ زیرا ممکن است نقطه پایان آزمون در برخی ساختارها بهصورت واضح تعیین نشود.
آزمون مقاومت فشاری جعبه (BCT)
در آزمون Box Compression Test، عملکرد جعبه کامل در برابر بارگذاری فشاری بررسی میشود.
استاندارد ISO 12048:1994 روش آزمون فشار و چیدمان را برای بستههای حملونقل کامل و پرشده ارائه میکند.
اگر هدف آزمون، بررسی جعبه خالی باشد، باید روش متناسب دیگری مانند روش مناسب FEFCO یا استاندارد مرتبط انتخاب شود.
تفاوت ECT، FCT و BCT: آزمون ECT مقاومت لبهای مقوای موجدار، آزمون FCT مقاومت فشاری تخت و آزمون BCT مقاومت فشاری مجموعه جعبه را بررسی میکند.
بنابراین این آزمونها جایگزین کامل یکدیگر نیستند.
۵. آزمون سفیدی، کدری، pH و ویژگیهای سطحی کاغذ
ویژگیهای ظاهری و شیمیایی سطح کاغذ در چاپ، بستهبندی و بسیاری از کاربردهای صنعتی اهمیت دارند.
آزمون روشنی کاغذ مطابق ISO 2470-1
استاندارد ISO 2470-1:2016 روش اندازهگیری ضریب بازتاب پخشی نور آبی را در شرایط تعریفشده ارائه میکند.
این ویژگی با عنوان ISO Brightness نیز شناخته میشود.
روشنی کاغذ با سفیدی ظاهری در تمام شرایط نوری یکسان نیست و باید با روش مشخص گزارش شود.
آزمون کدری کاغذ مطابق ISO 2471
کدری (Opacity) به میزان جلوگیری کاغذ از مشاهده زمینه پشت آن مربوط است.
این ویژگی برای کاغذهای چاپ دورو و محصولات مورد استفاده در بستهبندی اهمیت دارد.
آزمون pH عصاره آبی کاغذ و مقوا
استاندارد ISO 6588-1:2021 روش تعیین pH عصاره آبی به روش استخراج سرد را ارائه میکند.
در این روش، نمونه طبق شرایط تعیینشده با آب مناسب استخراج شده و pH عصاره اندازهگیری میشود.
نتیجه این آزمون به ویژگیهای مواد قابل استخراج با آب مربوط است و لزوماً معادل pH مستقیم تمام اجزای ساختار خشک کاغذ نیست.
آزمون اصطکاک سطحی
استاندارد ISO 15359:1999 روشی برای تعیین ضرایب اصطکاک ایستایی و جنبشی کاغذ و مقوا ارائه میکند.
این ویژگی میتواند در عملکرد کاغذ در تجهیزات چاپ، تغذیه خودکار و خطوط بستهبندی نقش داشته باشد.
۶. آزمون شیمیایی و ایمنی مقوای بستهبندی مواد غذایی
آزمون مقوای بستهبندی مواد غذایی (Food Contact Paper and Board Testing) یکی از بخشهای مهم کنترل کیفیت و ارزیابی ایمنی بستهبندیهای سلولزی است.
کاغذ و مقوایی که با مواد غذایی تماس دارند، باید از نظر ترکیبات تشکیلدهنده و احتمال انتقال مواد نامطلوب به غذا بررسی شوند.
این موضوع میتواند برای محصولات زیر مطرح باشد:
- جعبه پیتزا
- جعبه شیرینی و کیک
- مقوای بستهبندی مواد غذایی خشک
- کاغذ ساندویچ
- ظروف و سینیهای سلولزی
- کاغذ و مقوای روکشدار
- بستهبندیهای تهیهشده از الیاف بازیافتی
مقررات تماس کاغذ و مقوا با مواد غذایی
در اتحادیه اروپا، Regulation (EC) No 1935/2004 چارچوب عمومی ایمنی مواد در تماس با غذا را ارائه میکند.
همچنین توصیه BfR XXXVI آلمان یکی از مراجع فنی مهم برای ارزیابی کاغذ و مقوای در تماس با مواد غذایی است.
در آمریکا، مقررات 21 CFR 176.170 برای بعضی اجزای کاغذ و مقوای در تماس با مواد غذایی آبی و چرب و 21 CFR 176.180 برای کاربردهای مرتبط با مواد غذایی خشک مطرح هستند.
آزمون مهاجرت مواد از مقوا به غذا
انتقال ترکیبات از کاغذ، رنگ چاپ، چسب یا پوشش بستهبندی به ماده غذایی ممکن است تحت شرایط استفاده رخ دهد.
در ارزیابی ایمنی، نوع ماده غذایی، دما، زمان تماس، ساختار بستهبندی و مشخصات مواد اولیه اهمیت دارند.
آزمونهای احتمالی میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- بررسی انتقال ترکیبات شیمیایی مشخص
- اندازهگیری برخی فلزات سنگین
- بررسی ترکیبات مرتبط با جوهر چاپ و چسب
- ارزیابی روغنهای معدنی MOSH و MOAH، در صورت شناسایی ریسک
- بررسی ترکیبات فلوردار مانند PFAS، در صورت ارتباط با مواد و مقررات
- بررسی مواد قابل استخراج
- ارزیابی ناخالصیهای مرتبط با الیاف بازیافتی
- بررسی مواد محدودشده در توصیهها یا مقررات مربوط
نکته مهم: فهرست فوق به این معنی نیست که تمام این آزمونها برای همه بستهبندیهای کاغذی الزامی هستند. انتخاب آنها باید بر اساس ترکیب، تماس موردنظر، منشأ مواد و الزامات قانونی انجام شود.
همچنین روشهای مهاجرت تعریفشده برای بستهبندیهای پلاستیکی را نمیتوان بدون اعتبارسنجی و بررسی دامنه کاربرد به تمام بستهبندیهای کاغذی تعمیم داد.
آزمون فلزات سنگین مقوا
فلزاتی مانند سرب، کادمیوم یا سایر عناصر ممکن است در برخی مواد اولیه، رنگها یا فرایندهای تولید حضور داشته باشند.
در صورت وجود ریسک مرتبط، آزمون شیمیایی مناسب برای اندازهگیری آنها انتخاب میشود.
حد پذیرش باید از مقررات یا مشخصات فنی قابل اعمال استخراج شود؛ صرف اندازهگیری عنصر برای اعلام مجازبودن یا نبودن محصول کافی نیست.
۷. آزمونهای میکروبی، بهداشتی و کنترل آلودگی کاغذ و مقوا
کاغذ و مقوا بسته به نوع کاربرد، شرایط تولید و نحوه نگهداری ممکن است از نظر آلودگی میکروبی نیازمند بررسی باشند.
این موضوع برای برخی بستهبندیهای مواد غذایی، محصولات بهداشتی و بستهبندیهای تخصصی اهمیت بیشتری دارد.
آزمونهای میکروبی بالقوه مرتبط
- شمارش میکروارگانیسمهای زنده
- بررسی کپکها و مخمرها
- بررسی آلودگی سطحی
- ارزیابی پاکیزگی میکروبی در شرایط تعریفشده
- بررسی آلودگی ناشی از انبارداری
- پایش میکروبی محیط تولید، در صورت نیاز
نکته: هیچ حد عمومی و یکسان CFU/g را نمیتوان برای تمامی کاغذها و مقواها تعیین کرد.
روش نمونهبرداری، ارگانیسمهای هدف و معیار پذیرش باید بر اساس محصول، کاربرد و الزامات مربوط انتخاب شوند.
نقش رطوبت در آلودگی کاغذ و مقوا
رطوبت بالا و شرایط نامناسب نگهداری میتوانند احتمال رشد کپک و آسیب به محصول را افزایش دهند.
بنابراین کنترل شرایط انبار، جلوگیری از خیسشدن بستهها و ارزیابی ریسک میکروبی اهمیت دارد.
ملزومات آزمایشگاهی مرتبط در سایت کیاژن
در مطالعات میکروبی کاغذ و مقوا، ظروف کشت، سوآبهای نمونهبرداری، محیطهای میکروبی و ابزارهای آزمایشگاهی مناسب ممکن است مورد استفاده قرار گیرند.
برای آشنایی با این ملزومات میتوانید صفحات زیر را بررسی کنید:
- پلیت و ملزومات کشت باکتری در کیاژن
- سوآب و وسایل نمونهگیری آزمایشگاهی کیاژن
- محیطهای کشت میکروبی شرکت کیاژن
انتخاب این مواد باید بر اساس روش معتبر، شرایط آزمون و مشخصات میکروارگانیسم مورد بررسی انجام شود.
توجه: تهیه مواد مصرفی از یک تأمینکننده بهتنهایی به معنی انجام آزمون معتبر یا دریافت گزارش رسمی نیست.
اهمیت نمونهبرداری و شرایط محیطی در آزمون کاغذ و مقوا
یکی از عوامل مؤثر بر صحت آزمونهای فیزیکی، شرایط رطوبت و دمای محیط است.
کاغذ و مقوا به دلیل ماهیت الیاف سلولزی ممکن است در پاسخ به تغییر رطوبت محیط دچار تغییر جرم، ابعاد یا ویژگیهای مکانیکی شوند.
استاندارد ISO 187:2022 شرایط استاندارد آمادهسازی و آزمون را مشخص میکند.
برای بسیاری از آزمونهای متداول، شرایط استاندارد شامل موارد زیر است:
- دما: 23 ± 1 درجه سانتیگراد
- رطوبت نسبی: 50 ± 2 درصد
شرایط ویژه بعضی روشها ممکن است متفاوت باشند.
همچنین استاندارد ISO 186:2002 به نمونهبرداری نماینده از بچ کاغذ یا مقوا برای تعیین کیفیت متوسط مربوط است.
برای تهیه گزارش قابل مقایسه، باید نوع نمونه، جهت برش، تعداد تکرار، شرایط آمادهسازی و روش آزمون مستند شوند.
تفاوت آزمون کاغذ، مقوا و کارتن موجدار
| آزمون | کاغذ معمولی | مقوای تخت | کارتن موجدار |
|---|---|---|---|
| گرماژ | مهم | مهم | متناسب با لایهها و محصول |
| ضخامت | مهم | مهم | مهم |
| مقاومت کششی | مهم | متناسب با کاربرد | متناسب با اجزای سازنده |
| مقاومت پارگی | مرتبط | وابسته به روش | وابسته به ساختار |
| مقاومت ترکیدن | ISO 2758 | ISO 2759 | روش مناسب محصول و اجزا |
| جذب آب Cobb | مرتبط | مرتبط | مرتبط |
| مقاومت ECT | نامرتبط | معمولاً نامرتبط | مهم |
| مقاومت FCT | نامرتبط | نامرتبط | برای ساختارهای مشمول |
| مقاومت جعبه BCT | نامرتبط | وابسته به شکل جعبه | مهم برای جعبه نهایی |
| ایمنی تماس با غذا | در صورت تماس | در صورت تماس | بر اساس کاربرد و مسیر تماس |
این جدول نشان میدهد که انتخاب استاندارد باید بر اساس نوع محصول و هدف آزمون صورت گیرد.
آزمون کاغذ و مقوا برای دریافت مجوز
تولیدکنندگان کاغذ و مقوا باید ابتدا نوع کاربرد و مرجع نظارتی محصول را مشخص کنند.
برای کاغذ چاپ و تحریر یا کارتن حملونقل معمولی، الزامات ممکن است بیشتر بر مشخصات فنی و استانداردهای محصول متمرکز باشند.
در مقابل، برای مقوای مورد استفاده در تماس با مواد غذایی، بررسی ایمنی مواد و الزامات مربوط به بستهبندی مواد غذایی اهمیت بیشتری دارد.
همچنین در برخی بستهبندیهای پزشکی، الزامات خاصی ممکن است مطرح باشد.
برای مثال، اگر یک ماده کاغذی بخشی از سیستم سد استریل بستهبندی تجهیزات پزشکی باشد، الزامات مربوط به بستهبندی استریل باید جداگانه بررسی شوند.
مدارک موردنیاز ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- مشخصات فنی و کاربرد موردنظر
- اطلاعات مواد اولیه و افزودنیها
- مشخصات پوشش، رنگ و چسب
- استاندارد مرجع و حدود پذیرش
- گزارش آزمونهای فیزیکی و مکانیکی
- گزارش ارزیابی شیمیایی در صورت نیاز
- اطلاعات ایمنی تماس با مواد غذایی، در صورت کاربرد
- گزارش کنترل کیفیت تولید
- اطلاعات ردیابی بچ
- مدارک مرتبط با شرایط نگهداری و بستهبندی
انجام آزمون آزمایشگاهی بهتنهایی به معنای تضمین دریافت مجوز یا پذیرش کامل پرونده فنی نیست.
برای آزمایش کاغذ و مقوا چه تعداد نمونه لازم است؟
تعداد نمونه به نوع محصول، روش آزمون، ابعاد ورق، جهت برش، تعداد تکرار و برنامه نمونهبرداری بستگی دارد.
برای مثال، آزمون گرماژ به قطعاتی با مساحت مشخص نیاز دارد، درحالیکه آزمون کشش، پارگی و ترکیدن ممکن است به نمونههایی با ابعاد و جهت آمادهسازی متفاوت نیاز داشته باشند.
برای آزمونهای کارتن موجدار نیز ساختار فلوت، ضخامت محصول و وضعیت نمونه اهمیت دارند.
اطلاعاتی که تولیدکننده بهتر است قبل از ارسال نمونه ارائه کند عبارتاند از:
- نام و نوع محصول
- جنس و ترکیب مواد اولیه
- گرماژ اسمی
- ضخامت اسمی
- نوع پوشش یا لمینیت
- تعداد لایهها
- نوع فلوت در کارتن موجدار
- کاربرد موردنظر
- وضعیت تماس با مواد غذایی
- شماره بچ یا سری ساخت
- استانداردهای درخواستی
- نتایج قبلی، در صورت وجود
تعداد نمونه و شرایط ارسال پس از بررسی درخواست و روش آزمون تعیین میشوند.
خدمات آزمایشگاه سنجش ساناژن برای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا
آزمایشگاه سنجش ساناژن در حوزه ارزیابی کیفیت و ایمنی محصولات سلامت، مواد غذایی و بستهبندی فعالیت میکند.
تولیدکنندگان کاغذ، مقوا، کارتن و بستهبندیهای سلولزی میتوانند برای بررسی استانداردهای مرتبط، تعیین آزمونهای موردنیاز و امکان اجرای خدمات آزمایشگاهی درخواست خود را ثبت کنند.
خدمات معرفیشده در وبسایت آزمایشگاه شامل برخی ارزیابیهای فیزیکی بستهبندی، تعیین بایوبردن و آزمونهای تخصصی مرتبط با ایمنی محصولات است.
برای آشنایی با خدمات مرتبط میتوانید صفحات زیر را مطالعه کنید:
- ارزیابی مقاومت مکانیکی بستهبندی در سنجش ساناژن
- آزمون بایوبردن مطابق ISO 11737-1
- آزمون استحکام دوخت بستهبندی مطابق ASTM F88
روشهای فوق فقط در صورت تطابق دامنه آزمون با نوع بستهبندی قابل استفاده هستند.
قابلیت انجام آزمونهای اختصاصی کاغذ و مقوا، از جمله Cobb، ECT، FCT، گرماژ و مقاومت ترکیدن، باید پیش از ثبت سفارش از نظر تجهیزات، روش معتبر و دامنه فعالیت آزمایشگاه تأیید شود.
پرسشهای متداول درباره آزمون کاغذ و مقوا
مهمترین آزمونهای کاغذ و مقوا کداماند؟
آزمون گرماژ، ضخامت، مقاومت کششی، پارگی، ترکیدن، جذب آب کاب و ویژگیهای سطحی از مهمترین آزمونها هستند. برای کارتن موجدار نیز ECT، FCT و مقاومت فشاری جعبه اهمیت دارند.
استاندارد آزمون گرماژ کاغذ چیست؟
استاندارد ISO 536:2019 روش تعیین گرماژ کاغذ و مقوا را ارائه میکند. نتیجه معمولاً بر حسب گرم بر متر مربع گزارش میشود.
استاندارد آزمون Cobb کاغذ و مقوا چیست؟
ISO 535:2023 استاندارد اندازهگیری جذب آب کاغذ و مقوا به روش Cobb است.
آزمون مقاومت ترکیدن کاغذ و مقوا چگونه انجام میشود؟
برای کاغذ از ISO 2758:2014 و برای مقوا از ISO 2759:2014 استفاده میشود. روش آزمون باید با نوع نمونه تطابق داشته باشد.
آزمون ECT کارتن چیست؟
آزمون ECT مقاومت فشاری لبهای مقوای موجدار را اندازهگیری میکند. استاندارد ISO 3037:2022 از مراجع اصلی آن است.
تفاوت ECT و BCT چیست؟
ECT مقاومت فشاری لبهای مقوای موجدار را بررسی میکند، درحالیکه BCT به مقاومت فشاری مجموعه جعبه مربوط است.
استاندارد FCT مقوای موجدار چیست؟
استاندارد ISO 3035:2025 روش اندازهگیری مقاومت فشاری تخت را برای ساختارهای مناسب مقوای موجدار ارائه میکند.
برای مقوای بستهبندی مواد غذایی چه آزمونهایی لازم است؟
بسته به نوع تماس و ترکیبات، ارزیابی مواد اولیه، مهاجرت شیمیایی، ناخالصیها، پوششها و برخی آزمونهای فیزیکی ممکن است لازم باشد. برنامه نهایی باید بر اساس مقررات قابل اعمال تعیین شود.
آیا همه کاغذها و مقواها باید آزمون میکروبی داشته باشند؟
خیر. لزوم آزمون به کاربرد محصول، شرایط تولید، نوع تماس و الزامات نظارتی بستگی دارد.
آیا تست فلزات سنگین برای مقوای غذایی ضروری است؟
بررسی فلزات سنگین ممکن است در چارچوب ارزیابی ایمنی و انطباق مقرراتی مطرح شود. نوع عناصر و حدود پذیرش بر اساس مقررات و ویژگیهای محصول تعیین میشوند.
آیا کاغذ بازیافتی برای بستهبندی مواد غذایی قابل استفاده است؟
امکان استفاده به نوع مواد بازیافتی، ترکیبات موجود، طراحی بستهبندی، شرایط تماس با غذا و رعایت مقررات بستگی دارد. بازیافتیبودن بهتنهایی نشاندهنده مجازبودن یا غیرمجازبودن محصول نیست.
آیا نتایج آزمون کاغذ و مقوا برای دریافت مجوز کافی است؟
نتایج آزمایشگاهی بخشی از مستندات فنی هستند. مدارک کامل ممکن است شامل اطلاعات مواد اولیه، فرایند تولید، ارزیابی ایمنی و مستندات نظارتی دیگر باشد.
هزینه آزمون کاغذ و مقوا چقدر است؟
هزینه به نوع محصول، استاندارد مرجع، تعداد آزمونها، تعداد نمونه و شرایط آمادهسازی بستگی دارد.
برای آزمون کاغذ و مقوا به کدام آزمایشگاه مراجعه کنیم؟
تولیدکننده باید آزمایشگاهی با توانایی فنی و دامنه خدمات مرتبط با آزمون موردنیاز انتخاب کند. برای بررسی امکان انجام خدمات میتوانید درخواست خود را به آزمایشگاه سنجش ساناژن ارسال کنید.
ثبت درخواست آزمون کاغذ و مقوا در آزمایشگاه سنجش ساناژن
اگر تولیدکننده یا واردکننده کاغذ، مقوا، کارتن یا بستهبندیهای سلولزی هستید و برای کنترل کیفیت، بررسی استانداردها، آزمونهای ایمنی یا تهیه مستندات فنی به خدمات آزمایشگاهی نیاز دارید، درخواست خود را برای بررسی تخصصی ارسال کنید.
پس از دریافت مشخصات محصول، امکان انجام آزمون، روش مرجع، تعداد نمونه، شرایط پذیرش و هزینه خدمات بررسی میشود.
آزمایشگاه سنجش ساناژن
تلفن:۰۲۱۹۱۰۱۰۸۰۹
همراه:۰۹۹۰۰۱۰۰۱۸۲
ایمیل: ssanagene@gmail.com
وبسایت: https://sanjeshsanagene.ir/
سنجش ساناژن؛ خدمات تخصصی ارزیابی کیفیت، ایمنی و کنترل محصولات بستهبندی، فرآوردههای غذایی و محصولات سلامت.
منابع معتبر و استانداردهای مرجع
- ISO 536:2019 — Paper and Board — Determination of Grammage
- ISO 534:2011 — Determination of Thickness, Density and Specific Volume
- ISO 535:2023 — Determination of Water Absorptiveness — Cobb Method
- ISO 1924-2:2008 — Determination of Tensile Properties
- ISO 1974:2012 — Determination of Tearing Resistance
- ISO 2758:2014 — Paper — Bursting Strength
- ISO 2759:2014 — Board — Bursting Strength
- ISO 3037:2022 — Corrugated Fibreboard — Edgewise Crush Resistance
- ISO 3035:2025 — Corrugated Fibreboard — Flat Crush Resistance
- ISO 12048:1994 — Packaging — Compression and Stacking Tests
- ISO 187:2022 — Standard Atmosphere for Conditioning and Testing
- ISO 6588-1:2021 — Determination of pH of Aqueous Extracts
- BfR — Methods for Testing Paper and Board for Food Contact
- FDA — 21 CFR 176.170 — Paper and Paperboard for Food Contact
- پلیت و ملزومات کشت باکتری کیاژن
- سوآب و وسایل نمونهگیری کیاژن
دیدگاه خود را بنویسید